جنگ علیه ایران، کشاورزان آمریکایی را به زانو درآورد

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ بخش کشاورزی آمریکا سال‌هاست با مشکلات ساختاری دست‌وپنجه نرم می‌کند اما تحولات اخیر در خاورمیانه و اختلال در بازار جهانی انرژی، این بخش را وارد مرحله‌ای تازه از بحران کرده است. افزایش بهای نفت و گاز و نگرانی از محدودیت در انتقال انرژی از تنگه هرمز، به سرعت به بازار نهاده‌های کشاورزی سرایت کرده و هزینه تولید را برای میلیون‌ها کشاورز آمریکایی بالا برده است.

اگرچه دولت آمریکا تلاش می‌کند این افزایش قیمت‌ها را موقتی و ناشی از شرایط اضطراری معرفی کند اما بسیاری از کارشناسان معتقدند آنچه امروز کشاورزان تجربه می‌کنند، نتیجه ترکیب بحران ژئوپلیتیک و سیاست‌های اقتصادی چند سال اخیر است؛ سیاست‌هایی که انعطاف‌پذیری بخش کشاورزی را کاهش داده و آن را در برابر شوک‌های خارجی آسیب‌پذیرتر کرده است.

کشاورزان زیر فشار؛ از کمبود نیروی کار تا انفجار هزینه‌های تولید

پیش از آنکه تنش‌های منطقه‌ای بازار انرژی را ملتهب کند، کشاورزان آمریکایی با مشکلات متعددی مواجه بودند. سیاست‌های سختگیرانه مهاجرتی، دسترسی مزارع به نیروی کار ارزان را محدود کرد؛ تعرفه‌های تجاری نیز بخشی از بازارهای صادراتی را تحت تاثیر قرار داد و همزمان کاهش بودجه‌های حمایتی دولت، دسترسی کشاورزان به وام‌ها و تسهیلات را دشوارتر ساخت.

اکنون با افزایش قیمت سوخت و کودهای شیمیایی، فشار مضاعفی بر این بخش وارد شده است. هزینه حمل‌ونقل محصولات بالا رفته، قیمت گازوئیل به سطوحی رسیده که سودآوری بسیاری از مزارع را تهدید می‌کند و کشاورزانی که کود مورد نیاز خود را پیش‌خرید نکرده بودند، ناچار شده‌اند با قیمت‌های بسیار بالاتر خرید کنند. در برخی ایالت‌ها، کشاورزان برای تامین سرمایه در گردش به دریافت وام‌های جدید روی آورده‌اند و گروهی دیگر الگوی کشت خود را تغییر داده‌اند؛ به ‌گونه‌ای که به جای محصولات پرمصرف از نظر کود، به سراغ محصولاتی رفته‌اند که نهاده کمتری نیاز دارند. این تغییرات اگرچه می‌تواند بخشی از فشار کوتاه‌مدت را کاهش دهد اما در بلندمدت ممکن است بر میزان تولید و امنیت غذایی تاثیرگذار باشد.

کارشناسان معتقدند وابستگی بالای صنعت کود شیمیایی به گاز طبیعی، باعث شده هرگونه تنش در بازار انرژی مستقیما به بازار کشاورزی منتقل شود. به همین دلیل، حتی کاهش مقطعی قیمت کود نیز نتوانسته نگرانی‌ها درباره فصل کشت آینده را کاهش دهد.

زخم قدیمی جنگ تجاری دوباره سر باز کرد

بسیاری از کشاورزان آمریکایی هنوز خاطره جنگ تجاری دوره نخست دونالد ترامپ را فراموش نکرده‌اند؛ دورانی که تعرفه‌های متقابل میان واشنگتن و پکن، صادرات محصولات کشاورزی آمریکا را با افت قابل توجهی مواجه کرد. دولت ترامپ در آن زمان با اختصاص ده‌ها میلیارد دلار کمک مالی تلاش کرد زیان کشاورزان را جبران کند اما واقعیت آن است که بخشی از بازارهای صادراتی از دست رفته، هرگز به طور کامل بازنگشت؛ به ‌ویژه تولیدکنندگان سویا که سهم مهمی از بازار چین را از دست دادند و رقبایی مانند برزیل جای آن‌ها را گرفتند.

