گواهی سپرده صرفاً ابزار تأمین مالی نیست

به گزارش اقتصاد معاصر؛ جواد جهرمی، مدیرعامل بورس انرژی، در همایش تأمین مالی با اشاره به مسیر حرکت بازار‌های مبتنی بر کالا اظهار کرد: طی سال‌های گذشته درباره بازار فیزیکی و مسیر حرکت آن صحبت‌های زیادی شده و همواره این سؤال مطرح بوده که آیا این بازار نیازمند نهادسازی است، ایجاد زیرساخت می‌خواهد یا راه‌اندازی سامانه‌هایی مانند انبارداری اهمیت بیشتری دارد.

وی افزود: از سال ۱۳۹۴ که یکی از بازار‌ها راه‌اندازی شد، موضوع ارزش افزوده به‌صورت جدی در دستور کار قرار گرفت و طی حدود ۹ سال، تلاش شد چالش‌های مربوط به آن برطرف شود. امروز خوشبختانه حدود ۴۴ درصد از ارزش معاملات به بازار مالی اختصاص دارد و پیش‌بینی می‌شود این بازار در یکی دو سال آینده بتواند از بازار فیزیکی نیز عبور کند و ارزش معاملات بورس کالا به  بیش از ۴۰ میلیارد دلار خواهد رسید.

جهرمی با بیان اینکه امسال احتمالاً ارزش معاملات بازار مالی به چندین میلیارد دلار خواهد رسید، گفت: تاکنون حدود ۱۷ میلیارد دلار معامله در این حوزه انجام شده است. یکی از نکات مهم این است که تا پیش از بحث گواهی سپرده، بسیاری از مردم با این ابزار آشنایی نداشتند، اما این روند به‌تدریج در حال تغییر است. بعد از طلا، سایر کالا‌ها نیز با استقبال خوبی مواجه شدند و گواهی سپرده علاوه بر کارکرد سرمایه‌گذاری، نقش مؤثری در تأمین مالی ایفا کرده است.

مدیرعامل بورس انرژی ادامه داد: در حال رایزنی با اتاق بازرگانی هستیم و معتقدیم نهاد‌های مالی باید به شرکت‌های تولیدکننده نزدیک‌تر شوند و به یک ادبیات مشترک برسند. این موضوع مسئولیت بزرگی بر دوش نهاد‌های مالی می‌گذارد، چراکه می‌تواند رشد بازار را تسریع کرده و نیاز‌های بخش‌های مختلف را پوشش دهد.

وی با اشاره به توسعه گواهی سپرده برای کالا‌های جدید گفت: سال گذشته شاید کسی به نقره توجه نمی‌کرد، اما با ایجاد بازار و قرار دادن آن در معرض دید، فضای خرید شکل گرفت. وقتی یک ابزار جلوی چشم سرمایه‌گذار قرار می‌گیرد، فرآیند سرمایه‌گذاری تسهیل می‌شود و خود سرمایه‌گذار به ورود به بازار تشویق می‌شود. برای افرادی که به نوسان علاقه دارند نیز این ابزار‌ها جذابیت ایجاد می‌کند و به‌تدریج شاخ‌وبرگ پیدا می‌کند.

جهرمی بازار را به موجودی تازه‌متولدشده تشبیه کرد و افزود: بازار باید گام‌به‌گام رشد کند تا به گروه‌های هدف برسد. کسانی که زودتر وارد بازار می‌شوند، طبیعتاً منتفع خواهند شد. برای مثال، گواهی سپرده‌ای که مهرماه با قیمت حدود یک میلیون تومان آغاز شد، اکنون به حدود یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان رسیده است؛ درحالی‌که اتفاق خاص جهانی نیفتاده و بخش زیادی از این رشد ناشی از توسعه ابزار‌ها بوده است.

وی یکی از نکات مهم در حوزه گواهی سپرده را تصویب امکان توثیق این ابزار در هیئت وزیران دانست و گفت: این موضوع می‌تواند هزینه شرکت‌ها را کاهش دهد. همچنین پیش‌بینی می‌شود وزیر اقتصاد در روز‌های آینده از سامانه مربوطه رونمایی کند. در بخش کشاورزی نیز تولیدکنندگان می‌توانند محصولاتی مانند زعفران را سپرده‌گذاری کرده و در صورت نیاز به نقدینگی، بدون فروش کالا از آن استفاده کنند.

مدیرعامل بورس انرژی با اشاره به نقش صندوق‌های کالایی گفت: در دوره رکود، شرکت‌ها با مشکل موجودی انبار و در دوره رونق با مشکل تأمین کالا مواجه می‌شوند. صندوق‌های کالایی می‌توانند به‌عنوان تعدیل‌کننده بازار وارد عمل شوند و به شرکت‌ها کمک کنند. همچنین ابزار‌هایی مانند اوراق سلف مبتنی بر گواهی سپرده در حوزه معدن و سایر بخش‌ها در حال توسعه است.

وی معدن را یکی از بخش‌های تحول‌آفرین اقتصاد کشور دانست و تصریح کرد: معادن ظرفیت بالایی برای مشارکت مردم دارند و با اصلاح فرآیند‌های واگذاری و ایجاد صندوق‌های تخصصی، می‌توان تحول جدی در این حوزه ایجاد کرد.

جهرمی در ادامه به توسعه ابزار‌های مشتقه مبتنی بر گواهی سپرده اشاره کرد و گفت: این ابزار‌ها هم در حوزه تأمین مالی و هم در حوزه پوشش ریسک برای شرکت‌ها کاربرد دارند. همچنین توسعه انبار‌های کالایی، به‌ویژه در حوزه فلزات، می‌تواند به یک کسب‌وکار جدی تبدیل شود و بخش خصوصی در این مسیر نقش مهمی خواهد داشت.

وی تأکید کرد: گواهی سپرده صرفاً ابزار تأمین مالی نیست، بلکه شاخه‌های متعددی از جمله انبارداری، بازارگردانی و توسعه زیرساخت‌ها را به همراه دارد. در کنار همه اینها، فرهنگ‌سازی و آموزش اهمیت بالایی دارد و باید پذیرفت که بازار با نوسان همراه است.

مدیرعامل بورس انرژی در پایان گفت: برای توسعه بازار‌های مالی مبتنی بر کامودیتی‌ها، نیازمند مقررات‌گذاری مناسب، آموزش، همکاری نهاد‌ها و جلب اعتماد مردم هستیم. این بازار به‌راحتی می‌تواند سه تا چهار برابر وضعیت فعلی رشد کند و آمار‌های فعلی نیز نشان می‌دهد که این هدف دور از دسترس نیست./باشگاه خبرنگاران