روز سرنوشت‌ساز بازار سرمایه؛ سازمان بورس چه برنامه‌ای برای این گذارِ پرتلاطم دارد؟

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ پس از حدود ۸۰ روز تعلیق، سازمان بورس سرانجام تاریخ بازگشایی بازار سهام را اعلام کرد. بر این اساس روز سه‌شنبه این هفته (۲۹ اردیبهشت)، تالار شیشه‌ای پس از دوماه‌ونیم سکوت، دوباره گشایش می‌یابد. به گفته معاون نظارت این سازمان، هدف از توقف طولانی معاملات «صیانت از دارایی سهامداران و جلوگیری از رفتارهای هیجانی» بوده اما حالا و در آستانه بازگشایی، پرسش مهمتری ذهن فعالان بازار سرمایه را مشغول کرده؛ پول‌هایی که احتمالا از بورس خارج می‌شوند، به کدام سو می‌روند؟

جاماندگی بورس در برابر تورم

تحلیل‌ها نشان می‌دهد شرایط فعلی با تمام دوره‌های ریزشی گذشته تفاوت بنیادین دارد و نه فقط اصل سرمایه، بلکه ارزش واقعی آن در معرض خطر است. در بیش از دو ماه تعطیلی بورس، دلار آزاد حدود ۱۸ درصد و طلای ۱۸ عیار نزدیک به ۱۰ درصد رشد کرده‌اند اما سهامداران حتی فرصت واکنش نداشته‌اند. این جاماندگی اگرچه از منظر بنیادی سیگنال ارزندگی می‌دهد اما در کوتاه‌مدت می‌تواند تبدیل به موج فروش هیجانی شود.

مقاصد احتمالی خروج سرمایه

کارشناسان معتقدند در صورت شکل‌گیری فشار فروش، پول خروجی به ترتیب جذب سه مقصد اصلی خواهد شد:

صندوق‌های طلا و طلای فیزیکی: این صندوق‌ها به دلیل نقدشوندگی بالا و همبستگی مستقیم با نرخ ارز، مهم‌ترین پناهگاه سرمایه‌ها محسوب می‌شوند. ورود سنگین پول به این صندوق‌ها در هفته‌های اخیر، گویای تغییر رفتار سرمایه‌گذاران از «حفظ سرمایه» به «کسب بازدهی فراتر از تورم» است.

بازار ارز: دلار آزاد که در سطوح ۱۷۰ تا ۱۸۰ هزار تومانی در نوسان است، از نگاه برخی معامله‌گران «بازدهی جامانده» نسبت به مسکن و خودرو دارد. ضمن این که نقدشوندگی بالا و امکان ورود با سرمایه‌های خرد، برگ برنده دلار در رقابت با سایر بازارهاست.

صندوق‌های درآمد ثابت: برخلاف روزهای نخست بحران که این صندوق‌ها مقصد اول پول بودند، اکنون سهم کمتری از خروجی‌ها را جذب می‌کنند. دلیل روشن است و سرمایه‌گذار در فضای تورمیِ فرسایشی، دیگر با سود ثابت قانع نیست.

به باور کارشناسان توقف طولانی معاملات، یک ریسک جدید به بازار سرمایه اضافه کرده؛ چرا که سرمایه‌گذاران غیرحرفه‌ای از تکرار بلوکه شدن سرمایه می‌ترسند و حتی با زیان ممکن است از تالار شیشه‌ای خارج شوند. در مقابل، معامله‌گران حرفه‌ای احتمالا با نگاه سفته‌بازانه، در روزهای ابتدایی می‌فروشند تا در قیمت‌های پایین‌تر دوباره خرید کنند. این گروه همچنان به ارزندگی بورس نسبت به سایر بازارها باور دارند.

در این میان نکته مهمی که نباید نادیده گرفت، احتمال چرخش مجدد پول به سمت سهام است. اگر فضای سیاسی تا حدودی باثبات شود و بازار سهام بتواند از شوک اولیه عبور کند، جاماندگی حدود ۸۰ روزه بورس از تورم و ارز، می‌تواند به فرصتی برای جذب دوباره نقدینگی تبدیل شود.

روز سه‌شنبه، تالار شیشه‌ای وارد حساس‌ترین روزهای تاریخ خود می‌شود. آنچه مسلم است، روزهای ابتدایی متعلق به هیجان و خروج سرمایه خواهد بود. اما هفته‌های بعد، میدان نبرد به «ارزندگی واقعی بورس» در برابر «ریسک‌های سیاسی پایدار» گره خواهد خورد.

در این میان نقش سازمان بورس در مدیریت این گذارِ پرتلاطم، تعیین‌کننده نهایی سرنوشت حجم بالایی از سرمایه سرگردان خواهد بود.