از پترو-یوآن روی عرشه نفتکش‌ها تا باز شدن گره‌های تجاری

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ روزنامه‌های مهم کشور در گزارش‌های امروز خود به موضوعاتی از جمله بازار سرمایه، بازارهای اقتصادی، اقتصاد امارات، پترو- یوآن و تجارت پرداخته‌اند.

روزنامه دنیای اقتصاد در گزارش ویژه اقتصادی خود با عنوان «سه سناریوی بازگشایی بورس» به بررسی تاثیر جنگ و نااطمینانی‌های ژئوپلیتیک بر بازار سهام ایران و نحوه مدیریت و بازگشایی بورس در چنین شرایطی پرداخته و در آن نوشته است: «با تشدید تنش‌های ژئوپلیتیک، نحوه بازگشایی بورس به یکی از دغدغه‌های اصلی تبدیل شده است. در این شرایط، بازار سهام بیش از خود جنگ، به نااطمینانی واکنش نشان می‌دهد؛ عاملی که باعث خروج سرمایه، کاهش نقدشوندگی و قفل شدن تصمیم‌گیری‌ها می‌شود. اقتصاد ایران که پیش از این نیز با مشکلاتی مانند تورم مزمن و بی‌ثباتی سیاستگذاری روبه‌رو بوده، در برابر این شوک‌ها آسیب‌پذیرتر است. در چنین فضایی، نحوه مدیریت بازار اهمیت زیادی دارد. توقف نماد شرکت‌های آسیب‌دیده باید کوتاه‌مدت باشد و بازگشایی آن‌ها با افشای شفاف اطلاعات، حضور بازارگردان و نظارت دقیق انجام شود تا از شکل‌گیری رفتارهای هیجانی جلوگیری شود. هدف، حفظ کارکرد بازار و کشف قیمت بر اساس اطلاعات واقعی است. سه سناریو برای آینده مطرح می‌شود. توافق محدود که به کاهش نسبی نااطمینانی و بهبود تدریجی بازار منجر می‌شود؛ صلح پایدار که می‌تواند زمینه رشد و بازسازی اقتصاد را فراهم کند و تداوم درگیری که بازار را در وضعیت رکود و فشار نگه می‌دارد. در نهایت، تاکید می‌شود که مدیریت درست نااطمینانی و شفافیت، نقش کلیدی در حفظ اعتماد سرمایه‌گذاران دارد.»

روزنامه شرق با عنوان «بارقه امید در بازار تهران» در گزارش اقتصادی خود به تاثیر اخبار جنگ، آتش‌بس و مذاکرات ایران و آمریکا بر بازارهای اقتصادی پرداخته و در آن نوشته است: «بازارهای جهانی و داخلی تحت تاثیر اخبار مربوط به پایان احتمالی جنگ و پیشرفت مذاکرات میان ایران و آمریکا دچار نوسانات قابل‌توجهی شدند. در سطح جهانی، اعلام آتش‌بس و احتمال توافق، باعث کاهش شدید قیمت نفت شد؛ به‌طوری‌که نفت از محدوده ۱۰۰ دلار به کانال ۸۰ دلار سقوط کرد. این در حالی است که جنگ ۴۰روزه خسارتی سنگین به اقتصاد ایران و بازار انرژی جهان وارد کرده و عرضه نفت را به‌شدت مختل کرده بود. در ایران نیز انتشار اخبار مثبت از مذاکرات و بازگشایی موقت تنگه هرمز، باعث افزایش امید در بازارها شد. نرخ دلار که در دوران جنگ به حدود ۱۶۰ هزار تومان رسیده بود، با فشار فروش تا محدوده ۱۵۲ هزار تومان کاهش یافت و تتر نیز روند نزولی گرفت. بازار طلا هم همسو با کاهش نرخ ارز و افت قیمت جهانی، با ریزش قابل‌توجهی مواجه شد و به کانال ۱۶ میلیون تومان بازگشت. در کنار این‌ها، بازار خودرو نیز کاهش قیمت را تجربه کرد. با وجود برخی اخبار منفی مانند مسدود شدن مجدد تنگه هرمز، فضای کلی بازارها همچنان تحت تاثیر امید به توافق و تداوم آتش‌بس، روندی نزولی و محتاطانه را دنبال کرد.»

روزنامه اعتماد در گزارش اقتصادی خود با عنوان «سناریوهای پسا جنگ بورس» به بررسی وضعیت و آینده بازار سهام ایران در شرایط جنگ و سناریوهای پس از آن پرداخته و در آن نوشته است: «چراغ بازار سهام پس از آغاز تنش‌های نظامی خاموش شد و همچنان بازگشایی آن به آتش‌بس قطعی وابسته است. کارشناسان معتقدند تعطیلی بازار ریسک را از بین نمی‌برد، بلکه آن را پنهان کرده و امکان مدیریت دارایی را از سرمایه‌گذاران می‌گیرد. در این مدت، صندوق‌های درآمد ثابت عملکردی باثبات داشتند اما طلا برخلاف انتظار ابتدا رشد و سپس افت شدیدی را تجربه کرد. برای آینده بازار، سناریوهای مختلفی مطرح است. در صورت آتش‌بس پایدار، انتظار می‌رود بازار واکنش مثبتی نشان دهد و صنایع آسیب‌دیده به‌تدریج رشد کنند، هرچند بازگشت به تعادل زمان‌بر خواهد بود. همچنین پیش‌بینی می‌شود در ابتدای بازگشایی، بازار با فشار فروش مواجه شود اما به مرور به ثبات برسد. در دوره پساجنگ نیز بازار سرمایه نقش مهمی در تامین مالی و بازسازی اقتصاد خواهد داشت و صنایعی مانند زیرساخت، انرژی و ساخت‌وساز می‌توانند پیشتاز رشد باشند. در این شرایط، صبر و پرهیز از تصمیمات هیجانی برای سرمایه‌گذاران اهمیت زیادی دارد.»

