از جاماندگی درآمدهای مالیاتی تا آتش گرانی به جان بنزین امریکا

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ روزنامه‌های مهم کشور در گزارش‌های امروز خود به موضوعاتی از جمله مالیات، مطالبات گندم‌کاران، مداخله ارزی آمریکا در ژاپن، تردد در تنگه هرمز، قیمت بنزین در آمریکا و همکاری‌های ابران و تاجیکستان پرداخته‌اند.

روزنامه دنیای اقتصاد در گزارش ویژه خود با عنوان «جاماندگی مالیات از هدف» به جاماندگی درآمدهای مالیاتی دولت از اهداف بودجه ۱۴۰۵ و افزایش ریسک کسری بودجه پرداخته و نوشته است: «بررسی عملکرد مالیاتی دولت در چهار ماه نخست سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد درآمدهای مالیاتی با وجود رشد اسمی ۴۶ درصدی به بیش از ۵۷۷ هزار میلیارد تومان رسیده اما تنها ۵۱.۴ درصد از درآمد پیش‌بینی‌شده برای این دوره محقق شده است. این میزان نسبت به سال‌های گذشته روندی نزولی دارد و نشان‌دهنده تشدید فاصله میان منابع واقعی و اهداف بودجه‌ای است. تورم بالا، کاهش قدرت خرید، افت سودآوری بنگاه‌ها، رکود فعالیت‌های اقتصادی، جنگ و نااطمینانی، معافیت‌های مالیاتی و ضعف وصول از عوامل اصلی این عقب‌ماندگی عنوان شده‌اند. همچنین رشد اسمی درآمدها به دلیل تورم، به معنای افزایش واقعی درآمد دولت نیست و ارزش حقیقی وصولی‌ها کاهش یافته است. از آنجا که مالیات مهم‌ترین منبع درآمدی بودجه ۱۴۰۵ محسوب می‌شود، تداوم این روند می‌تواند کسری بودجه را افزایش داده و وابستگی دولت به فروش نفت، انتشار اوراق یا سایر روش‌های تأمین مالی را بیشتر کند. در صورت جبران‌نشدن این شکاف، فشار بر منابع مالی دولت و احتمال تامین کسری از مسیرهای تورم‌زا افزایش خواهد یافت.»

روزنامه شرق با عنوان «دهقانان مقروض» در گزارش اقتصادی خود به تاخیر دولت در پرداخت مطالبات گندم‌کاران و پیامدهای اقتصادی و معیشتی آن بر کشاورزان و کشت سال آینده پرداخته و نوشته است: «دولت با وجود خرید حدود هشت میلیون تن گندم به ارزش تقریبی ۴۰۰ هزار میلیارد تومان، فقط حدود ۱۱۰ هزار میلیارد تومان از مطالبات گندم‌کاران را پرداخت کرده است. این تاخیر چندماهه، زندگی و معیشت کشاورزان را با مشکلات جدی روبه‌رو کرده و بسیاری را برای تامین هزینه‌های ضروری، پرداخت بدهی‌ها و آماده‌سازی زمین برای کشت پاییزه دچار کمبود نقدینگی کرده است. هم‌زمان، هزینه نهاده‌های کشاورزی مانند کود، سم، بذر، دستمزد کارگران و سوخت به‌شدت افزایش یافته و توان مالی کشاورزان کاهش پیدا کرده است. برخی کشاورزان برای ادامه کار ناچار به خرید اقساطی نهاده‌ها با سفته‌های سنگین شده‌اند و برخی نیز به دلیل بدهی به بانک و جریمه دیرکرد، توان دریافت بدهی جدید ندارند. طبق قانون، وجه خرید گندم باید حداکثر ظرف ۴۸ ساعت پرداخت شود اما وعده‌های مکرر دولت برای تسویه مطالبات عملی نشده است. کشاورزان هشدار می‌دهند که ادامه این وضعیت می‌تواند سطح کشت و در نتیجه تولید گندم سال آینده را کاهش دهد.»

روزنامه اعتماد در گزارش اقتصادی خود با عنوان «مداخله ارزی امريكا در حمايت از ين ژاپن» به مداخله ارزی آمریکا برای حمایت از ین ژاپن و پیامدهای آن برای نظام مالی و پولی جهان پرداخته و نوشته است: «مداخله اخیر آمریکا برای حمایت از ین ژاپن نشان می‌دهد بازار ارز، ذخایر ارزی و جریان سرمایه دیگر صرفا ابزارهای اقتصادی نیستند، بلکه به میدان تازه رقابت قدرت‌های بزرگ تبدیل شده‌اند. این اقدام که با فروش یورو و خرید ین انجام شد، نشانه‌ای از تغییر در قواعد نانوشته حکمرانی پولی جهانی و کاهش هماهنگی میان قدرت‌های بزرگ است. واکنش بلک‌راک نیز نشان می‌دهد افزایش ریسک ژئوپلیتیکی می‌تواند به بازار اوراق قرضه، افزایش بازده اوراق بلندمدت و هزینه تامین مالی دولت‌ها منتقل شود. از این منظر، ظهور «ژئوفایننس» به معنای ورود مستقیم نظام مالی به رقابت‌های ژئوپلیتیکی است؛ به‌گونه‌ای که ارز، نرخ بهره، ذخایر ارزی و جریان سرمایه به ابزارهای قدرت تبدیل شده‌اند. حمایت از ین برای آمریکا علاوه بر حمایت از ژاپن، به معنای حفظ ثبات مالی آسیا و شبکه مالی دلاری است. با این حال، مداخله آمریکا فقط می‌تواند زمان بخرد و این سیاست پولی ژاپن است که باید با افزایش تدریجی نرخ بهره اعتماد بازار را بازسازی کند. در نهایت، مهم‌ترین دارایی مالی اعتماد به ثبات قواعد بازی و همکاری قدرت‌های بزرگ است.»

