دیپلماسی اقتصادی و توسعه تجارت منطقهای، فرصتهای تازهای را برای رشد پایدار و گسترش بازارهای بینالمللی فراهم میکند. در دنیایی که همکاریهای اقتصادی نقش پررنگتری یافتهاند، در پرونده «دیپلماسی اقتصادی» به بررسی سیاستها، چالشها و دستاوردهای دیپلماسی اقتصادی خواهیم پرداخت که نشان میدهد، چگونه تعاملات منطقهای میتوانند مسیرهای جدیدی برای پیشرفت اقتصادی و افزایش رقابتپذیری ایجاد کنند.
در یک دهه گذشته، روابط تجاری ایران و مالزی اگرچه در ظاهر روندی رو به رشد داشته اما در واقع بازتابی از رابطهای نابرابر و وارداتمحور بوده است. سهم ناچیز و ناپایدار صادرات ایران در برابر واردات سنگین از مالزی، از جمله در حوزه روغن پالم و مواد اولیه صنعتی، نشان میدهد که ساختار تجارت دو کشور نیازمند بازنگری جدی است.
سخنگوی هیئترئیسه مجلس با بیان اینکه جنگ روانی در بروز التهاب بازار ارز نقش اصلی دارد، گفت: ما وارد مناسبات راهبردی جدیدی با چین و روسیه شدهایم که میتواند مقدمهای برای پایان یکجانبهگرایی دشمن در عرصه بینالملل باشد.
به گفته یک تحلیلگر اقتصادی، در شرایط جدید جهان، روسیه و چین در اوج تحریمها هستند اما میتوانند به یکدیگر کمک کنند؛ هند هم با وجود تحریمهای آمریکا، تبادلات خود با روسیه را افزایش داد و نفت بیشتری خریداری میکند؛ این موارد نشان میدهد که لازم است یک «باشگاه تحریمیها» میتواند شکل بگیرد و روزبهروز با اضافه شدن اعضای بریکس و شانگهای، گستردهتر شود، به طوری که تحریمها دیگر اثر چندانی نداشته باشد.
در شرایطی که تحریمهای غربی فشار بر اقتصاد ایران را تشدید کرده، همکاری با چین به عنوان دومین اقتصاد جهان و شریک کلیدی در توافق ۲۵ ساله، فرصتهای بینظیری در حوزههای انرژی، فناوری، کشاورزی و بازارهای اوراسیا فراهم کرده است.
نایب رئیس کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی گفت: صادرات نفت کشور حتی در صورت اجرای کامل سازوکار اسنپبک فقط ۱۰ تا ۱۵ درصد کاهش مییابد و این مکانیسم بیشتر اثر روانی و سیاسی دارد. اختلاف اخیر هند و آمریکا فرصتی برای ازسرگیری صادرات نفت ایران به دهلینو است که میتواند کاهش فروش را جبران کند.
یک پژوهشگر توسعه اقتصادی گفت: سفر رئیسجمهور به چین و حضور در اجلاس شانگهای میتواند نقطه عطفی در روابط سیاسی و اقتصادی دو کشور باشد. چین نقش حیاتی در صادرات نفت و تجارت ایران دارد و ادامه همکاریها میتواند به سود دو طرف باشد اما کاهش تعرفهها باید مدیریتشده صورت گیرد تا منطق سرمایه چین بر بازار ایران تحمیل نشود.
تحلیلگر اقتصاد بینالملل گفت: سفر رئیس جمهور به چین فرصتی برای ارتقای همکاریهای اقتصادی و تجاری ایران با دومین اقتصاد بزرگ جهان است. با این حال، میزان اثرگذاری این سفر به امضای توافقهای عملیاتی و رفع موانع داخلی وابسته خواهد بود.
سفر رئیس جمهور کشورمان به اجلاس ۲۰۲۵ شانگهای، فراتر از یک حضور تشریفاتی، نمادی از راهبرد تازه ایران برای تثبیت جایگاه خود در نظم چندقطبی جهان است، جایی که همکاری با چین و روسیه نه فقط راهی برای خنثیسازی تحریمها و مقابله با «مکانیسم ماشه» غرب تلقی میشود، بلکه فرصتی برای تبدیل ایران به هاب ترانزیت، انرژی و سرمایهگذاری در اوراسیا است.
