صیدی: برخی سودهای شناسایی‌شده در صورت‌های مالی شرکت‌ها، واقعی نیست

به گزارش اقتصاد معاصر؛ به نقل از سازمان بورس و اوراق بهادار، حجت‌الله صیدی، رییس سازمان بورس و اوراق بهادار روز سه شنبه در شانزدهمین گردهمایی جایزه ملی مدیریت مالی ایران که در سالن اجلاس سران برگزار شد، با تأکید بر نقش حیاتی اطلاعات مالی در بازار سرمایه افزود: یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که میان فعالان بازار، تنظیم‌گران، ناظران و مدیران شرکت‌ها به‌ویژه مدیران مالی مشترک است، بحث اعتماد است. مهمترین ماموریت ما در شرایط کنونی، ارتقای اعتماد به سرمایه‌گذاران به عنوان نگهبان اعتماد و ارتقادهنده بازار است.

وی افزود: با اعتماد سرمایه‌گذار و حفظ حقوق وی، تشکیل سرمایه انجام می‌شود. اگر سرمایه گذار احساس کند حقوقش با سرعتی که لازم است صیانت نمی‌شود علاقه‌ای به سرمایه‌گذاری نخواهد داشت و با احتیاط بالایی برخورد می‌کند.

نقش اعتماد در گزارش‌های مالی

وی با اشاره به نقش مهم اعتماد در گزارش‌های مالی گفت: صورت‌ها و گزارش‌های مالی یکی از ۵ عامل معروفی است که بر اعتماد در بازار سرمایه تاثیر می‌گذارد و نه صرفاً به عنوان ابزار تصمیم‌گیری، بلکه می‌بایست به عنوان ابزار افزایش اعتماد به آن‌ها نگاه شود.

صیدی با بیان این‌که فرآیند تهیه صورت‌های مالی و گزارش‌های تکمیلی در کنار گزارش‌های مالی و حسابرسی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، توضیح داد: سرمایه‌گذاران امروز به صرف گزارش حسابرس اکتفا نمی‌کنند و گزارش‌های دوره‌ای به‌ویژه گزارش‌های تفسیری نقش بسیار مهمی در تصمیم‌گیری آن‌ها دارد.

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار با اشاره به تغییرات سریع شرایط اقتصادی در جهان گفت: سرمایه‌گذار، فعال بازار و حتی سیاست‌گذار حداقل ۲ انتظار اصلی از گزارش‌های مالی دارند که یکی از آنها به بحث قابل اتکا بودن مرتبط است که ویژگی‌های کیفی سودمندی اطلاعات را تشکیل می‌دهد و دومین مورد قابلیت پیش‌بینی‌پذیری است که در شرایط فعلی کشور، تحقق آن بسیار دشوار شده است.

پیش‌بینی‌پذیری اقتصاد و گزارش‌های مالی

رئیس سازمان بورس با اشاره به ۳ موضوع اساسی در مسیر پیش‌بینی‌پذیری اقتصاد و گزارش‌های مالی گفت: نخستین عامل، تورم مزمن و بالاست که چالش جدی برای حسابداران، حسابرسان، تنظیم‌گران و ناظران ایجاد کرده است. زمانی که قیمت‌ها به شدت تغییر می‌کند و در برخی کالاهای خاص به ۸۰ تا ۱۰۰ درصد می‌رسد، محتوای صورت‌های مالی با تردید مواجه می‌شود. در این صورت جمع دارایی‌های جاری و ثابت که هر کدام با قیمت‌های متفاوت ارزش‌گذاری شده‌اند، ممکن است معنادار نباشد.

صیدی دومین عامل اثرگذار را نوسانات شدید نرخ ارز دانست و افزود: با وجود محدودیت‌های بین‌المللی و تحریم‌های ظالمانه، تجارت خارجی کشور با حدود ۵۰ تا ۶۰ میلیارد دلار صادرات و واردات، به شدت تحت تأثیر نوسانات ارزی قرار دارد. از سوی دیگر، قیمت‌های جهانی کالاهایی مانند طلا و در نهایت نرخ ارز بر گزارش‌گری مالی اثر می‌گذارد.