روزنامه فرهیختگان با عنوان «عبور از هرمز، ۱۰ درصد قبل جنگ» در گزارش اقتصادی خود به کاهش شدید تردد کشتی‌ها و نفتکش‌ها از تنگه هرمز پس از جنگ و نقش ایران در کنترل و هماهنگی عبور شناورها پرداخته و نوشته است: «داده‌های کپلر و PortWatch نشان می‌دهد تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز پس از جنگ بیش از ۹۰ درصد کاهش یافته است. پیش از جنگ، روزانه به‌طور میانگین حدود ۱۴۰ کشتی از این آبراه عبور می‌کردند اما در دوره جنگ این رقم به حدود ۵ فروند رسید و در ۱۰ روز اخیر نیز میانگین عبور فقط ۸ کشتی بوده است. حتی در مقاطعی که پس از تفاهم ایران و آمریکا تردد افزایش یافت و به بیش از ۴۰ فروند رسید، این روند پایدار نماند و دوباره به اعداد تک‌رقمی بازگشت. تردد نفتکش‌ها نیز از حدود ۴۰ تا ۵۰ فروند در روز به کمتر از ۵ فروند کاهش یافته است. طبق داده‌های کپلر، در روزهای اخیر بخش زیادی از کشتی‌های عبوری از مسیر تعیین‌شده ایران حرکت کرده‌اند و در برخی روزها هیچ کشتی‌ای از مسیر سنتی TSS عبور نکرده است. بر این اساس، برخلاف ادعای ترامپ درباره کنترل هرمز، آمارها از تداوم نقش تعیین‌کننده ایران در عبور کشتی‌ها و فاصله زیاد ترددها با شرایط پیش از جنگ حکایت دارد.»

روزنامه جوان در گزارش اقتصادی خود با عنوان «آتش گرانی به جان بنزین امریکا افتاد» به افزایش بی‌سابقه قیمت بنزین در آمریکا و پیامدهای اقتصادی و سیاسی آن برای دولت ترامپ پرداخته و نوشته است: «قیمت بنزین در آمریکا در پی افزایش تنش‌های منطقه‌ای و اختلال در بازار انرژی به‌شدت افزایش یافته و میانگین قیمت ملی آن در اواسط اوت ۲۰۲۶ از ۴ دلار در هر گالن عبور کرده است؛ رقمی که بیش از ۳۰ درصد بالاتر از مدت مشابه سال گذشته است. در برخی مناطق غربی، قیمت حتی به نزدیکی ۷ دلار رسیده است. انجمن خودروی آمریکا (AAA) هشدار داده این افزایش برای این فصل غیرعادی است و عوامل معمول فصلی نیز نتوانسته‌اند قیمت‌ها را کاهش دهند. افزایش هزینه سوخت، علاوه بر فشار مستقیم بر خانوارها، می‌تواند هزینه حمل‌ونقل، تولید و خدمات را بالا برده و تورم را تشدید کند. بر اساس نظرسنجی‌های ۷۹ درصد آمریکایی‌ها از قیمت سوخت ناراضی‌اند و حتی ۶۶ درصد رای‌دهندگان جمهوری‌خواه طبقه کارگر نیز چنین نارضایتی‌ای دارند. تحلیلگران معتقدند محدودیت ظرفیت پالایش، کاهش عرضه فرآورده‌ها و تداوم اختلالات بازار انرژی می‌تواند موجب ثبت رکوردهای جدید و افزایش بیشتر فشار اقتصادی بر دولت ترامپ شود.»

روزنامه ایران با عنوان «نفت و لجستیک، دو محور جدید همکاری ایران و تاجیکستان» در گزارش اقتصادی خود به گسترش همکاری‌های نفتی و حمل‌ونقل میان ایران و تاجیکستان پرداخته و نوشته است: «تهران و دوشنبه با هدف گسترش همکاری‌های اقتصادی، تشکیل کارگروه مشترک نفت و انرژی را در دستور کار قرار داده‌اند. این کارگروه قرار است راه‌های افزایش صادرات فرآورده‌های نفتی ایران به تاجیکستان، تامین نفت خام مورد نیاز پالایشگاه‌های این کشور و توسعه مسیرهای حمل‌ونقل را بررسی کند. مقام‌های دو کشور تاکید دارند ظرفیت تجارت انرژی بیش از سطح کنونی است اما افزایش مبادلات به ایجاد مسیرهای مطمئن و تقویت زیرساخت‌های لجستیکی وابسته است. تاجیکستان که به آب‌های آزاد دسترسی ندارد، برای واردات نفت و فرآورده به همکاری منطقه‌ای و برنامه‌ریزی دقیق حمل‌ونقل نیاز دارد. بر اساس اظهارات وزیر حمل‌ونقل تاجیکستان، اکنون حدود ۸۰۰ هزار تن فرآورده نفتی میان دو کشور جابه‌جا می‌شود و امکان افزایش این رقم وجود دارد. در نهایت، هدف کارگروه تدوین سازوکار قراردادهای بلندمدت است تا تجارت انرژی ایران و تاجیکستان از توافق‌های موردی به همکاری پایدار و برنامه‌ریزی‌شده تبدیل شود.»