از تبخیر ۱۰ درصدی اقتصاد تا علت ریزش اخیر بورس

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ روزنامه‌های مهم کشور در گزارش‌های امروز خود به موضوعاتی از جمله رشد اقتصادی، کمبود دارو و تجهیزات پزشکی، بازار ارز، بازار سرمایه و بازسازی زیرساخت‌های حمل‌و‌نقل پرداخته‌اند.

روزنامه دنیای اقتصاد در گزارش ویژه خود با عنوان «تبخیر ۱۰ درصدی اقتصاد» به سقوط رشد اقتصادی ایران در بهار ۱۴۰۵ و نقش جنگ و افت تولید نفت در کوچک‌شدن اقتصاد پرداخته و نوشته است: «رشد اقتصادی ایران در بهار ۱۴۰۵ به منفی ۱۰.۱ درصد رسید که پایین‌ترین سطح رشد اقتصادی از پاییز ۱۳۹۷ تاکنون است. طبق آمار مرکز آمار، تولید ناخالص داخلی با نفت از ۲،۴۲۵ همت در بهار ۱۴۰۴ به ۲،۱۷۹ همت کاهش یافته و رشد بدون نفت نیز با افت ۴.۶ درصدی به ۱،۷۲۲ همت رسیده است. بخش صنایع و معادن با کاهش ۱۴.۷ درصدی بیشترین افت را داشته که کاهش ۲۶.۴ درصدی استخراج نفت و گاز و افت بیش از ۲۰ درصدی توزیع گاز از عوامل اصلی آن بوده‌اند. خدمات نیز ۴.۸ درصد کاهش داشته، در حالی که کشاورزی با رشد ۲.۳ درصدی تنها بخش اصلی اقتصاد با رشد مثبت بوده است. هم‌زمان تشکیل سرمایه ثابت ناخالص ۸.۴ درصد، صادرات کالا و خدمات ۳۵.۷ درصد و مصرف نهایی خصوصی ۴ درصد کاهش یافته است. داده‌ها نشان می‌دهد شوک جنگ، افت تولید و صادرات نفت، محدودیت‌های تجاری، کاهش سرمایه‌گذاری و ضعف تقاضای داخلی فشار قابل‌توجهی بر فعالیت اقتصادی وارد کرده‌اند.»

روزنامه اعتماد با عنوان «خطر در كمين بازار دارو» در گزارش اقتصادی خود به هشدار فعالان اقتصادی درباره خطر کمبود دارو و تجهیزات پزشکی به‌دلیل توقف یا کندی قیمت‌گذاری و فشار مالی بر صنعت دارو پرداخته و نوشته است: «فعالان حوزه سلامت نسبت به توقف جلسات کمیسیون قیمت‌گذاری دارو و تجهیزات پزشکی و پیامدهای آن بر تولید و تامین اقلام درمانی هشدار داده‌اند. به گفته رئیس اتاق بازرگانی تهران، انباشت پرونده‌های قیمت‌گذاری و فاصله میان هزینه واقعی تولید و قیمت‌های مصوب، می‌تواند به کمبود دارو و تجهیزات پزشکی منجر شود. فعالان این صنعت همچنین افزایش نرخ ارز، هزینه انتقال پول، تاخیر در پرداخت مطالبات و سیاست‌های انقباضی را از مهم‌ترین مشکلات فعلی عنوان کرده‌اند. طبق آمار ارائه‌شده، ۹۸ درصد نیاز دارویی کشور در داخل تامین می‌شود اما ادامه فشار بر تولیدکنندگان می‌تواند ظرفیت تولید را کاهش دهد و وابستگی به واردات را افزایش دهد. از سوی دیگر، مطالبات شرکت‌های دارویی به حدود ۲۶۷ هزار میلیارد تومان رسیده که بخش عمده آن مربوط به مطالبات از بیمه‌ها و بخش خصوصی است. فعالان بخش خصوصی همچنین خواستار اصلاح ترکیب کمیسیون قیمت‌گذاری و اجرای سازوکاری داده‌محور برای تعدیل منظم قیمت دارو متناسب با هزینه‌های واقعی شده‌اند.»