اکنون نیز بسیاری از فعالان این حوزه نگران هستند که بحران جدید، خسارت‌هایی ایجاد کند که حتی با بسته‌های حمایتی دولت قابل جبران نباشد. از نگاه آن‌ها، کمک‌های نقدی می‌تواند بخشی از زیان کوتاه‌مدت را پوشش دهد اما نمی‌تواند بازارهای صادراتی، اعتماد سرمایه‌گذاران و ثبات اقتصادی را به بخش کشاورزی بازگرداند. این نگرانی زمانی پررنگ‌تر می‌شود که حاشیه سود کشاورزان طی سال‌های اخیر به شدت کاهش یافته است. افزایش هزینه بیمه، بالا رفتن نرخ بهره و نوسان قیمت محصولات کشاورزی، توان مالی بسیاری از بهره‌برداران را محدود کرده و باعث شده آن‌ها در برابر شوک‌های جدید، آسیب‌پذیرتر از گذشته باشند.

سایه نارضایتی بر پایگاه سنتی جمهوری‌خواهان

جامعه کشاورزی آمریکا همواره یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های رای جمهوری‌خواهان به شمار می‌رفته است. دونالد ترامپ نیز در انتخابات‌های گذشته از حمایت گسترده کشاورزان برخوردار بود و بسیاری از ایالت‌های کشاورزی نقش مهمی در پیروزی او ایفا کردند. اما نشانه‌های جدید حاکی از آن است که این حمایت دیگر مانند گذشته بی‌قید و شرط نیست. افزایش هزینه‌های تولید، نااطمینانی نسبت به آینده و نگرانی از تداوم تنش‌های منطقه‌ای، باعث شده بخشی از کشاورزان نسبت به سیاست‌های دولت دیدگاه انتقادی‌تری پیدا کنند.

کاهش شاخص خوش‌بینی در میان کشاورزان و افزایش تعداد افرادی که معتقدند آمریکا در مسیر اشتباه حرکت می‌کند، زنگ خطر را برای سیاستمداران جمهوری‌خواه به صدا درآورده است. به همین دلیل، دولت تلاش می‌کند با وعده بسته‌های حمایتی جدید و دیدارهای میدانی با فعالان بخش کشاورزی، از گسترش نارضایتی جلوگیری کند. با این حال، پرسش اصلی همچنان بی‌پاسخ مانده است؛ اینکه بحران انرژی و نهاده‌های کشاورزی تا چه زمانی ادامه خواهد داشت و آیا بازار جهانی می‌تواند به سرعت به ثبات بازگردد یا خیر. ابهام درباره آینده جنگ، زمان بازگشت کامل ظرفیت‌های تولید انرژی در منطقه و رفتار کشورهای صادرکننده نفت و گاز، چشم‌انداز پیش روی کشاورزان را تیره کرده است. آن‌ها اکنون در حالی خود را برای فصل جدید خرید کود و برنامه‌ریزی کشت آماده می‌کنند که نمی‌دانند هزینه‌های تولید در ماه‌های آینده چه مسیری را طی خواهد کرد.

آنچه امروز در مزارع آمریکا رخ می‌دهد، تنها یک بحران اقتصادی نیست، بلکه نشانه‌ای از پیوند عمیق امنیت غذایی با تحولات ژئوپلیتیک جهان است. هرگونه اختلال در بازار انرژی، می‌تواند از میدان‌های نفتی خاورمیانه تا مزارع ذرت و سویا در ایالت‌های آمریکا اثر بگذارد و نشان دهد که در اقتصاد جهانی امروز، امنیت غذایی بیش از هر زمان دیگری به ثبات سیاسی و اقتصادی گره خورده است.