افزایش قیمت تولیدکننده برق؛ هزینه انرژی صنایع و خانوار هم بالا می‌رود؟

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ در حالی که بخش برق به‌ عنوان یکی از ارکان حیاتی اقتصاد، تامین‌کننده انرژی مصرف‌کنندگان و صنایع است، تغییرات قیمت تولیدکننده در این بخش می‌تواند تاثیر مستقیم بر هزینه‌های انرژی و تورم عمومی داشته باشد. 

بررسی جدید مرکز آمار ایران نشان می‌دهد که روند افزایش قیمت‌ها در بخش برق در سال جاری همچنان ادامه دارد و شاخص‌های تورم ماهانه، نقطه به نقطه و سالانه در خرداد ۱۴۰۴ تغییرات قابل توجهی را تجربه کرده‌اند. 

شاخص قیمت تولیدکننده بخش برق در خرداد ۱۴۰۴، روند افزایشی خود را ادامه داد و افزایش میانگین قیمت فروش برق به شرکت‌های توزیع، تورم ماهانه، نقطه به نقطه و سالانه را تحت تاثیر قرار داد. این تغییرات می‌تواند چشم‌انداز هزینه انرژی برای صنایع و خانوارها را در ماه‌های پیش رو روشن کند. 

فشار هزینه‌ها بر نیروگاه‌ها و شرکت‌های توزیع

با نزدیک شدن به فصل گرما و افزایش مصرف برق، نیاز به مدیریت هوشمندانه انرژی بیش از پیش احساس می‌شود. افزایش قیمت تولیدکننده برق در خرداد ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که فشار هزینه‌ها بر نیروگاه‌ها و شرکت‌های توزیع در حال رشد است و ادامه این روند می‌تواند هزینه انرژی برای صنایع و خانوارها را بالاتر ببرد. 

کارشناسان بر ضرورت کاهش مصرف غیرضروری برق و به‌ کارگیری راهکارهای بهینه‌سازی انرژی تاکید دارند تا از فشار مالی و احتمال خاموشی‌های برنامه‌ریزی‌نشده جلوگیری شود. 

بر اساس گزارش مرکز آمار، در خرداد ماه ۱۴۰۴، شاخص قیمت تولیدکننده بخش برق ۵۵۴.۷ است که نسبت به ماه قبل (تورم ماهانه) ۰.۶ درصد افزایش، نسبت به ماه مشابه سال قبل (تورم نقطه به نقطه) ۷۳.۱ درصد افزایش و در دوازده ماه منتهی به ماه جاری نسبت به دوره مشابه سال قبل (تورم سالانه) ۳۰.۱ درصد افزایش داشته است. 

کاهش تورم ماهانه

در خرداد ماه ۱۴۰۴، درصد تغییرات شاخص قیمت تولیدکننده کل بخش برق نسبت به ماه قبل (تورم ماهانه) ۰.۶ درصد است که در مقایسه با همین اطلاع در ماه قبل (۱.۴ درصد)، ۰.۸ واحد درصد کاهش داشته است. به عبارتی، میانگین قیمت دریافتی توسط نیروگاه‌های برق به ازای فروش محصول خود به شرکت‌های توزیع برق، در خرداد ماه ۱۴۰۴ نسبت به ماه قبل، ۰.۶ درصد افزایش دارد.

در ماه مورد بررسی، تغییرات شاخص قیمت تولیدکننده بخش برق نسبت به ماه قبل، برای ساعات مختلف اوج‌بار، میان‌بار و کم‌بار، به ترتیب ۱۰.۶، ۳.۵ و ۱۰.۸- درصد بوده است.

افزایش تورم نقطه به نقطه

در خرداد ماه ۱۴۰۴، درصد تغییرات شاخص قیمت تولیدکننده کل بخش برق نسبت به ماه مشابه سال قبل (تورم نقطه به نقطه) ۷۳.۱ درصد است که در مقایسه با همین اطلاع در ماه قبل (۷۱.۱ درصد)، ۲.۰ واحد درصد افزایش داشته است. به عبارتی، میانگین قیمت دریافتی توسط نیروگاه‌های برق به ازای فروش محصول خود به شرکت‌های توزیع برق، در خرداد ماه ۱۴۰۴ نسبت به دوره مشابه سال قبل، ۷۳.۱ درصد افزایش دارد.

تغییرات شاخص قیمت تولیدکننده بخش برق در ماه مورد بررسی نسبت به ماه مشابه سال قبل، برای ساعات مختلف اوج‌بار، میان‌بار و کم‌بار، به ترتیب ۸۱.۳، ۷۷.۸ و ۵۹.۱ درصد بوده است.

افزایش تورم سالانه

در خرداد ماه ۱۴۰۴، درصد تغییرات شاخص قیمت تولیدکننده کل بخش برق در دوازده ماه منتهی به خرداد ماه ۱۴۰۴ نسبت به مدت مشابه در سال قبل ۳۰.۱ درصد است که در مقایسه با همین اطلاع در ماه قبل (۲۴.۶ درصد)، ۵.۵ واحد درصد افزایش داشته است. به عبارتی، میانگین قیمت دریافتی توسط نیروگاه‌های برق به ازای فروش محصول خود به شرکت‌های توزیع برق، در دوازده ماه منتهی به خرداد ماه ۱۴۰۴ نسبت به دوره مشابه در سال قبل، ۳۰.۱ درصد افزایش دارد.