سفر پزشکیان به پکن برای شرکت در اجلاس شانگهای، فراتر از یک دیدار دیپلماتیک عادی و نشانهای از تلاش تهران برای بازتعریف جایگاه خود در نظم نوظهور جهانی است؛ نظمی که با تقابل دو کریدور بزرگ «کمربند و جاده» چین و «کریدور هند-خاورمیانه-اروپا» شکل میگیرد و ایران با تکیه بر موقعیت ژئوپلیتیک و همکاری راهبردی با چین و روسیه میکوشد به بازیگر محوری و پیونددهنده شرق و غرب بدل شود.
ایران و ارمنستان به عنوان کشور شریک، از ظرفیت بالایی برای گسترش مبادلات تجاری دوجانبه و همچنین با اوراسیا و جنوب آسیا دارند که همه آنها در گروه امنیت مرزهای مشترک و عدم ورود کشورهای خارجی است.
ارمنستان به دنبال تنوع بخشیدن به منابع گاز خود و کاهش وابستگی به روسیه از طریق توافق با ترکمنستان است که این امر از مسیر ایران قابل تحقق است. زمینه ژئوپلیتیکی فعلی و بهبود روابط بین تهران و عشقآباد میتواند آن را عملی کند.
با تشدید درگیریهای اخیر، ایالات متحده به دنبال ورود به روابط ایران و ترکمنستان بوده و به عنوان مانع جدی در پروژه صادرات گاز این کشور به عراق از طریق تهران است.
یکی از اهداف آمریکا و اسرائیل در تجاوز به خاک ایران، ناامن نشان دادن این کشور برای کریدورهای جهانیست تا اهمیت ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی ایران را تضعیف کنند.
پس از درگیری اخیر ایران و اسرائیل، قیمت گاز در اتحادیه اروپا افزایش یافت که در صورت انسداد تنگه هرمز و قطع صادرات LNG قطر، امنیت انرژی این قاره با تهدید جدی مواجه میشود، بنابراین امینت ایران برای این قاره از اهمیت بالایی برخوردار است.
اسرائیل، کشوری که خود دارای زرادخانهای کامل از سلاحهای اتمی است و هرگز عضو معاهدات بینالمللی عدم اشاعه سلاح هستهای (NPT) نشده است، امروز، کشوری دیگر را به دلیل فعالیتهای صلحآمیز هستهای، هدف حمله نظامی قرار میدهد. آیا این چیزی جز معیار دوگانه و استانداردهای مغرضانه در سیاست بینالمللی است؟
در میانه تنشهای منطقهای و تشدید درگیریها در غزه، سفر نماینده ویژه پادشاه عربستان سعودی به تهران و دیدار وی با رهبر انقلاب، نقطه عطفی در روابط دو رقیب سنتی خلیج فارس رقم زد. این تحول دیپلماتیک، در ادامه مسیر آغاز شده از توافق پکن، نشاندهنده چرخش راهبردی عربستان از تقابل به تعامل با ایران است؛ تغییری که ریشههای آن را نه فقط در تحولات سیاسی، بلکه باید در معادلات اقتصادی و وابستگی عمیق سعودیها به امنیت صادرات نفت جستوجو کرد.
با گذشت یکسال از عضویت رسمی ایران در بریکس، اجلاس روسای مجالس این بلوک اقتصادی در برزیل فرصتی مهم برای عبور از سطح شعار و ورود به مرحله همگرایی عملیاتی است؛ جایی که نقش مجلس شورای اسلامی در تسهیل مسیر همکاری، بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته و میتواند به پیوند راهبردی ایران با سازوکارهای اقتصادی نوظهور، معنا و عمق ببخشد.
یک تولید و صادرکننده اسباببازی با اشاره به استقبال بازارهای روسیه و ارمنستان از محصولات ایرانی، بر ضرورت حمایت جدیتر از صنعت اسباببازی و مقابله با قاچاق تاکید کرد و گفت: با بهبود زیرساختهای صادراتی، این صنعت ظرفیت بالایی برای حضور در بازارهای بینالمللی دارد.
معاون وزیر اقتصاد با تاکید بر اینکه با شناسایی حلقههای مفقوده زنجیره ارزش و بازاریابی هوشمند، جذب سرمایهگذاری در ایران بهبود مییابد، گفت: بازاریابی در سطح داخلی و خارجی از طریق برگزاری نشستهای تخصصی و حرفهای را دنبال میکنیم.
افزایش هزینه نهادههای کشاورزی در پی بحران خاورمیانه و تداوم تنشهای ژئوپلیتیکی، اتحادیه اروپا را وادار کرده تا با بستهای اضطراری از کشاورزان حمایت کند اما بسیاری از کارشناسان معتقدند آنچه امروز اروپا با آن روبهرو است، یک بحران مقطعی نیست؛ بلکه نشانهای از شکنندگی ساختار امنیت غذایی قارهای است که سالها به واردات کود، انرژی و خوراک دام وابسته بوده...
