ابزارهای مدیریت ریسک بازار سرمایه با لحاظ اتفاقات منطقه

احسان رضاپور، کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌وگو با اقتصاد معاصر بیان کرد: در نتیجه کاهش دامنه نوسان به یک درصد در هفته گذشته، گروه زیادی از نماد‌های بازار با صف فروش محدود مواجه شدند.

وی افزود: با توجه به رضایت سهامداران و سرمایه‌گذاران بازار سرمایه و افت‌های پرشتابی که در چند ماه اخیر به واسطه چالش‌های موجود مشاهده کردیم، به نظر می‌رسد برآیند نظرات به سمت رضایت از این رویکرد و واکنش سازمان بورس (کاهش دامنه نوسان به یک درصد) حرکت می‌کند.

این کارشناس بازار سرمایه گفت: با توجه به تنش‌ها و اتفاقات اخیر، تغییر دامنه نوسان به کمتر از یک درصد، عملا به معنای تعطیل کردن بازار و کاهش بخش بزرگی از معاملات بازار سرمایه است. سیاست بر این بود که دامنه نوسان به یک درصد کاهش یابد و بازار به فعالیت خود ادامه دهد.

رضاپور تصریح کرد: رویکرد اتخاذ شده درست بوده است، زیرا بسیاری از شرکت‌ها دارای منابعی در صندوق‌های سرمایه‌گذاری هستند و به تامین مالی از محل نقل و انتقال این صندوق‌ها نیاز دارند. این صندوق‌ها بخشی از منابع خود را در بازار، سرمایه‌گذاری کرده‌اند.

وی تاکید کرد: در بین گزینه‌های موجود، گزینه کاهش دامنه نوسان کمترین عارضه و تعارض را برای سرمایه‌گذاران ایجاد می‌کند و تعطیلی بازار یا محدود کردن آن، مشکلات بیشتری را به وجود می‌آورد.

رضاپور بیان کرد: باید در نظر داشته باشیم که بسیاری از شرکت‌های تولیدی، خدماتی و نهاد‌های مختلف، تعهدات مالی دارند که منابع آنها در ابزار‌های بازار سرمایه است. اگر آنها از چرخه معاملات خارج شوند و بازار بورس به طور کلی تعطیل شود، مشکلات جدی به وجود خواهد آمد و منابع از ابزار‌های بازار سرمایه خارج شده و به سمت بازار پول و سپرده‌ها در بانک‌ها بازخواهند گشت.

این کارشناس با اشاره به آینده بازار سرمایه گفت: می‌توانیم آینده بازار را به دو مقطع کوتاه‌مدت و بلندمدت تقسیم کنیم. در بلندمدت، اگر چالش‌های موجود برطرف شود و سایه نگرانی‌ها از بازار سرمایه حذف گردد، با توجه به رخداد‌های اخیر در حوزه دلار نیمایی، خروج برخی محصولات از قیمت‌گذاری دستوری و افزایش قیمت کالا‌ها در بازار‌های جهانی و دیگر موضوعات در بازار فلزات اساسی، می‌توانیم امیدوار باشیم که گزارشات فصل پاییز وضعیت بهتری نسبت به گزارشات فصول قبلی نشان دهد. این موضوع می‌تواند به واسطه ارزش واقعی و ذاتی شرکت‌ها که تفاوت زیادی با ارزش بازار آنها دارد، محرک خوبی برای بازار باشد.

این کارشناس بازار سرمایه اظهار داشت: اما در کوتاه‌مدت، وضعیت تفاوت زیادی دارد و بازار سرمایه به ریسک‌های سیستماتیک و فضای امنیتی اهمیت زیادی می‌دهد. با افزایش تنش‌ها و ریسک‌ها، خروج پول از بازار برای گروه‌های ریسک‌گریز شدت پیدا می‌کند.

رضاپور بیان کرد: با توجه به نگرانی‌هایی که برای واحد‌های صنعتی وجود دارد، اتفاقات منطقه ممکن بود خسارت‌هایی را تحمیل کند بنابراین طبیعی است که شاهد عقب‌نشینی سرمایه‌گذاران و احتیاط بیشتر آنها باشیم.

وی افزود: تا زمانی که سایه این دغدغه‌ها بر بازار وجود داشته باشد، به نظر می‌رسد که بازار از فضای احتیاطی خارج نخواهد شد و نمی‌توانیم روز‌های پر رونقی که انتظار می‌رفت را شاهد باشیم. با این حال، حجم سفارش‌هایی که در صف‌های فروش قرار گرفته، به واسطه ارزندگی نماد‌ها و خوشبینی‌هایی که نسبت به بلندمدت در شرکت‌ها و بازار وجود دارد، زیاد نیست.

این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: اگر پالس‌های مثبتی از امنیت، بیشتر به بازار مخابره شود، به راحتی می‌توان فشار فروش را با افزایش تقاضا تغییر داد و روند مثبتی در بازار، حتی در کوتاه‌مدت ایجاد کرد اما خبر‌ها و تحولات پیرامونی بازار متاسفانه اثر اصلی را در روند کوتاه‌مدت بازار خواهد داشت و به محض اینکه این پالس‌ها شدت منفی بگیرند، ممکن است این اثر منفی تشدید شود. با این حال اگر این نگرانی‌ها کمرنگ‌تر شوند، می‌توانند بازار را با قدرت بیشتری به فضای مثبت و بهبود سوق دهند.

رضاپور گفت: با در نظر گرفتن ریسک‌های موجود تداوم آنها، سرمایه‌گذاران حتما باید پورتفویی متناسب با سطح ریسک‌پذیری خود و تحلیلی که درباره این تحولات دارند، آماده کنند. این بدان معنا است که اگر کسی ریسک‌های موجود را فزاینده ارزیابی می‌کند، بخش بزرگی از منابع خود را به سمت دارایی‌هایی مانند طلا و ارز هدایت کند.

وی همچنین افزود: در حالی که فعالان بازار، این ریسک‌ها را کمرنگ و گذرا پیش‌بینی می‌کنند، می‌توانند در روند منفی بازار، همزمان با جمع‌آوری صف‌های فروش و مخابره خبر‌های مثبت نسبت به افزایش درصد سهام اقدام کنند. این موضوع به واسطه پیچیدگی‌ها و اختلاف‌نظر‌های جدی که حتی بین تحلیلگران سیاسی و امنیتی وجود دارد، باید توسط هر فرد با برداشت خود و با استفاده از مجموعه اطلاعات و رخداد‌هایی که پیرامون آن به وجود می‌آید، تصمیم‌گیری شود.