از نشانه‌گیری زنجیره تامین تا بازطراحی جریان نفت پکن

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ روزنامه‌های مهم کشور در گزارش‌های امروز خود به موضوعاتی از جمله تحریم‌های جدید علیه صنعت خودرو، محدودیت جدید سازمان هواپیمایی، مسیر تامین نفت چین و تاثیر اختلال در بازار نفت بر اقتصاد جهانی، کالابرگ پرداخته‌اند.

روزنامه دنیای اقتصاد در گزارش ویژه خود با عنوان «نشانه‌گیری زنجیره تامین» به تحریم‌های جدید آمریکا علیه صنعت خودروی ایران و شبکه تامین قطعات، در کنار تحریم راه‌آهن و تاثیر آن بر زنجیره تامین و حمل‌ونقل کشور پرداخته و نوشته است: «تحریم‌های جدید آمریکا، علاوه بر هفت شرکت ایرانی فعال در صنعت خودرو، پنج شرکت خارجی مرتبط با تامین قطعات در ترکیه، امارات، اندونزی و هنگ‌کنگ را نیز هدف قرار داده است. این اقدام در شرایطی انجام شده که خودروسازی ایران از سال ۱۳۹۷ تحت تحریم‌های گسترده قرار دارد و طی سال‌های اخیر با توسعه داخلی‌سازی، تغییر مسیر واردات و استفاده از تامین‌کنندگان جایگزین تلاش کرده است وابستگی خود به شرکای خارجی را کاهش دهد. تفاوت اصلی بسته جدید، تمرکز بیشتر بر حلقه‌های خارجی زنجیره تامین و شناسایی شرکت‌هایی است که در انتقال قطعات، تجهیزات و منابع مالی به خودروسازان ایرانی نقش دارند. کارشناسان معتقدند این تحریم‌ها لزوما به توقف تولید منجر نمی‌شود اما می‌تواند هزینه و ریسک تامین قطعات، انتقال پول، حمل‌ونقل و همکاری با شرکت‌های خارجی را افزایش دهد. هم‌زمان، تحریم شبکه ریلی ایران نیز مطرح شده؛ موضوعی که با توجه به محدودیت مسیرهای دریایی، اهمیت حمل‌ونقل زمینی در تجارت کشور را بیشتر کرده است.»

روزنامه شرق با عنوان «بازنشستگی اجباری زنان در ایرالین ها» در گزارش اقتصادی خود به تاثیر محدودیت جدید سازمان هواپیمایی کشوری برای هواپیماهای MD بر فعالیت و وضعیت مالی ایرلاین‌های کوچک پرداخته و نوشته است: «سازمان هواپیمایی کشوری با اعمال محدودیت جدید برای هواپیماهای MD مجهز به موتورهای Series -۲۰۰D۸JT، فعالیت شماری از ایرلاین‌های کوچک را با مشکل مواجه کرده است. بر اساس این دستورالعمل، شرکت‌های هواپیمایی باید پنج تن از وزن مجاز بار و مسافر این ناوگان کم کنند؛ محدودیتی که به گفته فعالان صنعت، می‌تواند ظرفیت هر پرواز را حدود ۶۰ مسافر کاهش دهد و پرواز هواپیماهای کوچک را غیراقتصادی کند. این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که صنعت هوایی کشور تحت تاثیر تحریم‌ها، افزایش هزینه سوخت، کاهش پروازها و خسارت‌های ناشی از جنگ با مشکلات مالی و عملیاتی روبه‌رو است. فعالان صنعت هوایی معتقدند دستورالعمل جدید مبنای فنی کافی ندارد و پیش از این نیز الزامات ایمنی مربوط به این موتورها اجرا می‌شده است. اجرای محدودیت جدید به توقف یا کاهش فعالیت برخی ایرلاین‌های کوچک و افزایش فشار برای تعدیل نیرو منجر شده و حتی گزارش‌هایی از بازنشستگی پیش از موعد برخی کارکنان منتشر شده است.»

روزنامه اعتماد در گزارش اقتصادی خود با عنوان «بازطراحی جريان نفت پكن» به تغییر مسیر تامین نفت چین و جایگزینی نفت ایران با نفت گران‌تر از سایر کشورها و پیامدهای آن برای بازار جهانی نفت و صادرات ایران پرداخته و نوشته است: «چین در ماه‌های اخیر، با وجود کاهش واردات نفت خام، ترکیب منابع تامین خود را تغییر داده است. واردات دریایی نفت چین که پیش از جنگ حدود ۱۰.۵ میلیون بشکه در روز بود، در سپتامبر همچنان کمتر از ۷ میلیون بشکه باقی مانده و برآوردها نشان می‌دهد این کشور در سال ۲۰۲۶ حدود ۶۰۰ میلیون بشکه کمتر از روند سال قبل نفت وارد کرده است. هم‌زمان، خرید نفت ایران که پیش از جنگ حدود یک تا ۱.۵ میلیون بشکه در روز بود، به‌شدت کاهش یافته و چین بخشی از نیاز خود را از عراق، امارات، برزیل و کانادا تامین کرده است. این جابه‌جایی باعث شده اگرچه حجم تقاضای چین افزایش نیافته، فشار تقاضا در بازارهای رسمی و شفاف‌تر نفت بیشتر شود و نفت جایگزین نیز در بسیاری موارد هزینه بالاتری داشته باشد. ذخایر راهبردی بیش از ۱.۲ میلیارد بشکه‌ای چین نیز امکان کاهش واردات و مدیریت شوک‌های عرضه را برای پکن فراهم کرده است. در نتیجه، تغییر مسیر تامین نفت چین هم بر قیمت جهانی نفت و هم بر درآمد صادراتی ایران اثرگذار شده است.»

