عراق: احیای صادرات نفت بدون بازگشایی هرمز ممکن نیست
به گزارش اقتصاد معاصر؛ وزارت نفت عراق با صدور دستوری رسمی، عملیات تولید نفت خام را در پنج میدان بزرگ استان بصره در جنوب این کشور از سر گرفته است.
بر اساس پیشبینیها، تولید نفت از میادین جنوبی ظرف یک تا دو ماه آینده به سطح پیش از جنگ بازخواهد گشت؛ سطحی که روزانه بیش از سه میلیون بشکه را شامل میشود.
سازمان عملیات وزارت نفت عراق امروز شنبه با صدور بیانیهای اعلام کرد که تولید و پمپاژ نفت به مخازن ذخیره در میادین رمیل، زبیر، غرب قرنه یک و دو و أرطاوی با حداکثر ظرفیت ممکن از سر گرفته شده است. این سازمان از دیشب به تمامی تأسیسات مرتبط دستور داده است تا به ظرفیت تولید طبیعی خود بازگردند.
سلیم فرهود، سخنگوی وزارت نفت عراق، در گفتوگو با خبرگزاری عراق (واع) تأکید کرد که تولید میادین جنوبی طی یک یا دو ماه آینده به سطح ۳.۱ تا ۳.۲ میلیون بشکه در روز بازخواهد گشت. وی در ادامه افزود: «میدانهایی که تولیدشان کاهش یافته بود، اکنون روند افزایش ظرفیت را آغاز کردهاند.»
پیش از این، تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و متعاقب آن اختلال در تردد از تنگه هرمز، عراق را ناچار به اعلام وضعیت قوه قاهره و توقف بخش عظیمی از تولید نفت خود کرد. تولید نفت خام این کشور از سطح ۴.۳ میلیون بشکه در روز به ۱.۵ میلیون بشکه در روز کاهش یافته بود.
این در حالی است که عراق به عنوان یکی از اعضای مؤسس اوپک، پیش از جنگ به طور متوسط روزانه ۳.۵ میلیون بشکه نفت صادر میکرد که بخش اعظم آن از طریق تنگه هرمز انجام میشود.
وزیر نفت عراق، باسم محمد خضیر، در گفتوگویی با خبرگزاری رسمی عراق، بازگشت صادرات نفت را منوط به بازگشایی کامل و استمرار تردد ایمن در تنگه هرمز دانسته و تأکید کرده است که این روند به صورت مرحلهای و بر اساس روان شدن جریان تردد نفتکشها انجام خواهد شد.
وی اعلام کرد که خوشبختانه زیرساختهای صادراتی و تأسیسات ذخیرهسازی و بارگیری در زمان جنگ آسیبی ندیده است .
احیای اکتشاف در شمال عراق پس از ۵۰ سال
در اقدامی راهبردی و همزمان با احیای تولید نفت در جنوب عراق، وزارت نفت این کشور از آغاز عملیات حفر نخستین چاه اکتشافی در استانهای شمالی عراق پس از نزدیک به نیم قرن (از سال ۱۹۷۸) خبر داد.
وزیر نفت عراق این اقدام را «نقطه عطفی مهم در تلاش برای احیای فعالیتهای اکتشافی در مناطق مستعد پس از سالها توقف» توصیف کرده است.
وی تأکید کرده است که افزایش ذخایر اثباتشده نفت و گاز و جبران ذخایر استخراجشده، یک هدف راهبردی برای این وزارتخانه محسوب میشود که نقشی کلیدی در ارتقای جایگاه نفتی عراق در سطح جهانی و پشتیبانی از برنامههای توسعه بلندمدت این بخش ایفا میکند.
اقتصاد عراق به شدت به درآمدهای ارزی حاصل از فروش نفت وابسته است. این درآمدها برای تأمین مالی واردات، حفظ ثبات نرخ دینار در برابر ارزهای خارجی و پرداخت حقوق کارکنان دولت و بازنشستگان که حدود ۲۰ درصد از جمعیت ۴۶ میلیونی این کشور را تشکیل میدهند، حیاتی است. بنابراین، بازگشت هرچه سریعتر تولید و صادرات نفت برای دولت بغداد از اولویتهای اصلی محسوب میشود.
در مدت کاهش تولید و صادرات نفت عراق، اقتصاد این کشور آسیبهای جدی و چندلایهای متحمل شده است. مهمترین آسیب، سقوط آزاد درآمدهای ارزی بود؛ چرا که نفت به طور معمول ۹۰ درصد از بودجه دولت را تأمین میکند.
بر اساس گزارش رصدخانه اقتصاد عراق، این کشور در چهار ماه (از اسفند ۱۴۰۴ تا خرداد ۱۴۰۵) حدود ۳۵۰ میلیون بشکه از صادرات خود را از دست داده که معادل ۳۷.۷ میلیارد دلار خسارت بوده است.
درآمد ماهانه نفت عراق نیز از ۶.۸ میلیارد دلار در بهمن ۱۴۰۴ به کمتر از یک میلیارد دلار در اردیبهشت ۱۴۰۵ کاهش یافت.
این بحران باعث کسری بودجه شدید، کاهش شدید ذخایر ارزی، تضعیف ارزش دینار و افزایش تورم گردید.
دولت عراق برای پرداخت حقوق کارمندان ناچار به چاپ پول و استقراض از بانکهای دولتی شد که خطر تشدید تورم را در پی داشت. صندوق بینالمللی پول پیشبینی کرده که اقتصاد عراق در سال ۲۰۲۶ حدود ۶.۸ درصد کوچکتر شود./فارس
