جهش قیمت گاز اروپا به بالاترین سطح در نزدیک به ۴ سال اخیر

به گزارش اقتصاد معاصر؛ قیمت گاز طبیعی در بازار اروپا همزمان با تشدید تنش‌ها در خاورمیانه، محدودیت عرضه گاز طبیعی مایع‌شده (ال‌ان‌جی) قطر و نزدیک شدن فصل سرما، به بالاترین سطح خود از دسامبر 2022 رسید.

بر اساس گزارش اویل‌پرایس، قراردادهای آتی ماه پیش‌رو گاز طبیعی در بازار مرجع هلند موسوم به «تی‌تی‌اف» (TTF)، روز جمعه در آغاز معاملات آمستردام با رشد 3 درصدی مواجه شد و در ساعت 7 صبح به وقت محلی به 103.40 دلار، معادل 92.30 یورو به ازای هر مگاوات‌ساعت رسید.

این سطح قیمتی از دسامبر 2022 تاکنون مشاهده نشده است؛ دوره‌ای که اروپا نخستین زمستان خود را با کاهش شدید عرضه گاز از طریق خطوط لوله روسیه تجربه می‌کرد. قیمت کنونی همچنین معادل بیش از 30 دلار به ازای هر میلیون واحد حرارتی بریتانیا (MMBtu) است.

بازار گاز اروپا روز پنجشنبه نیز رشد 3 درصدی را ثبت کرده و قیمت قراردادهای مرجع آن از 90 یورو به ازای هر مگاوات‌ساعت فراتر رفته بود. روند صعودی قیمت‌ها در حالی ادامه دارد که فصل گرمایش در نیمکره شمالی نزدیک شده و نگرانی‌ها درباره تأمین گاز مورد نیاز کشورهای اروپایی افزایش یافته است.

کاهش عرضه ال‌ان‌جی و تشدید نگرانی‌های اروپا

یکی از عوامل اصلی افزایش قیمت گاز در اروپا، اختلال در جریان عرضه گاز طبیعی مایع‌شده قطر در پی تشدید تنش‌ها در خاورمیانه است. تداوم این وضعیت، چشم‌انداز تأمین محموله‌های ال‌ان‌جی برای بازار اروپا در ماه‌های پیش‌رو را با ابهام مواجه کرده است.

در همین زمینه، وارن پترسون و اوا مانتی، استراتژیست‌های کالایی بانک آی‌ان‌جی، در یادداشتی اعلام کردند قیمت گاز اروپا همچنان به‌شدت نسبت به تحولات خلیج فارس حساس است و احتمال دارد جریان عرضه ال‌ان‌جی در بخش قابل توجهی از فصل زمستان نیمکره شمالی، تا حد زیادی از بازار حذف شود.

این شرایط می‌تواند رقابت میان واردکنندگان گاز برای تأمین محموله‌های موجود را تشدید کند و فشار افزایشی بیشتری بر قیمت‌ها وارد آورد؛ به‌ویژه در شرایطی که کشورهای اروپایی باید ذخایر کافی برای عبور از ماه‌های سرد سال در اختیار داشته باشند.

ذخایر گاز اروپا پایین‌تر از میانگین پنج‌ساله

در کنار محدودیت عرضه، سطح ذخایر گاز اروپا نیز به یکی از عوامل تشدیدکننده نگرانی‌های بازار تبدیل شده است.

بر اساس داده‌های سازمان زیرساخت گاز اروپا (GIE)، میزان پرشدگی مخازن ذخیره‌سازی گاز اتحادیه اروپا تا 22 اکتبر به 74.62 درصد رسیده است. این رقم بیش از 10 واحد درصد پایین‌تر از میانگین پنج‌ساله ذخایر در همین مقطع از سال، یعنی حدود 86 درصد، قرار دارد.

استراتژیست‌های آی‌ان‌جی همچنین اعلام کردند سطح ذخایر گاز اتحادیه اروپا به نظر می‌رسد در محدوده کمتر از 75 درصد به اوج خود رسیده باشد؛ موضوعی که با نزدیک شدن فصل گرمایش، نگرانی‌ها درباره توانایی اروپا برای تأمین تقاضای زمستانی را افزایش می‌دهد.

در همین حال، برخی کشورهای اروپایی با کاهش دما، برداشت از ذخایر گازی خود را آغاز کرده‌اند. در صورت تداوم محدودیت عرضه ال‌ان‌جی و افزایش تقاضای فصلی، کاهش ذخایر می‌تواند آسیب‌پذیری بازار گاز اروپا در برابر شوک‌های عرضه را افزایش دهد.

همزمانی رشد قیمت نفت و گاز

افزایش قیمت گاز اروپا در شرایطی رخ داده است که بازار جهانی نفت نیز تحت تأثیر نگرانی‌های ژئوپلیتیکی با رشد قیمت مواجه شده است. قیمت نفت برنت در معاملات مورد اشاره به 114 دلار در هر بشکه رسید که بالاترین سطح طی پنج ماه گذشته محسوب می‌شود.

نگرانی‌ها درباره احتمال حملات حوثی‌ها به تأسیسات انرژی عربستان سعودی از جمله عوامل مؤثر بر افزایش ریسک در بازار نفت عنوان شده است.

در مجموع، تشدید تنش‌ها در خاورمیانه، احتمال تداوم اختلال در عرضه گاز قطر، پایین بودن سطح ذخایر اروپا نسبت به میانگین تاریخی و نزدیک شدن فصل سرما، مجموعه عواملی هستند که فشار صعودی بر قیمت گاز این قاره وارد کرده‌اند. تداوم این وضعیت می‌تواند هزینه تأمین انرژی در اروپا را افزایش داده و فشار بیشتری بر مصرف‌کنندگان و صنایع انرژی‌بر وارد کند./تسنیم