روزنامه فرهیختگان با عنوان «کابوس ۲۰۰۸ در انتظار اقتصاد گروه ۷» در گزارش اقتصادی خود به تاثیر شوک انرژی و اختلال در بازار نفت بر اقتصاد جهانی، تورم، بدهی دولت‌ها و واکنش کشورهای گروه هفت برای مهار بحران انرژی پرداخته و نوشته است: «شوک انرژی ناشی از اختلال در انتقال نفت از تنگه هرمز، با وجود افزایش شدید قیمت نفت، تاکنون اقتصاد جهان را وارد رکود عمیق نکرده اما فشار تورمی و هزینه تامین مالی را افزایش داده است. برآورد بانک جهانی نشان می‌دهد تورم جهانی نسبت به ابتدای سال حدود ۰.۸ واحد درصد افزایش یافته و به ۳.۴ درصد رسیده و اقتصادهای نوظهور نیز با کاهش رشد و فشار بیشتری مواجه شده‌اند. هم‌زمان، افزایش بازده اوراق دولتی در اقتصادهای بزرگ، هزینه استقراض دولت‌ها، شرکت‌ها و خانوارها را بالا برده و نگرانی‌ها درباره افزایش بدهی را تشدید کرده است. دولت‌ها برای مهار آثار شوک، عمدتا از حمایت‌های مالی، کنترل قیمت‌ها و سیاست‌های پولی استفاده کرده‌اند اما سطح بالای بدهی و تورم، امکان تداوم این حمایت‌ها را محدود می‌کند. صندوق بین‌المللی پول نیز تاکید دارد با طولانی‌شدن بحران، بخشی از هزینه انرژی از دولت‌ها به خانوارها و بنگاه‌ها منتقل می‌شود. در همین شرایط، گروه هفت با هماهنگی آژانس بین‌المللی انرژی آزادسازی ۱۰۰ میلیون بشکه نفت خام و گازوئیل از ذخایر اضطراری را در دستور کار قرار داده است.»

روزنامه جوان در گزارش اقتصادی خود با عنوان «شاخص‌های دهک‌بندی پوست‌اندازی می‌خواهد» به تغییر دهک‌بندی و افزایش اعتبار کالابرگ الکترونیکی و نگرانی‌ها درباره حذف برخی خانوارها به دلیل نقص اطلاعات اقتصادی پرداخته و نوشته است: «در مرحله جدید اجرای طرح کالابرگ الکترونیکی، دولت قصد دارد اعتبار خانوارهای مشمول را حدود ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان افزایش دهد و جامعه هدف اصلی، پنج دهک پایین درآمدی خواهد بود. طبق اعلام وزیر اقتصاد، حدود ۴۰ تا ۴۴ میلیون نفر برای دریافت اعتبار بیشتر شناسایی شده‌اند و وضعیت درآمدی و برخی دارایی‌های خانوار مانند ملک و خودرو در تعیین مشمولان بررسی می‌شود. خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستی نیاز به خوداظهاری ندارند اما برای بخشی از دهک‌های چهارم و پنجم ارسال پیامک و ثبت اطلاعات پیش‌بینی شده است. هم‌زمان، به‌روزبودن اطلاعات اقتصادی دولت و نحوه دهک‌بندی محل نگرانی خانوارهاست؛ زیرا در ماه‌های گذشته برخی افراد به دلیل نقص اطلاعات از دریافت کالابرگ حذف شدند. سخنگوی کمیسیون اجتماعی مجلس نیز از حذف حدود ۱.۵ میلیون نفر تاکنون خبر داده و گفته است شاخص‌های جدیدی برای شناسایی افراد دارای توان مالی بیشتر در نظر گرفته شده است.»

روزنامه ایران با عنوان «تحریم هوایی؛ نقض حقوق بشر» در گزارش اقتصادی خود به پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و ایمنی تحریم‌های جدید صنعت هوانوردی ایران و تاثیر آن بر سفر، تجارت، دارو و زندگی مردم پرداخته و نوشته است: «کارشناسان حوزه حمل‌ونقل و اقتصاد معتقدند تحریم‌های جدید صنعت هوانوردی ایران تنها به محدودیت پروازها محدود نمی‌شود و زنجیره‌ای از پیامدهای اقتصادی و اجتماعی ایجاد می‌کند. کاهش پروازهای مستقیم می‌تواند هزینه و زمان سفر را افزایش دهد و برای سالمندان، بیماران و افرادی که برای درمان نیازمند سفر خارجی هستند، مشکلات بیشتری ایجاد کند. محدودیت دسترسی ایرلاین‌ها به قطعات، موتور و خدمات تعمیر و اورهال نیز هزینه نگهداری ناوگان را بالا برده و نگرانی‌هایی درباره ایمنی پرواز ایجاد می‌کند. از سوی دیگر، اختلال در حمل‌ونقل هوایی می‌تواند تجارت کالاهای حساس، قطعات صنعتی و اقلامی مانند داروهای بیولوژیک و تجهیزات پزشکی را با تاخیر و افزایش هزینه مواجه کند. کارشناسان همچنین تاکید دارند که استفاده از مسیرها و واسطه‌های جایگزین برای تجارت، هزینه، زمان و ریسک تامین کالا را افزایش می‌دهد. سازمان هواپیمایی کشوری نیز اعلام کرده اعتراض رسمی ایران درباره محدودیت‌های هوایی به ایکائو ارسال شده است.»