تک‌نرخی‌سازی به واردات خودرو رسید؟

به گزارش اقتصاد معاصر از روز گذشته مباحثی در فضای مجازی درباره توقف ترخیص خودرو از گمرکات کشور مطرح شده است؛ موضوعی که اگرچه تاکنون بخشنامه رسمی در این خصوص از سوی گمرک ایران ابلاغ نشده، اما پیگیری‌ها از برخی مدیران گمرکی نشان می‌دهد فرآیند ترخیص خودرو در عمل با توقف مواجه شده است.

بر اساس اطلاعات به‌دست‌آمده، بررسی و تجدیدنظر در حقوق ورودی خودروهای برقی و خودروهای بردافزا از جمله موضوعاتی است که در ایجاد وقفه در فرآیند ترخیص خودرو مؤثر بوده است.

بررسی حقوق ورودی تعیین‌شده برای واردات خودرو در سال 1405 نشان می‌دهد که در حال حاضر میان واردات تجاری خودرو توسط شرکت‌ها و واردات خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج از کشور، اختلاف قابل توجهی در نرخ حقوق ورودی وجود دارد؛ اختلافی که به‌ویژه در مورد خودروهای برقی و بردافزا بسیار چشمگیر است.

بر این اساس، حقوق ورودی واردات تجاری خودروهای برقی در سال 1405 تنها 4 درصد تعیین شده است. این نرخ برای خودروهای بنزینی و هیبریدی نیز از 15 درصد آغاز شده و متناسب با حجم موتور افزایش می‌یابد.

در مقابل، حقوق ورودی واردات خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج از کشور برای خودروهای برقی و بردافزا تا پایان سال 1405، 100 درصد تعیین شده است. همچنین خودروهای هیبریدی پلاگین و هیبریدی نیز مشمول حقوق ورودی 100 درصدی هستند.

این اختلاف قابل توجه در شرایطی است که برای برخی خودروهای بنزینی نیز فاصله میان تعرفه واردات تجاری و واردات توسط ایرانیان مقیم وجود دارد. به عنوان مثال، حقوق ورودی خودروهای بنزینی تا 1500 سی‌سی در واردات تجاری 20 درصد و در واردات توسط ایرانیان مقیم خارج 110 درصد تعیین شده است.

تک‌نرخی‌سازی حقوق ورودی خودرو در راه است؟

اکنون با طرح ابهاماتی درباره افزایش حقوق ورودی خودروهای برقی و بردافزا و همزمانی آن با توقف عملی ترخیص خودرو، این احتمال مطرح شده است که دولت در حال بررسی اصلاح ساختار تعرفه‌ای واردات خودرو و حرکت به سمت یکسان‌سازی حقوق ورودی برای گروه‌های مختلف واردکنندگان باشد.

به بیان دیگر، یکی از سناریوهای قابل بررسی می‌تواند کاهش فاصله میان حقوق ورودی واردات تجاری خودرو و واردات خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج از کشور باشد؛ موضوعی که در صورت اجرا، می‌تواند به نوعی «تک‌نرخی‌سازی» حقوق ورودی خودرو برای گروه‌های مختلف واردکننده منجر شود.

البته هنوز جزئیات رسمی این موضوع و نحوه اصلاح احتمالی حقوق ورودی خودروهای برقی و بردافزا اعلام نشده و مشخص نیست که در صورت بازنگری، نرخ‌های واردات تجاری افزایش خواهد یافت یا تعرفه‌های تعیین‌شده برای ایرانیان مقیم خارج کاهش پیدا می‌کند.

در شرایط فعلی، به نظر می‌رسد تعیین تکلیف این اختلاف تعرفه‌ای و حقوق ورودی خودروهای برقی و بردافزا، به یکی از عوامل اصلی تعیین‌کننده برای ازسرگیری فرآیند ترخیص خودروها از گمرکات تبدیل شده است.

رشد 32 درصدی واردات خودرو در پنج ماه

توقف عملی ترخیص خودرو در هفته اخیر در شرایطی رخ داده که آمارهای گمرکی از افزایش قابل توجه واردات خودرو در پنج‌ماهه نخست سال جاری حکایت دارد.

بر اساس آمارهای گمرک، در پنج‌ماه ابتدایی سال جاری حدود 25 هزار دستگاه خودرو وارد کشور شده است. وزن مجموع این خودروها حدود 44 هزار تن و ارزش واردات آنها نیز حدود 693 میلیون دلار اعلام شده است.

این ارقام در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، رشد قابل توجه واردات خودرو را نشان می‌دهد. در پنج‌ماهه نخست سال گذشته حدود 19 هزار دستگاه خودرو به وزن نزدیک به 30 هزار تن و به ارزش حدود 416 میلیون دلار وارد کشور شده بود.

بر این اساس، تعداد خودروهای وارداتی در پنج‌ماه امسال حدود 6 هزار دستگاه افزایش یافته و رشد 32 درصدی را ثبت کرده است.

از نظر ارزش نیز واردات خودرو با افزایش حدود 277 میلیون دلاری، از 416 میلیون دلار در پنج‌ماهه نخست سال گذشته به 693 میلیون دلار رسیده که بیانگر رشد حدود 66 درصدی است.

وزن خودروهای وارداتی نیز از حدود 30 هزار تن در پنج‌ماهه نخست سال گذشته به حدود 44 هزار تن در مدت مشابه امسال افزایش یافته است؛ یعنی حدود 14 هزار تن افزایش و رشد نزدیک به 45 درصدی.

در مجموع، توقف ترخیص خودرو در مقطعی رخ داده که روند واردات خودرو نسبت به سال گذشته افزایشی بوده و هرگونه تأخیر در تعیین تکلیف حقوق ورودی جدید، می‌تواند خودروهای واردشده و موجود در گمرکات را با بلاتکلیفی بیشتری مواجه کند./ تسنیم