روزنامه فرهیختگان در گزارش اقتصادی خود با عنوان «ردپای ارزهای سرگردان در بازار تهران؟» به چالش‌های واردات با «ارز اشخاص» و پیامدهای واردات خودروهای لوکس بر بازار ارز و ظرفیت وارداتی کشور پرداخته و نوشته است: «در شرایط تحریمی و محدودیت انتقال رسمی پول، سخت‌گیری‌های ارزی و تجاری در کنار محدودیت‌های حمل‌ونقل، واردات کالا را با چالش مواجه کرده است. در حال حاضر واردکنندگان با سهمیه‌های ارزی و محدودیت‌های ثبت سفارش مواجه‌اند اما واردات از محل سپرده ارزی خارج از کشور از محدودیت‌های کمتری برخوردار است. این مسیر در حالی برای تامین ارز واردات ایجاد شده که به گفته فعالان اقتصادی، بخش قابل‌توجهی از آن به واردات خودرو، از جمله خودروهای لوکس، اختصاص یافته است. مساله اصلی آنجاست که پس از فروش خودرو و تبدیل ارز به ریال، احتمال ورود دوباره این منابع به بازار ارز غیررسمی و افزایش تقاضا وجود دارد. از سوی دیگر، واردات خودرو در شرایط محدودیت مسیرهای دریایی، بخشی از ظرفیت محدود لجستیکی کشور را به خود اختصاص می‌دهد؛ ظرفیتی که برای واردات کالاهای اساسی، مواد اولیه و کالاهای واسطه‌ای نیز مورد نیاز است. در همین شرایط، بانک مرکزی نسبت به ادامه واردات خودروهای لوکس با این روش موضع گرفته است.»

روزنامه جوان با عنوان «تنفس بورس پس از یک رالی سنگین» در گزارش اقتصادی خود به علت ریزش اخیر بورس و تفاوت شرایط فعلی بازار با ریزش سال ۱۳۹۹، پرداخته و نوشته است: «بورس تهران پس از یک دوره رشد سریع، در معاملات ۲۹ شهریور با افت بیش از ۱۵۷ هزار واحدی شاخص کل و کاهش ۲.۰۴ درصدی شاخص هم‌وزن مواجه شد؛ موضوعی که نگرانی‌هایی درباره تکرار ریزش سال ۱۳۹۹ ایجاد کرده است. با این حال، کارشناسان معتقدند شرایط فعلی با سال ۱۳۹۹ تفاوت دارد و این افت می‌تواند بخشی از شناسایی سود و اصلاح بازار پس از رشد اخیر باشد. در ادامه، انتشار گزارش‌های ماهانه و شش‌ماهه شرکت‌ها می‌تواند نقش مهمی در تعیین مسیر معاملات داشته باشد. همچنین نرخ ارز، تورم، نقدینگی، نرخ بهره و وضعیت سودآوری شرکت‌ها از متغیرهای اثرگذار بر بازار عنوان شده‌اند. برخی کارشناسان محدوده ۶.۶ تا ۶.۷ میلیون واحد را حمایت مهم شاخص می‌دانند و در صورت حفظ آن، ادامه روند صعودی را محتمل می‌دانند. از سوی دیگر، سهام بزرگ، پالایشی‌ها و برخی پتروشیمی‌ها به دلیل نسبت قیمت به سود پایین همچنان مورد توجه کارشناسان قرار دارند.»

روزنامه ایران در گزارش اقتصادی خود با عنوان «بازسازی راه‌های آسیب‌دیده در کریدور شمال‌غرب» به بازسازی زیرساخت‌های حمل‌ونقل آسیب‌دیده در آذربایجان شرقی و توسعه کریدورهای ترانزیتی شمال‌غرب کشور، همزمان با تلاش برای کاهش توقف کامیون‌ها در پایانه‌های مرزی جلفا و نوردوز پرداخته و نوشته است: «استان آذربایجان شرقی در حال بازسازی راه‌ها و پل‌های آسیب‌دیده در جریان جنگ و هم‌زمان توسعه مسیرهای ترانزیتی شمال‌غرب کشور است. در این حملات، چهار پل در محورهای تبریز ـ زنجان و تبریز ـ میانه آسیب دیدند که برای جلوگیری از توقف تردد، مسیرهای انحرافی ایجاد شد. پل هشت‌دهانه بیات در آزادراه تبریز ـ زنجان که دو دهانه آن آسیب دیده بود، اکنون به حدود ۹۹ درصد پیشرفت رسیده و برای تکمیل آن حدود ۲۰ میلیارد تومان اعتبار نیاز است. مجموع خسارت واردشده به زیرساخت‌های ارتباطی آذربایجان شرقی حدود ۵۴۱ میلیارد تومان برآورد شده و هفت دستگاه ماشین‌آلات سنگین نیز آسیب دیده‌اند. هم‌زمان، توسعه کریدورهای تهران ـ تبریز ـ بازرگان، کریدور ارس و مسیرهای جلفا و نوردوز دنبال می‌شود. روزانه حدود ۳۵۰ کامیون از جلفا و ۴۰۰ تا ۵۰۰ کامیون از نوردوز عبور می‌کنند اما مشکلات ترخیص و هماهنگی دستگاه‌ها گاهی توقف کامیون‌ها را تا ۱۰ یا ۱۲ روز افزایش داده است.»