همچنین تغییرات میانگین شاخص قیمت تولیدکننده بخش برق در دوازده ماه منتهی به خرداد ماه ۱۴۰۴ نسبت به مدت مشابه در سال قبل، برای ساعات مختلف اوج‌بار، میان‌بار و کم‌بار، به ترتیب ۳۱.۱، ۳۰.۹ و ۲۸.۱ درصد بوده است.

راهکار‌های مدیریت بهینه برق در ساختمان‌ها

مدیریت بهینه برق در ساختمان‌ها اهمیت بسیاری دارد، زیرا این اقدامات علاوه بر کاهش مصرف انرژی و هزینه‌های برق، به حفظ محیط زیست نیز کمک می‌کنند. در واقع، مصرف نامناسب برق در ساختمان‌ها می‌تواند منجر به افزایش مصرف انرژی، افزایش هزینه‌های انرژی، افزایش انتشار گاز‌های گلخانه‌ای و تغییرات آب و هوایی شود. 

گفتنی است بر اساس اعلام مرکز آمار ایران، در خرداد ماه ۱۴۰۳، شاخص قیمت تولیدکننده بخش برق ۳۲۰.۴ محاسبه شده که نسبت به ماه قبل یعنی اردیبهشت‌ماه (تورم ماهانه) ۰.۶ درصد کاهش، نسبت به ماه مشابه سال قبل یعنی سال ۱۴۰۲ (تورم نقطه به نقطه) ۵.۷ درصد افزایش و در دوازده ماه منتهی به ماه جاری نسبت به دوره مشابه سال قبل (تورم سالانه)، ۳۴.۱ درصد افزایش داشته است. 

برای مدیریت بهینه برق بهتر است به مواردی همچون «انتخاب تجهیزات و دستگاه‌هایی با کارایی بالا و صرفه‌جویی انرژی برای استفاده در ساختمان»، «نظارت و بازبینی دوره‌ای بر مصرف برق ساختمان و شناسایی و رفع تخلیه‌های برق غیر ضروری»، «استفاده از منابع انرژی تجدیدپذیر مانند پنل‌های خورشیدی و باتری‌های لیتیوم-یون برای تولید و ذخیره برق»، «آموزش و آگاهی‌بخشی به کاربران ساختمان درباره روش‌های صرفه‌جویی انرژی و مدیریت بهینه برق»، «استفاده از سیستم‌های هوشمند مدیریت انرژی برای بهینه‌سازی مصرف برق و کنترل هوشمند سیستم‌های برق»، «ترویج عادات مصرف برق صحیح و ایجاد تعهد به استفاده از منابع انرژی پاک و صرفه‌جو»، «انجام برنامه‌های تعمیر و نگهداری دوره‌ای بر تجهیزات برقی ساختمان به منظور حفظ کارایی و کاربری بهینه آن‌ها» و «استفاده از سیستم‌های اتوماسیون خانه برای کنترل هوشمند تجهیزات برقی ساختمان و کاهش هدررفت انرژی» توجه شود.

بررسی راهکار‌های تامین برق و رفع ناترازی انرژی

براساس سند انرژی استان تهران، تا ۵ سال آینده لازم است ۵۳۰۰ مگاوات برق از طریق سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر و احداث نیروگاه‌های کوچک مقیاس تولید و تامین شود.

در همین راستا هادی ثقفی اصفهانی، استادیار و عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان) در گفت‌وگوی ویژه خبری مورخ ۹ مردادماه در خصوص راهکار‌های تامین برق و رفع ناترازی انرژی تاکید کرد: «در شبکه برق همواره تعادل تولید و مصرف را داشته باشیم، وقتی این تعادل به هم بخورد -چه به دلیل مصرف زیاد و چه کمبود تولید- معضل ناترازی پیش می‌آید.» 

ثقفی اصفهانی اعلام تعطیلی‌ها و تغییر ساعت اداری را از راهکار‌های موقت و کوتاه‌مدت حل مشکل ناترازی دانست و افزود: «در راهکار‌های میان‌مدت و بلندمدت که بیشتر بحث توسعه تولید انرژی در حوزه‌های تجدیدپذیر و نیروگاه‌های سنتی و هسته‌ای مطرح است، باید از ظرفیت‌های استانی و مالی بهره برد.»

وی گفت: «توسعه نیروگاه‌های خورشیدی مقیاس‌کوچک با توجه به سطح ناترازی‌های کشور (معادل ۱۲ هزار مگاوات) تاثیر عمیقی نخواهد داشت، چرا که ناترازی به وجود آمده علت‌های مختلفی دارد و برای گذر این بحران لازم است صنایع و نهاد‌های مختلف وارد عمل شوند.»