کشورهای واردکننده نفت یکی پس از دیگری ظرفیت ذخایر راهبردی خود را افزایش میدهند اما گزارشها نشان میدهد نگرانی از هرگونه اختلال در تنگه هرمز همچنان در کانون تصمیمهای انرژی آنها قرار دارد.
ساماندهی حسابهای بانکی وارد مرحله جدیدی شده؛ اقدامی که علاوه بر کاهش هزینه بانکها، میتواند شفافیت مالی را افزایش داده و یکی از مسیرهای فرار مالیاتی را محدود کند.
رشد اقتصادی پایدار، بیش از آنکه به حجم سرمایه وابسته باشد، به کیفیت استفاده از منابع بستگی دارد. تجربه اقتصادهای موفق نشان میدهد آنچه کشورها را از چرخه رشد مقطعی به مسیر توسعه بلندمدت میرساند، پیوند میان بهرهوری، نوآوری و تخصیص کارای منابع است.
انسداد تنگه هرمز در پی جنگ ایران، آمریکا و کشورهای حوزه خلیج فارس، فقط بازار نفت را دچار بحران نکرد؛ این رویداد زنجیره جهانی تامین آلومینیوم را نیز با اختلالی بیسابقه مواجه کرد. کاهش تولید در دومین قطب بزرگ تولید آلومینیوم جهان، اکنون صنایع اروپا و آمریکا را با خطر کمبود عرضه، افزایش قیمت و تشدید فشارهای تورمی روبهرو کرده است.
صنعت برق ایران در سال ۱۴۰۵ در نقطهای قرار گرفته که ناترازی مزمن، محدودیت سرمایهگذاری، پیامدهای جنگ و افزایش هزینههای تامین امنیت زیرساختها، چشمانداز تامین پایدار برق را با ابهام روبهرو کرده است. در چنین شرایطی، آینده شبکه بیش از هر زمان دیگری به مدیریت مصرف، اصلاحات ساختاری و آمادگی صنایع برای مواجهه با سناریوهای مختلف وابسته خواهد بود.
وابستگی گسترده ایران به امارات در سالهای اخیر، این کشور را از یک شریک تجاری به یکی از گلوگاههای اصلی اقتصاد ایران در حوزههای مالی، ارزی و لجستیکی تبدیل کرده است؛ گلوگاهی که در شرایط تنش میتواند به ابزاری برای اعمال فشار اقتصادی بدل شود.
عضو کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی گفت: با وجود برنامهریزی برای سفرهای رفت اربعین، دولت و وزارت راه باید از هماکنون برای تامین ناوگان و کنترل قیمت بلیت در مسیر بازگشت زائران نیز برنامهریزی کند تا هم کمبود اتوبوس ایجاد نشود و هم هزینه اضافی به مردم تحمیل نشود.
رئیس هیات مدیره فدراسیون صادرات انرژی در گفتوگو خبرنگار اقتصاد معاصر
رئیس هیات مدیره فدراسیون صادرات انرژی با هشدار نسبت به عمیقتر شدن شکاف میان تولید و مصرف برق در سالهای آینده تاکید کرد: توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر به تنهایی راهگشا نیست و بدون اصلاح الگوی مصرف و بازنگری در مدل حکمرانی انرژی، چالش ناترازی برق همچنان پابرجا خواهد ماند.
یک کارشناس انرژی بیان کرد: افت فشار میدان گازی پارس جنوبی، مصرف بالای گاز در نیروگاهها و ضعف در مدیریت مصرف، سه چالش اصلی صنعت گاز ایران به شمار میروند؛ چالشهایی که در صورت تداوم بیتوجهی به آنها، ناترازی گاز و برق کشور را در سالهای آینده به مراتب عمیقتر خواهد کرد.
رئیس کمیسیون حملونقل اتاق بازرگانی ایران در گفتوگوی تفصیلی با اقتصاد معاصر اعلام کرد
رئیس کمیسیون حملونقل اتاق بازرگانی ایران با انتقاد از توقفهای طولانیمدت کامیونها در مبادی خروجی به ویژه مرز بازرگان تاکید کرد: فقدان مدیریت واحد مرزی و تداخل وظایف نهادهای دولتی، قدرت رقابت تجار ایرانی را در بازارهای صادراتی به شدت کاهش داده است.