وی سومین عامل را ناترازی انرژی برشمرد و گفت: ناتوانی در تأمین پایدار انرژی، پیش‌بینی‌پذیری را برای شرکت‌ها دشوارتر کرده است.

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار با تاکید بر این‌که تهیه‌کنندگان گزارش‌های مالی باید تصویری نزدیک به واقعیت ارائه کنند، نه صرفاً تصویری که استانداردهای حسابداری را رعایت کرده باشد، افزود: رعایت استانداردها لازم است اما کافی نیست. حتی در کشورهای اروپایی، تفاوت نرخ دلار و یورو چالش‌های جدی در گزارش‌گری ایجاد کرده است.

برنامه سازمان بورس برای افزایش شفافیت

صیدی از برنامه سازمان بورس برای افزایش شفافیت خبر داد و گفت: با کمک سازمان حسابرسی، جامعه حسابداران رسمی و دوستان اندیشمند در حوزه گزارش‌گری، تصمیم گرفته‌ایم گام‌های عملی برای ارتقای کیفیت گزارش‌ها برداریم تا گزارش‌های حسابرسی بدون بند شرط باشد. گزارش حسابرسی بدون بند شرط یعنی این‌که حسابرسی باید ارتقاء قابل توجهی یابد، به معنای این نیست حسابرسی بند نیاورد بلکه به معنای این است که صورت‌های مالی تصویر واقعی را نشان دهد. راه‌حل در استانداردهای بین‌المللی گزارش‌گری مالی دیده شده و ما دیر یا زود باید این استانداردها را اجباری کنیم.

وی با اشاره به استاندارد بین‌المللی گزارش‌گری مالی شماره ۷ که الزامات افشا را مشخص کرده است، گفت: این استاندارد حداقل‌هایی را تعیین کرده که ما گاهی از آن‌ها غافلیم، چون الزامی نیست. گاهی بر اساس صلاحدید بنگاه یا صنعت یا حتی اعلام یک مرجع رسمی، نرخ ارز مشخصی را مبنا قرار می‌دهیم و سود را شناسایی می‌کنیم و بعد مالیات هم می‌پردازیم، در حالی که ممکن است این سود واقعی نباشد.

صیدی با تأکید بر اهمیت استاندارد حسابداری شماره ۱۳ درباره اندازه‌گیری ارزش منصفانه و استاندارد شماره ۲۷ که ساختار صورت سود و زیان را تغییر می‌دهد، توضیح داد: اگرچه الزام قانونی برای اجرای این استانداردها وجود ندارد، اما تعهد اخلاقی، اعتقادات، وظیفه انسانی و اصول حرفه‌ای ایجاب می‌کند که تصویری درست از واقعیت‌های اقتصادی ارائه کنیم.

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار با بیان این‌که این استانداردها بر کیفیت سود اثر می‌گذارند، گفت: شرکت‌هایی که گزارش‌های با کیفیت‌تری در بازار سرمایه ارائه می‌دهند، معمولاً تأمین مالی راحت‌تری دارند و بازده مناسب‌تری به سرمایه‌گذاران می‌دهند، چون تصویر واضح‌تری از وضعیت خود ارائه کرده‌اند. در غیر این صورت شرکت‌هایی که صورت‌های مالی مبهمی دارند، با چالش‌های زیادی روبه‌رو هستند.

وی با قدردانی از برگزارکنندگان همایش، بر لزوم همکاری جمعی برای برداشتن گام‌های عملی در جهت اجرای استانداردهای بین‌المللی گزارش‌گری مالی تأکید کرد و گفت: البته اجرای این استانداردها نیازمند زیرساخت‌هایی مانند حل مسئله ارزش منصفانه در کشور است. امیدوارم با کمک یکدیگر بتوانیم این مسائل را پیش ببریم و از مزایای آن برای داشتن اقتصادی شفاف و رو به پیشرفت بهره‌مند شویم.