قیمت روغن موتور در آمریکا به دلیل جنگ علیه ایران ۴ برابر شده است
به گزارش اقتصاد معاصر؛ به نقل از فایننشال تایمز؛کمبود جهانی روغن موتور در حال تشدید است؛ بهگونهای که بهای این روانکننده موتور خودرو به بالاترین سطح تاریخی خود رسیده، مراکز تعویض روغن با اتمام ذخایر مواجه شدهاند و یک گروه خردهفروشی آمریکایی فروش را سهمیهبندی کرده است.
جهش بیسابقه بهای روغن پایه گروه III
رشد بهای روغن پایه مورد استفاده در روغن موتور تمامسنتتیک که برای بسیاری از خودروهای نوین ضروری است، بهمراتب از افزایش شدید قیمت نفت خام، بنزین و گازوئیل پیشی گرفته است. بر پایه دادههای شرکت آرگوس مدیا، بهای روغن پایه موسوم به «گروه III» در ایالات متحده از ماه فوریه تاکنون نزدیک به چهار برابر شده و روز جمعه به رقم بیسابقه 12.45 دلار در هر گالن رسیده است.
سهمیهبندی در کاستکو و کمبود موجودی در والمارت
بر اساس وبسایت فروشگاه زنجیرهای کاستکو هولسِیل، این شرکت بهای 10 کوارت از یک نوع روغن موتور تمامسنتتیک را به 57.99 دلار افزایش داده و اکنون خرید هر مشتری را به یک واحد محدود کرده است. این برند در سال گذشته حدود 30 دلار به فروش میرسید.
وبسایت والمارت در این هفته موجودی اندک چندین برند را گزارش کرد. والمارت اعلام کرد: «ما بهطور نزدیک با تأمینکنندگان خود همکاری میکنیم تا محصولات را با قیمتهای پایینی که مشتریان ما انتظار دارند، در دسترس نگه داریم.»
برای کمبودهای مقطعی راهحلی نداریم
مائوریسیو کِزادا، مدیرعامل جیفی لوب، زنجیره تعویض روغن و تعمیر خودرو در آمریکا، گفت: «برخی کمبودهای مقطعی وجود خواهد داشت که ناچاریم با آنها کنار بیاییم.» جیفی لوب تا ماه ژوئیه بخشی از شرکت شل بود، تا اینکه با 1.3 میلیارد دلار به یک شرکت سهام خصوصی واگذار شد و همچنان بیشتر روغن موتور خود را از کسبوکار پِنزویل شل تأمین میکند.
روغن موتور در حجم اندک فروخته میشود، اما وظیفهای حیاتی در روانکاری درون موتورهای احتراق داخلی بر عهده دارد. صادرات جهانی روغن پایه روانکننده معمولاً تنها حدود 350 هزار بشکه در روز است که کسری از بازار روزانه بیش از 100 میلیون بشکهای نفت جهان را تشکیل میدهد.
ریشههای بحران: از قطر تا تنگه هرمز
عرضه روغن پایه نخستین بار پس از حمله ایران در ماه مارس که به یک کارخانه عظیم تبدیل گاز به مایع شرکت شل در قطر آسیب رساند، مختل شد؛ حملهای که در تلافی جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی انجام گرفت. این کارخانه یکی از تولیدکنندگان پیشرو روغن پایه گروه III به شمار میرود.
تنش نظامی در تنگه هرمز نیز حملونقل نفتکشها نفت خام از خلیج [فارس] به دیگر تولیدکنندگان عمده روغن پایه جهان در کره جنوبی را مختل کرده است.این افزایش بهای در حالی رخ میدهد که مصرفکنندگان از فشار هزینههای زندگی ناشی از انرژی، مواد خوراکی و مسکن شکایت دارند.
قیمتها بالاتر میرود
زنجیره تعویض روغن والوولین که در بورس نیویورک پذیرفته شده و تأمینکننده اصلی روغن موتور آن آرامکوی عربستان است، اعلام کرد که در نزدیک به 2500 شعبه آن کمبودی رخ نداده است، اما بهای تعویض روغن را 5 تا 7 دلار افزایش داده تا افزایش 60 درصدی هزینه روانکننده از ماه مارس را جبران کند.
لوری فلِس، مدیرعامل والوولین، این هفته در کنفرانس خردهفروشی گلدمن ساکس در پاسخ به پرسشی درباره مسیر آینده قیمتها گفت: « قیمتها میتواند از قیمتهای فعلی بالاتر برود حتی پس از آنکه تنگه هرمز بهطور کامل باز شود، چهار تا شش ماه زمان لازم است تا روغنهای پایه گروه III به همان شکلی که پیش از درگیری جریان داشتند، بازگردند.»
فشار مضاعف بر فروشگاههای مستقل
وضعیت برای فروشگاههای مستقل و شرکتهای ترکیبکنندهای که توافقهای تأمین بلندمدت با شرکتهای بزرگ نفتی ندارند، دشوارتر است.مایک تِیلور، مالک رپید لوب در ایالت نیوجرسی آمریکا، گفت مشتریان هنگامی که بهای بالاتر تعویض روغنی را که بر دیوار اتاق انتظار او نصب شده است میبینند، تعجب میکنند.
او گفت: «هرگز پیشتر چنین چیزی رخ نداده بود؛ حتی زمانی که بنزین به 5 دلار رسید.» او به زمانی اشاره داشت که بهای بنزین در آمریکا در سال 2022 به رکورد 5 دلار در هر گالن رسید. تأمین محمولههای عمده روغن موتور تمامسنتتیک او «بختواقبالی» است.
سهمیهبندی تأمینکنندگان و دشواری ترکیبکنندگان
هالی آلفانو، مدیرعامل انجمن تولیدکنندگان مستقل روانکننده، گفت برای شرکتهای ترکیبکنندهای که روغن پایه گروه III میخرند، «اگر با تأمینکننده قرارداد داشته باشند، در بسیاری موارد سهمیهبندی میشوند؛ یعنی مقدار کامل را دریافت نمیکنند.»
تلاش خودروسازان و محدودیتهای فنی
خودروسازان کوشیدهاند به ترکیبهای جدید روغن موتور و روانکننده روی آورند تا کمبود عرضه را کاهش دهند. انستیتوی نفت آمریکا که استانداردهای صنعت نفت را تعیین میکند، اعلام کرد مجوز موقت اضطراری برای فروشندگانی که میخواهند به سایر منابع روغن پایه روی آورند، صادر کرده است.
اما جان دیتریش، مسئول قیمتگذاری روغنهای پایه آمریکا در آرگوس مدیا، گفت شرکتهای ترکیبکننده روغن موتور به دلیل الزامات سختگیرانه فرمولاسیون و آزمون برای روغنهای تمامسنتتیک نتوانستهاند این تغییر را انجام دهند و در نتیجه بحران روغن موتور تشدید میشود./تسنیم
