از اهمیت زیرساخت‌های هوش مصنوعی تا بازسازی پالایشگاه‌های گازی

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ روزنامه‌های مهم کشور در گزارش‌های امروز خود به موضوعاتی از جمله آثار اقتصادی جنگ، قیمت جهانی نفت، زیرساخت‌های هوش مصنوعی، واگذاری سهام شفادارو و بازسازی پالایشگاه‌های آسیب‌دیده پرداخته‌اند.

روزنامه دنیای اقتصاد در گزارش ویژه خود با عنوان «دو نمای اقتصادی از جنگ» به آثار اقتصادی جنگ بر معیشت خانوارها و کاهش صادرات غیرنفتی ایران پرداخته و نوشته است: «جنگ و محاصره اقتصادی، هم‌زمان تجارت خارجی و معیشت خانوارهای ایرانی را تحت فشار قرار داده است. صادرات غیرنفتی ایران در پنج‌ماه نخست سال جاری نزدیک به ۲۸ درصد کاهش یافته و افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و بیمه، اجرای تعهدات صادراتی و حفظ مشتریان خارجی را دشوارتر کرده است. از سوی دیگر، مصرف نهایی بخش خصوصی در بهار ۱۴۰۵ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۴ درصد کاهش یافته و تولید ناخالص داخلی نیز حدود ۱۱ درصد افت کرده است. کاهش مصرف در کنار تداوم تورم بالای ۸۰ درصد، می‌تواند نشانه‌ای از نگرانی خانوارها نسبت به ماندگاری بحران اقتصادی باشد؛ فشاری که اقشار کم‌درآمد را بیش از دهک‌های پردرآمد تحت تاثیر قرار می‌دهد. کارشناسان بر ضرورت حمایت هدفمند از خانوارهای آسیب‌پذیر، افزایش متناسب کالابرگ با تورم، کنترل کسری بودجه و اصلاح نظام بانکی تاکید دارند. همچنین، تبدیل پس‌اندازهای خانوار به سرمایه‌گذاری مولد، تعیین تکلیف تعهدات ارزی صادرکنندگان و اصلاح سازوکارهای تجاری برای تقویت تولید و حفظ ظرفیت صادراتی کشور ضروری است.»

روزنامه شرق با عنوان «نفت، نگران گسترش جنگ» در گزارش اقتصادی خود به تشدید تنش‌های منطقه‌ای و تاثیر حملات به مسیرهای انتقال نفت و تاسیسات انرژی بر افزایش قیمت جهانی نفت و تهدید اقتصاد جهان پرداخته و نوشته است: «افزایش حملات به کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز و هدف قرار گرفتن تاسیسات نفت و گاز عربستان از سوی حوثی‌های یمن، نگرانی‌ها درباره تداوم اختلال در بازار جهانی انرژی را افزایش داده و قیمت نفت را به بیش از ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسانده است. بر اساس گزارش رویترز، ایران طی روزهای اخیر تاکتیک‌های جدیدی را برای مقابله با کشتی‌هایی که محدودیت‌های این کشور را نقض می‌کنند، به کار گرفته است؛ اقدامی که به گفته مقام‌های ایرانی با هدف ناکام گذاشتن تلاش‌های آمریکا برای کاهش قیمت نفت دنبال می‌شود. هم‌زمان، حمله به تاسیسات آرامکو در ظهران و خط لوله شرق به غرب عربستان، اهمیت مسیرهای جایگزین انتقال نفت را برجسته کرده است. این خط لوله با ظرفیت روزانه هفت میلیون بشکه، یکی از مسیرهای حیاتی صادرات نفت عربستان به شمار می‌رود. صندوق بین‌المللی پول نیز هشدار داده است که گسترش تنش‌ها و افزایش هزینه‌های انرژی می‌تواند اقتصاد جهانی را تحت فشار قرار دهد و کشورهای فقیرتر بیشترین آسیب را متحمل شوند. نااطمینانی‌های منطقه‌ای، کاهش ذخایر راهبردی نفت و افزایش تقاضا در آستانه فصل سرد از دیگر عوامل تداوم قیمت‌های بالای نفت عنوان شده‌اند.»

