زنگ بورس برای چه کسانی به صدا در می‌آید؟

اقتصاد معاصر-صابر جعفروندآذر، کارشناس ارشد بازار سرمایه: به بهانه هفته جهانی سرمایه گذار World Investor Week یا به اصطلاح (WIW) که توسط سازمان بین‌المللی کمسیون‌های اوراق بهادار (IOSCO) از روز ۷ اکتبر تا ۱۳ اکتبر تعین شده است، روز یکشنبه ۱۵ مهرماه در تالار بورس تهران، زنگ سرمایه‌گذار توسط دست‌اندکاران نواخته شد.

توجه به سرمایه‌گذاران به ویژه سرمایه‌گذاران حقیقی توسط متولیان بازار سرمایه بسیار درست و ارزشمند است. در نتیجه باوجود اینکه مطالبات مغفول‌مانده سهامداران خرد حتی پس از تصویب قانون بازار اوراق بهادار در آذر ماه ۱۳۸۴ همچنان در موارد مهمی از جمله تشکیل کانون سهامداران حقیقی بی‌پاسخ مانده است اما آن چه در این میان بیش از پیش شایسته توجه تلقی می‌شود، پرداختن به دغدغه سرمایه‌گذاران خرد در این این بازار پرتلاطم در سال‌های اخیر است. 

البته نباید از نظر دور داشت که صرف ایجاد دستوری یک نهاد در کنار بسیاری از نهاد‌های با نام و بی‌نام مدنی، بدون اختیار و جایگاه مناسب، بتواند برای رسیدن به اهداف و مقصود اصلی کافی باشد. بنابراین زنگ نخست در برداشتن گام عملی ابتدا فراهم نمودن بستر ایجاد تشکل‌های صنفی مختلف برای سرمایه‌گذاران و سپس حمایت‌های قانونی لازم از طرح و برنامه آن و در نهایت هماهنگی و مشارکت در تصمیمات حاکمیتی بازار با این نهاد‌ها است. بدون شک بازار سرمایه، خود یکی از نهاد‌های پیشرفته اجتماعی و مدنی بوده که با استفاده از عواملی مختلف، نقش اثبات شده‌ای را در تخصیص بهینه منافع و ثروت در ایفا کرده و تقویت آن با ایجاد و تقویت نهاد‌های صنفی مربوط، موجب بهره‌مندی از اثرات سازنده تولید و رونق کسب‌وکار‌های اصولی و همچنین افزایش شفافیت فضای تجاری می‌شود.

امیدواریم دولت جدید با شعار محوری «صدای بی‌صدایان»، شنونده صدا‌ها و نظراتی باشد که در گذشته و در این حوزه مهم شنیده نشده و همچنان نه با فریاد که با صبر کارشناسی و خبرگی در گوشه و کناری، نجوا می‌شود تا شاید در میان همهمه دور میزنشینان جلسات و نشست‌های متعدد به گوش مسؤولان برسد. اگر برای این نظرات و نقد‌ها به ویژه در حوزه سرمایه‌گذاران حقیقی و سهامداران خرد گوش شنوایی نباشد (که انگیزه فعلی ریاست بورس در ابتدای فعالیتش نشانگر آن نیست)، طی کردن مسیر بر راه ناصواب گذشتگان، بهای گزافی بر سرمایه‌گذاران و جامعه وارد خواهد آورد که پیش از این توسط سایرین آمده و تبعاتش نیز همچنان باقی مانده است.

پیشنهاد و تجویز راهبردی نیز در این زمینه، تدوین چارچوب‌های اولیه برای نهادی‌سازی غیردستوری وغیرحاکمیتی با استفاده از آرا ومشارکت اهل فن، انغطاف و انطباق نهاد‌های نظارتی و ارکان بازار سرمایه، برای ایجاد و اثربخشی نمودن کانون‌ها و نهاد‌های مربوط به سرمایه‌گذاران، به ویژه سرمایه‌گذاری حقیقی، حرفه‌ای و غیرحرفه‌ای در بازار سرمایه است.