از فاز دوم فشار اقتصادی تا فاکتور جنگ ایران روی میز واشنگتن 

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ روزنامه‌های مهم کشور در گزارش‌های امروز خود به موضوعاتی از جمله تلاش ایران برای جایگزینی تجارت دریایی، اختلاف ترامپ و فدرال رزرو، اختلال مسیرهای انرژی و خودروها و موتور سیکلت‌های فرسوده پرداخته‌اند.

روزنامه دنیای اقتصاد در گزارش ویژه خود با عنوان «فاز دوم فشار اقتصادی» به تلاش ایران برای جایگزینی مسیرهای دریایی تجارت با مسیرهای زمینی و ریلی در پی تشدید محدودیت‌های دریایی و تحریم‌های آمریکا و پیامدهای آن بر هزینه و ظرفیت تجارت خارجی کشور پرداخته و نوشته است: «در شرایط تشدید محدودیت‌های دریایی و تحریمی، ایران تلاش کرده بخشی از تجارت خارجی خود را از مسیرهای دریایی به مرزهای زمینی، ریلی و دریای خزر منتقل کند؛ اما محدودیت ظرفیت این مسیرها مانع از جایگزینی کامل حمل‌ونقل دریایی شده است. افزایش ناگهانی تردد کامیون‌ها در مرزهای پاکستان، ترکیه، افغانستان و ترکمنستان به ازدحام، کمبود زیرساخت و تاخیرهای طولانی منجر شده و در برخی موارد کالاهای فاسدشدنی نیز آسیب دیده‌اند. هم‌زمان، مسیر خزر و خط ریلی ایران–چین توسعه یافته اما ظرفیت آن‌ها با حجم تجارت دریایی قابل مقایسه نیست و به شرایط سیاسی کشورهای همسایه نیز وابسته است. از سوی دیگر، آمریکا دامنه فشار اقتصادی را از نفت و کشتیرانی به بانک‌ها، هوانوردی، شرکت‌های واسطه و دارایی‌های دیجیتال گسترش داده است. افزایش هزینه حمل، بیمه، انبارداری و گمرک نیز می‌تواند هزینه تجارت و در نهایت قیمت کالاها را افزایش دهد. در مجموع، مسیرهای زمینی و ریلی می‌توانند مکمل تجارت دریایی باشند، اما در کوتاه‌مدت جایگزین کامل آن نیستند.»

روزنامه فرهیختگان با عنوان «رئیس فدرال‌رزرو: ترامپ نمی‌فهمد» در گزارش اقتصادی خود به تشدید اختلاف ترامپ و فدرال‌رزرو بر سر نرخ بهره و آینده سیاست پولی آمریکا در شرایط تداوم تورم، افزایش قیمت انرژی و رشد بازده اوراق خزانه پرداخته و نوشته است: «درگیری میان کاخ سفید و فدرال‌رزرو بر سر مسیر نرخ بهره آمریکا وارد مرحله تازه‌ای شده است. ترامپ خواهان کاهش سریع نرخ بهره تا یک درصد یا کمتر است اما فدرال‌رزرو با توجه به تداوم تورم بالاتر از هدف ۲ درصدی، رویکرد محتاطانه‌تری در پیش گرفته است. افزایش اخیر نرخ بهره و احتمال افزایش مجدد آن، در حالی مطرح می‌شود که اقتصاد آمریکا همچنان رشد و بازار کار نسبتا مقاومی دارد. هم‌زمان، افزایش قیمت انرژی، رشد انتظارات تورمی و تداوم تنش‌های تجاری، نگرانی بانک مرکزی از بازگشت فشارهای قیمتی را افزایش داده است. در بازار اوراق نیز بازده اوراق ۱۰ساله خزانه آمریکا از ۵ درصد عبور کرده که تحت تاثیر تورم، کسری بودجه، افزایش عرضه بدهی و چشم‌انداز رشد اقتصادی قرار دارد. در مجموع، اختلاف ترامپ و فدرال‌رزرو تنها بر سر نرخ بهره فعلی نیست، بلکه به مسیر سیاست پولی و هزینه تامین مالی اقتصاد آمریکا در سال‌های آینده مربوط می‌شود.»

روزنامه جوان در گزارش اقتصادی خود با عنوان «فاکتور جنگ ایران روی میز واشینگتن» به سرایت تنش‌های خلیج فارس و اختلال در مسیرهای انرژی به اقتصاد جهانی و افزایش نرخ بهره بانک‌های مرکزی پرداخته و نوشته است: «تنش‌های خلیج فارس و اختلال در مسیرهای انرژی، اثرات خود را از بازار نفت فراتر برده و به هزینه استقراض و سیاست پولی کشورها سرایت کرده است. افزایش نرخ بهره آمریکا تا ۴ درصد در پیوند با فشارهای تورمی ناشی از افزایش هزینه حمل‌ونقل، بیمه کشتی‌ها و اختلال در تردد نفتکش‌ها است. هم‌زمان، بانک‌های مرکزی عربستان، قطر، عمان، بحرین و امارات نیز نرخ بهره خود را ۲۵ واحد پایه افزایش داده‌اند. افزایش هزینه انرژی در اروپا، از جمله رسیدن قیمت برخی انواع بنزین در آلمان به بیش از ۳ یورو، فشار بیشتری بر خانوارها وارد کرده است. در آمریکا نیز رشد قیمت سوخت، هزینه شرکت‌های هواپیمایی را افزایش داده و برخی خطوط هوایی از کاهش یا تغییر برنامه پروازها خبر داده‌اند. همچنین میانگین قیمت گازوئیل در آمریکا به رکورد ۳.۶ دلار در هر گالن رسیده است.»

روزنامه جام‌جم با عنوان «ارابه‌های فرسوده» در گزارش اقتصادی خود به نقش خودروها و موتورسیکلت‌های فرسوده در ناترازی بنزین و تاکید بر اسقاط و نوسازی ناوگان برای کاهش مصرف سوخت پرداخته و نوشته است: «ناوگان فرسوده یکی از عوامل اصلی ناترازی بنزین در کشور است؛ به‌طوری که حدود ۱۴ میلیون خودروی سواری و موتورسیکلت فرسوده در حال تردد هستند و طبق برآوردها، سالانه نزدیک به ۲۰ میلیارد لیتر سوخت مصرف می‌کنند؛ رقمی که معادل حدود ۴۰ درصد مصرف بنزین کشور است. در شرایطی که میانگین مصرف روزانه بنزین به حدود ۱۳۵ میلیون لیتر رسیده و تولید حدود ۱۲۲ میلیون لیتر است، اسقاط و نوسازی ناوگان می‌تواند بخشی از این کسری را جبران کند. بر اساس داده‌های مطرح‌شده، اسقاط ۱.۹ میلیون خودروی سواری فرسوده ظرفیت کاهش مصرف روزانه ۱۵ تا ۲۲ میلیون لیتر را دارد. دولت نیز از شهریور ۱۴۰۵ اجرای آیین‌نامه جدید اسقاط را آغاز کرده و حذف سهمیه سوخت خودروهای فرسوده اسقاط‌نشده، محدودیت تردد و تعویض پلاک و تسهیلات ۴۰۰ میلیون تومانی با سود ۸ درصد را در نظر گرفته است. طی سه سال اخیر نیز حدود ۶۸۰ هزار وسیله نقلیه اسقاط شده که حدود دو میلیارد لیتر صرفه‌جویی سوخت به همراه داشته است.»