روزنامه فرهیختگان در گزارش اقتصادی خود با عنوان «هوش سیاه در بانک اهداف» به اهمیت راهبردی زیرساخت‌های هوش مصنوعی و اینترنت در کشورهای حاشیه خلیج فارس و احتمال قرار گرفتن آن‌ها در بانک اهداف ایران در صورت تشدید درگیری با آمریکا و اسرائیل پرداخته و نوشته است: «گسترش صنعت هوش مصنوعی آمریکا و سرمایه‌گذاری کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، وابستگی این فناوری به امنیت انرژی، مراکز داده و شبکه‌های ارتباطی منطقه را افزایش داده است. شاخص هوش مصنوعی دانشگاه استنفورد، سرمایه‌گذاری شرکتی در این صنعت در سال ۲۰۲۵ به حدود ۵۸۲ میلیارد دلار رسید که ۲۸۶ میلیارد دلار از سرمایه‌گذاری خصوصی آن سهم آمریکا بود. کشورهای منطقه نیز با تکیه بر منابع مالی و انرژی، در تامین مالی شرکت‌های آمریکایی و توسعه مراکز داده مشارکت دارند. برآوردها نشان می‌دهد ظرفیت مراکز داده در امارات، عربستان و قطر در سال ۲۰۲۶ به حدود هزار و ۲۳۷ مگاوات می‌رسد. این زیرساخت‌ها در صورت تشدید درگیری‌های منطقه‌ای می‌توانند در معرض آسیب قرار گیرند. باحملات پیشین به مراکز داده آمازون در بحرین و امارات، احتمال هدف قرار گرفتن مجدد زیرساخت‌های دیجیتال وجود دارد. همچنین پیش‌بینی آژانس بین‌المللی انرژی مبنی بر افزایش مصرف برق مراکز داده جهان از ۴۸۵ تراوات‌ساعت در سال ۲۰۲۵ به ۹۵۰ تراوات‌ساعت در سال ۲۰۳۰، اهمیت دسترسی پایدار به انرژی را در آینده هوش مصنوعی برجسته می‌کند.»

روزنامه جوان با عنوان «واگذاری دارایی‌های غیربانکی منابع بانک را به ماموریت اصلی بازمی‌گرداند» در گزارش اقتصادی خود به واگذاری سهام شفادارو، کاهش بنگاه‌داری بانک ملی و هدایت منابع حاصل از فروش به سمت تامین مالی تولید و فعالیت‌های اقتصادی پرداخته و نوشته است: «واگذاری ۹۰.۵۲۹ درصد سهام شفادارو از سوی بانک ملی ایران، فرصتی برای کاهش بنگاه‌داری بانک‌ها و هدایت منابع به سمت فعالیت‌های اصلی بانکی است. فروش این بلوک مدیریتی در بورس، علاوه بر تغییر ساختار مالکیت و مدیریت شرکت، امکان کشف قیمت از طریق رقابت خریداران و افزایش شفافیت معامله را فراهم می‌کند؛ هرچند تحقق این اهداف به انتشار اطلاعات دقیق درباره دارایی‌ها، بدهی‌ها و سودآوری شرکت بستگی دارد. اهمیت اصلی واگذاری به نحوه استفاده از منابع حاصل از فروش بازمی‌گردد؛ به‌گونه‌ای که اختصاص این منابع به تامین مالی تولید، سرمایه در گردش بنگاه‌ها، طرح‌های اشتغال‌زا و نیازهای اعتباری خانوارها می‌تواند به تقویت نقش بانک در اقتصاد کمک کند. با این حال، فروش دارایی به‌تنهایی افزایش تسهیلات را تضمین نمی‌کند و نتیجه به سیاست‌های اعتباری و نحوه تخصیص منابع بستگی دارد. از سوی دیگر، تغییر مالکیت شفادارو به معنای کاهش نظارت بر صنعت دارو نیست و ضوابط مربوط به قیمت‌گذاری، کیفیت، تولید و توزیع دارو همچنان برقرار خواهد بود. تجربه عرضه قبلی این شرکت که به دلیل انجام نشدن تعهدات پرداخت نهایی نشد، نیز اهمیت توان مالی خریدار و اجرای کامل تعهدات را نشان می‌دهد.»

روزنامه ایران در گزارش اقتصادی خود با عنوان «تدارک تامین گاز زمستانی» به بازسازی پالایشگاه‌های آسیب‌دیده پارس جنوبی و تامین پایدار گاز برای زمستان با تمرکز بر تامین مالی و تسریع پروژه‌ها پرداخته و نوشته است: «حمله به شماری از پالایشگاه‌های گازی پارس جنوبی، روزانه ۲۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت پالایش گاز کشور را از مدار خارج کرده و بازسازی این تاسیسات را به یکی از اولویت‌های صنعت نفت در آستانه زمستان تبدیل کرده است. تاکنون حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت ازدست‌رفته با استفاده از ظرفیت خالی سایر پالایشگاه‌ها جبران شده اما بازگشت کامل تاسیسات آسیب‌دیده به چرخه تولید همچنان ضروری است. حمید بورد، سرپرست وزارت نفت، در بازدید از پالایشگاه‌های آسیب‌دیده و نشست با مدیران و پیمانکاران، بر تسریع عملیات بازسازی، تامین منابع مالی و رفع موانع اجرایی و قراردادی تاکید کرد. وی با اشاره به ضرورت همکاری با بانک‌ها برای تامین مالی پروژه‌ها، خواستار انتخاب راهکارهایی شد که منافع همه طرف‌های درگیر را تامین کند. همچنین تعمیرات اساسی پالایشگاه‌ها طبق برنامه انجام شده و پروژه‌های بازسازی و توسعه‌ای با هدف افزایش ظرفیت تولید و تامین پایدار گاز در زمستان در حال پیگیری است. سرعت تامین مالی و اجرای پروژه‌ها، نقش مهمی در بازگشت ظرفیت ازدست‌رفته خواهد داشت.»