کیفیت را نباید فقط با صنعت خودرو سنجید

به گزارش اقتصاد معاصر؛ فرشاد شکرخدایی، نایب رئیس انجمن مدیریت کیفیت ایران در نشست خبری روز جهانی کیفیت با اشاره به اینکه کیفیت نباید فقط در چارچوب محصولات و خدمات صنعتی، به‌ویژه صنعت خودرو، بررسی شود گفت: بلکه باید کیفیت حکمرانی، قانون‌گذاری، آموزش، نظام درمان، بانکداری، بیمه، بازار سرمایه، سکوهای دیجیتال و سایر حوزه‌های اثرگذار بر زندگی مردم نیز مورد توجه قرار گیرد.

وی  با اشاره به اینکه مسائل کیفیت در بسیاری از بخش‌های کشور جدی‌تر و گسترده‌تر از صنعت خودرو است، کمتر به آن‌ها پرداخته می‌شود گفت: کیفیت زندگی مردم تنها به کیفیت خودرو یا یک محصول مصرفی محدود نیست و عملکرد نهادهای عمومی و اقتصادی نیز به طور مستقیم بر احساس رضایت و کیفیت زندگی جامعه اثر می‌گذارد.

نایب رئیس انجمن مدیریت کیفیت ایران با تشریح تفاوت میان مفهوم خرابی و کیفیت تصریح کرد: یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که باید در ادبیات عمومی کیفیت مورد توجه قرار گیرد، تفکیک خرابی از بی‌کیفیتی است. یک محصول یا خدمت ابتدا باید بتواند کارکرد اصلی خود را انجام دهد؛ اگر این کارکرد مختل باشد، هنوز در مرحله خرابی قرار داریم و نمی‌توان درباره کیفیت آن صحبت کرد.

وی ادامه داد: برای مثال، اگر شیشه خودرو با فشردن دکمه بالا نرود، با یک خرابی مواجه هستیم؛ اما اگر شیشه بالا برود، ولی حرکت آن با صدا، نقص عملکرد یا فقدان ایمنی همراه باشد، وارد حوزه کیفیت شده‌ایم. بنابراین کیفیت زمانی معنا پیدا می‌کند که محصول یا خدمت از مرحله خرابی عبور کرده و وظیفه اصلی خود را انجام داده باشد.

شکرخدایی گفت: وقتی یک قانون قابلیت اجرا ندارد یا چندین آیین‌نامه و دستورالعمل متعارض در یک حوزه وجود دارد، با مشکل خرابی در نظام قانون‌گذاری مواجه هستیم. پس از رفع این مشکلات است که می‌توان درباره کیفیت قانون، آثار مثبت آن و میزان رضایت‌بخشی اجرای آن صحبت کرد.

نایب رئیس انجمن مدیریت کیفیت ایران با بیان اینکه نظام آموزشی کشور باید متناسب با تغییرات فناوری و مهارت‌های موردنیاز آینده بازنگری شود گفت: امروز دیگر صرف انتقال محفوظات و ارزیابی توانایی دانش‌آموزان و دانشجویان در بازتولید مطالب کتاب‌ها کافی نیست.

وی افزود: در شرایطی که ابزارهای هوش مصنوعی دسترسی به اطلاعات و تحلیل داده‌ها را متحول کرده‌اند، باید تمرکز آموزش به سمت خلاقیت، نوآوری، حل مسائل پیچیده، مهارت‌آموزی و استفاده موثر از فناوری حرکت کند.

شکرخدایی، بر اهمیت پیوند کیفیت و فناوری تاکید کرد و گفت: فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی و اینترنت اشیا فرصت تاریخی مهمی برای ارتقای بهره‌وری، چابکی سازمانی و بهبود کیفیت در کشور ایجاد کرده‌اند.

به گفته نایب رئیس انجمن مدیریت کیفیت ایران، بسیاری از فعالیت‌هایی که در گذشته نیازمند ساعت‌ها مطالعه و بررسی تخصصی بودند، اکنون با استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی در زمان کوتاه‌تری انجام می‌شوند. برای مثال، در حوزه کنترل کیفیت و آزمایشگاه‌ها می‌توان با بارگذاری استانداردها، روش‌های آزمون و اطلاعات تجهیزات، از ابزارهای هوشمند برای دریافت راهنمایی مرحله‌به‌مرحله و تحلیل نتایج استفاده کرد.

رئیس کمیسیون سرمایه‌گذاری و تامین مالی اتاق بازرگانی ایران، یکی از مشکلات مهم محیط کسب‌وکار کشور را تعدد و تعارض مقررات و نبود نظام یکپارچه مقررات فنی عنوان کرد و گفت: فعالان اقتصادی در بسیاری از حوزه‌ها برای انجام یک فعالیت مشخص باید با چندین دستگاه اجرایی و نظارتی مواجه شوند که هرکدام ضوابط و دستورالعمل‌های جداگانه‌ای دارند.

