گرانی بنزین در آمریکا مدت ها پس از پایان جنگ ایران ادامه پیدا می‌کند

به گزارش اقتصاد معاصر؛ دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور متجاوز آمریکا، روز دوشنبه با صدور بیانیه‌ای به عقب نشینی از موضع پیشین خود در خصوص حملات به ایران پرداخت. این اقدام بلافاصله منجر به کاهش قیمت نفت شد. با این حال، پیش‌بینی نمی‌شود که قیمت بنزین در کوتاه‌مدت از این روند تبعیت کند.

میانگین قیمت بنزین در ایالات متحده به نزدیکی 4 دلار در هر گالن رسیده و شهروندان آمریکایی خواستار کاهش قیمت در جایگاه‌های سوخت هستند. همچنین قیمت گازوئیل از مرز 5 دلار در هر گالن فراتر رفته که این امر به افزایش هزینه حمل‌ونقل و در نتیجه افزایش قیمت کالاها منجر شده است.

پیش‌نیازهای بازگشت قیمت بنزین به سطح قبل از جنگ

برای کاهش قیمت بنزین به محدوده کمتر از 3 دلار (نرخ قبل از جنگ)، تحقق سه شرط اساسی ضروری است:
1. بازگشایی کامل تنگه هرمز توسط ایران
2. احیای کامل تولید نفت در منطقه
3. انتقال اثر کاهش قیمت نفت خام به حلقه‌های پایانی زنجیره تأمین

کارشناسان تأکید دارند که تحقق همزمان این شرایط نه‌تنها قطعی نیست، بلکه فرآیندی زمان‌بر خواهد بود.

چالش‌های کنترل تنگه هرمز

ترامپ در گفت‌وگو با کیتلان کالینز از سی‌ان‌ان اعلام کرد در صورت حصول نتیجه در مذاکرات، به‌زودی تردد نفت‌کش‌ها در تنگه هرمز از سر گرفته خواهد شد. وی ابراز امیدواری کرد که این آبراه استراتژیک به صورت مشترک توسط ایران و آمریکا مدیریت شود.

این اظهارات نشان‌دهنده واقعیتی کلیدی است: ایالات متحده در حال حاضر کنترل این گذرگاه حیاتی را در اختیار ندارد و این ایران است که کنترل خود را بر آن  اعمال کرده است. بسته شدن تنگه هرمز که پیش از جنگ حدود 20 درصد از نفت از آن عبور می‌کرد، به ایران اهرم فشار قابل توجهی در منازعه بخشیده است.

هلیما کرافت، رئیس استراتژی کالاهای جهانی در آر‌بی‌سی کپیتال مارکتز، با اشاره به مخفف رایج در وال استریت (TACO - ترامپ همیشه عقب‌نشینی می‌کند)، نسبت به پایان قریب‌الوقوع جنگ ابراز تردید کرد و گفت: «برای حصول توافق، همکاری هر دو طرف لازم است.»

محدودیت‌های ساختاری در احیای تولید و عبور و مرور

کارشناسان اقتصادی تأکید می‌کنند که حتی در صورت موفقیت مذاکرات و بازگشایی تنگه هرمز، احیای جریان کامل نفت و گاز با محدودیت‌های ساختاری مواجه است:

1. آسیب به زیرساخت‌ها: قطر اعلام کرده است که بمباران بندر راس لفان (بزرگترین پایانه تولید گاز طبیعی مایع در جهان) توسط ایران به حدی گسترده بوده که بازگشت کامل آن به مدار سال‌ها زمان نیاز دارد.

2. زمان‌بر بودن راه‌اندازی مجدد تأسیسات: بسیاری از تأسیسات تولیدی که در طول جنگ تعطیل شده‌اند، هفته‌ها زمان نیاز دارند تا به مدار تولید بازگردند. جو بروسوئلاس، اقتصاددان ارشد آر‌اس‌ام یو‌اس، در این زمینه تأکید کرد: «راه‌اندازی مجدد جریان نفت، فرآیندی پیچیده و زمان‌بر است و با روشن کردن یک کلید چراغ قابل مقایسه نیست.»

برآورد می‌شود سه تا چهار ماه پس از پایان درگیری‌ها، تولید نفت و گاز به سطح قبل از جنگ بازگردد.

3. چالش‌های بیمه و لجستیک: شرکت‌های بیمه برای ازسرگیری پوشش ریسک نفت‌کش‌ها، نیازمند تضمین‌های کافی درباره ایمنی عبور از تنگه هرمز هستند.

پدیده «موشک و پر» در قیمت‌گذاری بنزین

صنعت انرژی تغییرات قیمت بنزین را با پدیده «موشک و پر» توصیف می‌کند: افزایش قیمت نفت به سرعت (مانند موشک) به قیمت بنزین منتقل می‌شود، اما کاهش آن به کندی (مانند پر) در نرخ‌های پایانی تأثیر می‌گذارد.

مارک فینلی، اقتصاددان پیشین بی‌پی و عضو مؤسسه بیکر دانشگاه رایس، با اشاره به آثار اقتصادی افزایش قیمت بنزین گفت: «قیمت بنزین تنها قیمتی است که از هر خیابانی به چشم می‌خورد و تأثیر مستقیمی بر هزینه خانوارها دارد.» به ازای هر یک دلار افزایش قیمت بنزین، سالانه 122 میلیارد دلار به هزینه خانوارهای آمریکایی اضافه می‌شود که معادل حدود 1000 دلار برای هر خانوار است./تسنیم