مطالبه کیفیت را به صنعت خودرو محدود نکنیم

به گزارش اقتصاد معاصر؛  شکرخدایی روز دوشنبه در نشست خبری برگزاری روز ملی و روز جهانی کیفیت که ۱۸ آبان‌ماه برگزار می‌شود، اظهار کرد: مسائل کیفی در بسیاری از بخش‌های کشور گسترده‌تر از صنعت خودرو است، اما کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد. کیفیت زندگی مردم تنها به محصولات مصرفی وابسته نیست و عملکرد نهادهای عمومی و اقتصادی نیز مستقیماً بر رضایت و سطح زندگی جامعه اثر می‌گذارد.

وی با اشاره به ضرورت تفکیک مفهوم خرابی از بی‌کیفیتی توضیح داد: یک محصول یا خدمت ابتدا باید بتواند کارکرد اصلی خود را انجام دهد؛ اگر در انجام این وظیفه با اختلال مواجه باشد، هنوز در مرحله خرابی قرار دارد و نمی‌توان کیفیت آن را ارزیابی کرد. برای مثال، اگر شیشه خودرو با فشردن دکمه بالا نرود، با خرابی روبه‌رو هستیم؛ اما اگر حرکت کند، ولی با صدا، نقص عملکرد یا ضعف ایمنی همراه باشد، مسئله به کیفیت مربوط می‌شود.

شکرخدایی این تفکیک را در حوزه قانون‌گذاری نیز ضروری دانست و افزود: قانونی که قابلیت اجرا ندارد یا با مجموعه‌ای از آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های متعارض همراه است، ابتدا با مشکل ساختاری و اجرایی مواجه است. پس از رفع این ایرادها می‌توان درباره کیفیت قانون و میزان اثربخشی آن قضاوت کرد.

بازنگری در نظام آموزشی متناسب با تحولات فناوری

نایب‌رئیس انجمن مدیریت کیفیت ایران با تأکید بر لزوم تحول در نظام آموزشی کشور گفت: صرف انتقال محفوظات و سنجش توانایی دانش‌آموزان و دانشجویان در بازتولید مطالب کتاب‌ها دیگر پاسخگوی نیازهای آینده نیست.

وی افزود: با توجه به تحولاتی که هوش مصنوعی در دسترسی به اطلاعات و تحلیل داده‌ها ایجاد کرده است، نظام آموزشی باید بر خلاقیت، نوآوری، حل مسائل پیچیده، مهارت‌آموزی و استفاده مؤثر از فناوری تمرکز کند.

شکرخدایی همچنین فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی و اینترنت اشیا را فرصتی برای افزایش بهره‌وری، چابکی سازمانی و ارتقای کیفیت دانست و گفت: بسیاری از فعالیت‌هایی که پیش‌تر به ساعت‌ها مطالعه و بررسی تخصصی نیاز داشتند، اکنون با ابزارهای هوشمند در زمان کوتاه‌تری انجام می‌شوند.

به گفته وی، در حوزه کنترل کیفیت و آزمایشگاه‌ها نیز می‌توان با استفاده از استانداردها، روش‌های آزمون و اطلاعات تجهیزات، از ابزارهای هوش مصنوعی برای دریافت راهنمایی و تحلیل نتایج بهره گرفت.

تعدد و تعارض مقررات، مانع فعالیت اقتصادی است

رئیس کمیسیون سرمایه‌گذاری و تأمین مالی اتاق بازرگانی ایران، تعدد و تعارض مقررات و نبود نظام یکپارچه مقررات فنی را از مشکلات مهم محیط کسب‌وکار کشور برشمرد و اظهار کرد: فعالان اقتصادی برای انجام یک فعالیت مشخص در بسیاری از موارد ناچارند با چندین دستگاه اجرایی و نظارتی مواجه شوند که هرکدام ضوابط و دستورالعمل‌های جداگانه‌ای دارند.

شکرخدایی با اشاره به الزامات قانونی در زمینه تدوین مقررات فنی افزود: دستگاه‌های اجرایی باید مقررات حوزه فعالیت خود را تدوین و ساماندهی کنند، اما این تکلیف هنوز در بسیاری از بخش‌ها به شکل مطلوب اجرا نشده است.

وی پراکندگی قوانین و دشواری دسترسی به بخشنامه‌ها را زمینه‌ساز تصمیم‌گیری‌های سلیقه‌ای و کاهش شفافیت دانست و تأکید کرد: یکپارچگی، شفافیت و دسترس‌پذیری مقررات، علاوه بر تسهیل فعالیت اقتصادی، امکان نظارت مؤثرتر را نیز فراهم می‌کند.

رئیس کمیسیون سرمایه‌گذاری و تأمین مالی اتاق بازرگانی ایران اضافه کرد: پیگیری اجرای الزامات مربوط به تدوین و یکپارچه‌سازی مقررات فنی در دستگاه‌های اجرایی، از مطالبات اصلی انجمن مدیریت کیفیت ایران در سال پیش‌رو است.

طراحی نظام ارزیابی مستقل برای زنجیره تأمین خودرو

نایب‌رئیس انجمن مدیریت کیفیت ایران در ادامه، به محدودیت‌های ناشی از تحریم در دسترسی قطعه‌سازان ایرانی به خدمات نظام بین‌المللی IATF اشاره کرد و از طراحی نظام ارزیابی مستقل IRATF با همکاری خودروسازان خبر داد.

وی هدف این اقدام را فراهم کردن امکان تداوم ارزیابی شخص ثالث و پشتیبانی از ارتقای کیفیت زنجیره تأمین خودرو عنوان کرد و تأکید داشت که این مسیر باید با حفظ سطح الزامات فنی و بدون کاهش معیارهای ارزیابی دنبال شود.