وی افزود: بر اساس الزامات قانونی حوزه استاندارد، دستگاه‌های اجرایی باید مقررات فنی حوزه فعالیت خود را تدوین و ساماندهی کنند؛ با این حال، به اعتقاد من، این موضوع در بسیاری از دستگاه‌ها هنوز به شکل مطلوب محقق نشده است.

شکرخدایی بر ضرورت شفافیت مقررات تاکید کرد و گفت: پراکندگی و دسترسی دشوار به قوانین و بخشنامه‌ها، زمینه تصمیم‌گیری‌های سلیقه‌ای و افزایش عدم شفافیت را فراهم می‌کند. هرچه مقررات روشن‌تر، یکپارچه‌تر و در دسترس‌تر باشند، امکان فعالیت سالم اقتصادی و نظارت موثر نیز افزایش می‌یابد.

وی تاکید کرد: یکی از مطالبات جدی انجمن مدیریت کیفیت ایران در سال پیش‌رو، پیگیری اجرای الزامات مربوط به تدوین و یکپارچه‌سازی مقررات فنی در دستگاه‌های اجرایی است.

در ادامه این نشست، عضو هیات‌مدیره انجمن مدیریت کیفیت ایران از پذیرش پیشنهاد این انجمن برای میزبانی کمیته فنی متناظر ISO/TC 176 خبر داد و گفت: خانواده استانداردهای ISO 9000 در سازمان بین‌المللی استانداردسازی (ISO) از طریق کمیته فنی ۱۷۶ تدوین و بازنگری می‌شود. انجمن مدیریت کیفیت ایران طی سال‌های گذشته با توجه به ارتباط گسترده با صنعت، اتاق بازرگانی و جامعه دانشگاهی و تخصصی کشور، پیگیر پذیرش مسئولیت میزبانی این کمیته بوده است.

وی افزود: پیشنهاد انجمن در تعامل با سازمان ملی استاندارد ایران مورد پذیرش قرار گرفته و انجمن مدیریت کیفیت ایران اکنون میزبانی کمیته فنی متناظر ۱۷۶ را برعهده دارد. این اتفاق فرصتی فراهم می‌کند تا متخصصان، فعالان اقتصادی، دانشگاهیان و علاقه‌مندان حوزه مدیریت کیفیت بتوانند در فرآیند بررسی، تدوین و بازنگری استانداردهای بین‌المللی مشارکت فعال‌تری داشته باشند.

فروزان‌فرد با تاکید بر اینکه کمیته‌های فنی نباید تنها ساختاری تشریفاتی داشته باشند، بیان کرد: یک کمیته فنی زمانی اثربخش است که بتواند تجربیات کشور را جمع‌آوری و تحلیل کند، پیشنهادهای اصلاحی مشخص ارائه دهد و در فرآیندهای بین‌المللی تدوین و بازنگری استانداردها نقش‌آفرین باشد.

وی یادآور شد: استانداردهای بین‌المللی در دوره‌های سه تا پنج‌ساله مورد بازنگری قرار می‌گیرند و این فرصت وجود دارد که کشورها از طریق کمیته‌های فنی، دیدگاه‌ها و تجربیات خود را برای اصلاح و بهبود استانداردها مطرح کنند.

فروزان‌فرد با اشاره به اهمیت مشارکت در کمیته‌های فنی بین‌المللی، حضور متخصصان ایرانی در این ساختارها را فرصتی برای اثرگذاری بر آینده استانداردهای جهانی دانست و گفت: در سال‌های اخیر، برخی کشورها از جمله چین با درک اهمیت راهبردی استانداردها، حضور گسترده‌ای در فرآیند تدوین استانداردهای بین‌المللی داشته‌اند تا دیدگاه‌ها و منافع اقتصادی خود را در شکل‌گیری این استانداردها منعکس کنند.

وی با اشاره به ظرفیت‌های علمی و تخصی کشور افزود: ایران نیز از متخصصان، دانشگاهیان و فعالان حرفه‌ای توانمندی برخوردار است، اما استفاده از این ظرفیت‌ها مستلزم مشارکت سازمان‌یافته، حضور مستمر و ارائه دیدگاه‌های کارشناسی در سطح بین‌المللی است.

عضو هیات‌مدیره انجمن مدیریت کیفیت ایران از علاقه‌مندان و متخصصان دعوت کرد با حضور در فعالیت‌های کمیته‌های فنی متناظر ایزو در فرآیند بررسی و تدوین استانداردهای بین‌المللی مشارکت کنند و زمینه انتقال تجربیات و دیدگاه‌های تخصصی ایران به این عرصه را فراهم آورند./باشگاه خبرنگاران