روزنامه فرهیختگان با عنوان «دبی؛ شهر ارواح» در گزارش اقتصادی خود به تاثیر جنگ ایران بر صنعت گردشگری و اقتصاد دبی (امارات) پرداخته و در آن نوشته است: «سال‌ها دبی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مقاصد گردشگری و سرمایه‌گذاری منطقه شناخته می‌شد اما با شروع جنگ، این موقعیت به‌شدت آسیب دیده است. کاهش امنیت و بی‌ثباتی باعث افت شدید سفرها شده و میلیون‌ها گردشگر از سفر به منطقه صرف‌نظر کرده‌اند. در نتیجه، هتل‌ها با کاهش چشمگیر اشغال مواجه شده و برای جذب مشتری، قیمت‌ها را به‌طور قابل‌توجهی پایین آورده‌اند؛ به‌طوری‌که در برخی موارد نرخ‌ها تا ۷۰ درصد افت کرده است. همچنین لغو گسترده رزروها و کاهش درآمد رستوران‌ها و مراکز تفریحی، کل اکوسیستم گردشگری را تحت فشار قرار داده است. این وضعیت فقط به بخش گردشگری محدود نمانده و بر بازار کار نیز تاثیر گذاشته است. بسیاری از کارگران مهاجر با کاهش حقوق، مرخصی بدون حقوق یا اخراج روبه‌رو شده‌اند. با وجود تلاش دولت برای حمایت از این بخش از طریق بسته‌های مالی، کارشناسان معتقدند بازگشت شرایط به حالت عادی زمان‌بر خواهد بود و حتی در سناریوهای خوش‌بینانه نیز ماه‌ها طول می‌کشد تا اعتماد و رونق به بازار گردشگری بازگردد.»

روزنامه جوان در گزارش اقتصادی خود با عنوان «دلار غرق شد و پترو-یوآن روی عرشه نفتکش‌ها» به تغییر نظام مالی و ارزی در بازار جهانی نفت پرداخته و در آن نوشته است: «هم‌زمان با بسته‌شدن دوباره تنگه هرمز و تنش‌های منطقه‌ای، چین اعلام کرده قراردادهای نفتی خود با کشورهای حاشیه خلیج فارس را به یوآن تغییر می‌دهد و نظام «پترو-دلار» را به چالش می‌کشد. این اقدام می‌تواند ساختار سنتی قیمت‌گذاری نفت را تحت تاثیر قرار دهد و به شکل‌گیری شاخص جدیدی در بازار جهانی نفت منجر شود. چین به‌عنوان بزرگ‌ترین واردکننده نفت جهان، با هدف کاهش وابستگی به دلار و دور زدن تحریم‌ها، به سمت معاملات نفتی با یوآن حرکت کرده و حتی امکان تسویه با طلا را نیز مطرح کرده است. این کشور همچنین حساب‌های تجاری ویژه‌ای برای این نوع معاملات ایجاد کرده و در حال مذاکره با عربستان و دیگر تولیدکنندگان بزرگ نفت است. در صورت پذیرش این سیستم توسط کشورهای اوپک، جایگاه دلار در بازار نفت تضعیف خواهد شد. همچنین این روند می‌تواند فشارهای ناشی از تحریم‌ها را کاهش داده و به کشورهایی مانند ایران فرصت بیشتری برای تجارت نفتی بدهد. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد قیمت نفت تا سال ۲۰۲۹ به سطح قبل از جنگ‌ها بازنخواهد گشت و بازار انرژی همچنان پرنوسان باقی می‌ماند.»

روزنامه ایران با عنوان «کدام گره‌ها باز شد، کدام ماند؟» در گزارش اقتصادی خود به بررسی سیاست‌های تجاری دولت و نهادهای مرتبط (مثل گمرک و سازمان توسعه تجارت) در دوران جنگ اخیر پرداخته و در آن نوشته است: «در جریان جنگ اخیر، دولت برای جلوگیری از اختلال در تامین کالاهای اساسی و مواد اولیه، مجموعه‌ای از سیاست‌های فوری و حمایتی در حوزه تجارت خارجی اجرا کرد. مهم‌ترین اقدامات گمرک شامل تسهیل ترخیص کالا با ضمانت‌های ساده، لغو موقت الزام ثبت سفارش پیش از ورود کالا، تمدید خودکار مجوزها و اسناد، و امکان ترخیص بدون کد ساتا بود. همچنین کالاهای اساسی و دارویی به‌صورت صددرصدی و سایر کالاهای اولویت‌دار تا ۹۰ درصد ترخیص شدند. در بخش حمل‌ونقل و ترانزیت نیز اختیارات گمرک افزایش یافت و محدودیت‌ها کاهش پیدا کرد. سازمان توسعه تجارت نیز با اقداماتی مانند تمدید مهلت رفع تعهد ارزی، تسهیل ثبت سفارش، حذف برخی محدودیت‌های ارزی و امکان واردات بدون انتقال ارز، تلاش کرد جریان تجارت را حفظ کند. با وجود این اصلاحات، فعالان اقتصادی همچنان از وجود بوروکراسی و محدودیت‌های اداری گلایه دارند و معتقدند برخی مقررات حتی در شرایط اضطراری نیز روند واردات را کند می‌کند. در مجموع، این سیاست‌ها توانستند از کمبود گسترده کالا جلوگیری کنند اما تجربه جنگ نشان داد بسیاری از این تسهیل‌گری‌ها می‌تواند در شرایط عادی نیز به چابک‌سازی تجارت و کاهش موانع کمک کند.»