استانداردهای جهانی؛ عرصه‌ای برای رقابت و اثرگذاری کشورها

در بخش دیگری از این نشست، فروزان‌فرد، عضو هیئت‌مدیره انجمن مدیریت کیفیت ایران، از پذیرش پیشنهاد این انجمن برای میزبانی کمیته فنی متناظر ISO/TC ۱۷۶ خبر داد و گفت: خانواده استانداردهای ISO ۹۰۰۰ در سازمان بین‌المللی استانداردسازی از طریق کمیته فنی ۱۷۶ تدوین و بازنگری می‌شود.

وی افزود: انجمن مدیریت کیفیت ایران با توجه به ارتباط گسترده با صنعت، اتاق بازرگانی و جامعه دانشگاهی و تخصصی کشور، طی سال‌های گذشته پیگیر پذیرش مسئولیت میزبانی این کمیته بوده است. این پیشنهاد در تعامل با سازمان ملی استاندارد ایران پذیرفته شد و اکنون انجمن میزبانی کمیته فنی متناظر ۱۷۶ را برعهده دارد.

فروزان‌فرد این مسئولیت را فرصتی برای مشارکت بیشتر متخصصان، فعالان اقتصادی و دانشگاهیان ایرانی در بررسی و بازنگری استانداردهای بین‌المللی دانست و تأکید کرد: کمیته‌های فنی نباید صرفاً ساختاری تشریفاتی داشته باشند، بلکه باید بتوانند تجربیات کشور را جمع‌آوری و تحلیل کنند و پیشنهادهای مشخصی برای اصلاح استانداردها ارائه دهند.

وی با اشاره به اینکه استانداردهای بین‌المللی معمولاً در دوره‌های سه تا پنج‌ساله بازنگری می‌شوند، گفت: کشورها می‌توانند از طریق کمیته‌های فنی، دیدگاه‌ها و تجربیات خود را برای اصلاح و ارتقای این استانداردها مطرح کنند.

عضو هیئت‌مدیره انجمن مدیریت کیفیت ایران با تأکید بر اهمیت حضور در ساختارهای بین‌المللی تدوین استانداردها اظهار کرد: برخی کشورها از جمله چین با درک اهمیت راهبردی استانداردها، مشارکت گسترده‌ای در این فرآیندها دارند تا دیدگاه‌ها و منافع اقتصادی خود را در شکل‌گیری استانداردهای جهانی منعکس کنند.

وی با اشاره به ظرفیت علمی و تخصصی ایران افزود: کشور از متخصصان و دانشگاهیان توانمندی برخوردار است، اما بهره‌گیری از این ظرفیت‌ها به مشارکت سازمان‌یافته، حضور مستمر و ارائه دیدگاه‌های کارشناسی در سطح بین‌المللی نیاز دارد.

فروزان‌فرد در پایان از متخصصان و علاقه‌مندان خواست با حضور در فعالیت کمیته‌های فنی متناظر ایزو، در بررسی و تدوین استانداردهای بین‌المللی مشارکت کنند و زمینه انتقال تجربیات و دیدگاه‌های تخصصی ایران به این عرصه را فراهم آورند.

کیفیت زمانی ارزشمند است که به بهبود واقعی عملکرد سازمان منجر شود

فرزین انتصاریان، رئیس انجمن مدیریت کیفیت ایران نیز تأکید کرد: هزینه‌کرد برای آموزش، مشاوره، ممیزی و دریافت گواهینامه‌هایی مانند ایزو ۹۰۰۱، به‌تنهایی تضمین‌کننده بهبود کیفیت نیست و اثربخشی این اقدامات باید در عملکرد واقعی سازمان سنجیده شود.

وی با بیان اینکه کیفیت زمانی معنا پیدا می‌کند که به کاهش هزینه‌ها، دوباره‌کاری، تأخیر و شکایت مشتریان منجر شود، افزود: دریافت گواهینامه نباید به هدف اصلی سازمان تبدیل شود؛ بلکه باید ابزاری برای بهبود مستمر و ارتقای عملکرد باشد.

انتصاریان با تأکید بر ضرورت ورود گزارش‌های کیفیت به فرایند تصمیم‌گیری مدیران ارشد تصریح کرد: تصمیم‌های حوزه خرید، فروش، مالی و منابع انسانی نیز می‌توانند زمینه‌ساز بروز خطا یا بهبود عملکرد باشند؛ بنابراین کیفیت مسئولیتی فراگیر است، اما برای تحقق آن باید مسئولیت و اختیار مدیران به‌روشنی مشخص شود.

رئیس انجمن مدیریت کیفیت ایران همچنین فناوری و هوش مصنوعی را ابزاری برای تحلیل داده‌های معتبر و شناسایی مسائل سازمان دانست و تأکید کرد که این ابزارها جایگزین تصمیم‌گیری و مسئولیت‌پذیری مدیران نمی‌شوند. به گفته وی، آموزش نیز زمانی اثربخش است که به ارتقای مهارت‌های واقعی و بهبود عملکرد کارکنان بینجامد.

وی مسئولیت اصلی استقرار و تحقق کیفیت را متوجه مدیرعامل و هیئت‌مدیره دانست و پیشنهاد کرد سازمان‌ها به‌جای اجرای برنامه‌های گسترده و کم‌اثر، با شناسایی یک مسئله پرهزینه آغاز کنند و نتایج اقدامات اصلاحی را به‌صورت مستمر بسنجند.

انتصاریان در پایان تأکید کرد: کیفیت زمانی ارزشمند است که به اداره بهتر سازمان و کاهش هزینه‌هایی منجر شود که مردم و مشتریان در نتیجه خطاهای سازمانی متحمل می‌شوند.