چند نرخی بودن نان خسارت به بار می‌آورد/ نان باید به سبد حمایتی دهک‌های ضعیف اضافه شود

فضل‌الله رنجبر، سخنگوی کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی در گفت‌و‌گو با اقتصاد معاصر درباره ضعف نظارت و افزایش بی‌رویه قیمت نان اظهار داشت: هزینه کارگر، بیمه و سایر هزینه‌ها افزایش زیادی پیدا کرده است. نانوایان همیشه معترض بوده‌اند که قیمت باید بالاتر برود اما واقعیت این است که فشار بر مردم، به‌ ویژه اقشار ضعیف، زیاد است و توان خرید ندارند. به نظر من دولت باید همچنان یارانه نان را پرداخت کند و در سبد کالا‌هایی که به دهک‌های پایین (حداقل دهک ۱ تا ۳) تعلق می‌گیرد، نان هم اضافه شود. باید قیمت و کیفیت نان را همزمان در نظر بگیریم و روی آن نظارت درست و مستمر داشته باشیم. 

وی افزود: پیشنهاد من این است که نان به سبد کالا‌های حمایتی برای اقشار ضعیف اضافه شود، چون در محلات حاشیه‌نشین بسیاری از مردم قدرت خرید نان را ندارند و بعضی‌ها به صورت قرضی یا قسطی نان می‌خرند. 

رنجبر ادامه داد: پروژه کیفیت‌بخشی به نان در کشور ما، تاکنون موفق نبوده است. سال‌هاست قیمت نان افزایش پیدا کرده اما در حوزه کیفیت، شورای آرد و نان نتوانسته کاری انجام دهد و در بسیاری از شهر‌ها این طرح پیاده نشده است. در نتیجه موج نارضایتی از کیفیت نان همچنان وجود دارد و بخش زیادی از این سرمایه ملی به‌ صورت دورریز از بین می‌رود. این یکی از مشکلات اصلی است که باید تحقیقات جدی روی آن صورت بگیرد و وزارت جهاد کشاورزی آن را به اجرا برساند.

نماینده مردم کرمانشاه تصریح کرد: از سوی دیگر، دستگاه‌های نظارتی ما کارشان مستمر نیست و بیشتر به شکل مقطعی عمل می‌کنند. این نوع نظارت مقطعی نمی‌تواند نقش موثری در تنظیم بازار داشته باشد. این مشکلات ریشه‌ای هستند و باید اساسی حل شوند. من بر اساس ۳۵ سال تجربه اجرایی می‌گویم دو کار اساسی لازم است. اولا باید به کیفیت نان توجه کنیم و جلوی دورریز و خشک کردن نان‌ها گرفته شود. دوما باید از چندنرخی بودن نان جلوگیری شود. نان نوع یک، نوع دو و دولتی باعث اختلاف قیمت شده و ضربه بزرگی به اقتصاد وارد می‌کند و زمینه سوءاستفاده و آردفروشی را فراهم می‌آورد.

وی گفت: ما باید به یک نرخ متعادل برسیم و در کنار آن، یارانه را به ضعیف‌ترین اقشار بدهیم. با وجود دانشگاه‌های علوم پزشکی، صنعتی و کشاورزی باید کار‌های تحقیقاتی روی کیفیت نان انجام شود. برخی افزودنی‌ها و مواد که به خمیر نان اضافه می‌شوند، باعث بیماری‌ها و ناراحتی‌های مختلف برای مردم می‌شوند. این تحقیقات باید تکمیل شود و در شورا‌های آرد و نان ضمانت اجرایی پیدا کند.

سخنگوی کمیسیون اجتماعی تاکید کرد: همچنین در بحث آموزش خباز‌ها ضعف داریم. نانوایی محلی است که از صبح تا شب به مردم خدمت ارائه می‌دهد اما ضریب اهمیت کمی برای آن قائل هستیم. به نظر من باید همان‌طور که برای یک سوپرمارکت یا رستوران اهمیت قائل می‌شویم، برای نانوایی‌ها هم اهمیت ویژه‌ای قائل شویم. محل پخت نان بسیار مهم است. در تهران شرایط کمی بهتر است اما در شهرستان‌ها این موضوع جدی گرفته نمی‌شود. کیفیت نان می‌تواند موجب رضایت‌مندی مردم شود. در شرایط اقتصادی کنونی، وقتی مردم پول می‌دهند، انتظار دارند کالای باکیفیت دریافت کنند. 

ضعف دستگاه‌های نظارتی

وی عنوان کرد: یکی دیگر از مشکلات، ضعف دستگاه‌های نظارتی است. تاکنون نتوانسته‌اند انسجامی در فعالیت‌ها ایجاد کنند. زمانی که من فرماندار بودم، پنج نیروی نظارتی ویژه فرمانداری داشتیم و تعزیرات هم زیر نظر فرمانداری بود. در آن زمان نظارت‌ها قوی‌تر بود، جلوی آردفروشی گرفته می‌شد، کیفیت بهتر بود و قیمت‌ها کنترل می‌شد. امروز با وجود نیرو‌های بیشتر، چنین نظارتی وجود ندارد.

رنجبر در پاسخ به این پرسش که مجلس چگونه می‌تواند جلوی افزایش بی‌رویه قیمت نان را بگیرد، گفت: راهی جز ایجاد تعادل در نرخ نان وجود ندارد. باید چندنرخی بودن حذف شود و یک نرخ واحد برای نان تعیین شود. همچنین نرخ‌گذاری‌ها باید شفاف باشد و از اعمال سلیقه پرهیز شود. اگر این اقدامات صورت گیرد، هم از مردم حمایت می‌شود و هم بازار نان سامان خواهد یافت.