تنگه هرمز اروپا را به گدایی گاز انداخت

به گزارش اقتصاد معاصر؛  جنگ‌های تحمیلی در منطقه و اوکراین، معادلات انرژی اروپا را زیر و رو کرده است.

قاره سبز که تا دیروز شعار کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی را سر می‌داد، امروز با نزدیک شدن فصل سرما، درگیر تأمین گاز برای روشن نگه داشتن نیروگاه‌ها و گرم کردن خانه‌هاست.

در این میان، رقابت با کشورهای آسیایی بر سر محموله‌های محدود گاز طبیعی مایع (LNG) شدت گرفته و گاز نروژ به گزینه‌ای اجتناب‌ناپذیر برای اروپا تبدیل شده است.

روزنامه «فایننشال تایمز» در گزارشی هشدار داده که رقابت بر سر محموله‌های ال‌ان‌جی قیمت‌ها را به بالاتر از سطوح فعلی خواهد برد. 

اروپا به دنبال تأمین نیاز خود است و خریداران آسیایی حاضرند برای محموله‌های کمیاب، بهای بیشتری بپردازند. ذخایر گاز اروپا به پایین‌ترین سطح ۱۵ سال گذشته رسیده و همین موضوع فشار بر دولت‌ها را برای تأمین گاز مورد نیاز شهروندان دوچندان کرده است.

قیمت‌های ال‌ان‌جی پیش از این نیز بالاترین سطح چند سال اخیر را ثبت کرده است. شاخص مرجع «پلاتس جی‌کی‌ام» برای بازار آسیا در اواسط سپتامبر(شهریور ماه) به حدود ۳۰ دلار برای هر میلیون واحد حرارتی انگلیس رسید، در حالی که روز جمعه ۲۵.۲۹ دلار معامله می‌شد. 

محموله‌های ارسالی به اروپا نیز ۲۴.۶۲ دلار قیمت خورده‌اند. این ارقام نشان می‌دهد که تنش در مسیرهای حیاتی انتقال انرژی، به‌ویژه پس از تحولات اخیر در غرب آسیا، هزینه را برای مصرف‌کننده اروپایی و آسیایی به‌شدت بالا برده است.

«تاکایوکی اوئدا»، مدیرعامل شرکت «اینپکس» ژاپن، به فایننشال تایمز گفته است که آمادگی خریداران آسیایی که پیش‌تر به حساسیت قیمتی شهره بودند برای پرداخت مبالغ بالاتر به‌جای ریسک کمبود عرضه، یک «تحول بنیادین در بازار گاز» است.

او افزود: «به نظر می‌رسد هند و پاکستان اکنون به نوسانات قیمت عادت کرده‌اند و همچنان اشتیاق زیادی برای خرید دارند.»

«مارتین راتس»، تحلیلگر بانک مورگان استنلی، نیز می‌گوید: «شاهد بوده‌ایم که پاکستان و بنگلادش چندین محموله ال‌ان‌جی را به قیمت ۲۵ دلار خریده‌اند؛ چیزی که از سال ۲۰۲۲ تاکنون دیده نشده بود.»

کشورهای در حال توسعه آسیایی از زمان آغاز تنش‌ها، مصرف نفت و گاز خود را به حداقل رسانده‌اند و دیگر فضای زیادی برای کاهش بیشتر تقاضا ندارند. اقتصادهای پیشرفته آسیا مانند ژاپن و کره جنوبی نیز برای تولید برق به زغال‌سنگ روی آورده‌اند و اکنون توان محدودی برای جایگزینی سوخت دارند. بنابراین، انتظار می‌رود تقاضای بالای آسیا برای ال‌ان‌جی در ماه‌های آینده ادامه یابد.

اتحادیه اروپا از سال ۲۰۲۲ اقداماتی برای کاهش مصرف گاز انجام داده، اما این تدابیر اکنون کارایی خود را از دست داده و کاهش بیشتر تقاضا دشوار است. کارشناسان، رقابت اروپا و آسیا بر سر محموله‌های گاز را «اجتناب‌ناپذیر» می‌دانند.در این میان، برخی کشورهای آسیایی به قراردادهای بلندمدت روی آورده‌اند، اما خریداران اروپایی به دلیل مقررات سخت‌گیرانه اتحادیه اروپا درباره انتشار گاز متان، در امضای این قراردادها تردید دارند.

با این حال، پیش‌بینی می‌شود اروپا تحت فشار رقابت زمستانی و تورم انرژی، از این مقررات عقب‌نشینی کند.اروپا هر روز بیشتر به گاز آمریکا وابسته می‌شود؛ وابستگی‌ای که به نوشته «پولیتیکو» می‌تواند به ابزار فشار واشنگتن در مذاکرات تجاری تبدیل شود. در همین حال، اولویت تغییر اقلیم در اروپا تنزل یافته و انرژی‌های تجدیدپذیر بیشتر در چارچوب حمایت از مصرف‌کننده در برابر گرانی سوخت دیده می‌شوند.

با افزایش تقاضا و تمایل به کاهش وابستگی به آمریکا، گاز نروژ اهمیت دوچندانی یافته است. نروژ با وجود عضویت نداشتن در اتحادیه اروپا، حدود یک‌سوم گاز و ۱۴ درصد نفت خام این اتحادیه را تأمین می‌کند و نزدیک به یک‌چهارم تولید گازش از تأسیسات «کارستو» می‌گذرد.

شرکت «اکوینور» نروژ امسال از هدف انرژی تجدیدپذیر عقب‌نشینی کرد تا روی استخراج نفت و گاز تمرکز کند. مدیرعامل این شرکت در گفت‌وگو با پولیتیکو می‌گوید مشتریان اروپایی در کنار سرمایه‌گذاری در تجدیدپذیرها، قراردادهای بلندمدت گاز نیز امضا می‌کنند. وزیر انرژی نروژ نیز تأکید کرده که راهبرد کشورش تأمین بلندمدت نفت و گاز اروپاست./ فارس