دیپلماسی اقتصادی و توسعه تجارت منطقهای، فرصتهای تازهای را برای رشد پایدار و گسترش بازارهای بینالمللی فراهم میکند. در دنیایی که همکاریهای اقتصادی نقش پررنگتری یافتهاند، در پرونده «دیپلماسی اقتصادی» به بررسی سیاستها، چالشها و دستاوردهای دیپلماسی اقتصادی خواهیم پرداخت که نشان میدهد، چگونه تعاملات منطقهای میتوانند مسیرهای جدیدی برای پیشرفت اقتصادی و افزایش رقابتپذیری ایجاد کنند.
در یک دهه گذشته، روابط تجاری ایران و مالزی اگرچه در ظاهر روندی رو به رشد داشته اما در واقع بازتابی از رابطهای نابرابر و وارداتمحور بوده است. سهم ناچیز و ناپایدار صادرات ایران در برابر واردات سنگین از مالزی، از جمله در حوزه روغن پالم و مواد اولیه صنعتی، نشان میدهد که ساختار تجارت دو کشور نیازمند بازنگری جدی است.
به گفته یک تحلیلگر اقتصادی، در شرایط جدید جهان، روسیه و چین در اوج تحریمها هستند اما میتوانند به یکدیگر کمک کنند؛ هند هم با وجود تحریمهای آمریکا، تبادلات خود با روسیه را افزایش داد و نفت بیشتری خریداری میکند؛ این موارد نشان میدهد که لازم است یک «باشگاه تحریمیها» میتواند شکل بگیرد و روزبهروز با اضافه شدن اعضای بریکس و شانگهای، گستردهتر شود، به طوری که تحریمها دیگر اثر چندانی نداشته باشد.
در شرایطی که تحریمهای غربی فشار بر اقتصاد ایران را تشدید کرده، همکاری با چین به عنوان دومین اقتصاد جهان و شریک کلیدی در توافق ۲۵ ساله، فرصتهای بینظیری در حوزههای انرژی، فناوری، کشاورزی و بازارهای اوراسیا فراهم کرده است.
نایب رئیس کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی گفت: صادرات نفت کشور حتی در صورت اجرای کامل سازوکار اسنپبک فقط ۱۰ تا ۱۵ درصد کاهش مییابد و این مکانیسم بیشتر اثر روانی و سیاسی دارد. اختلاف اخیر هند و آمریکا فرصتی برای ازسرگیری صادرات نفت ایران به دهلینو است که میتواند کاهش فروش را جبران کند.
یک پژوهشگر توسعه اقتصادی گفت: سفر رئیسجمهور به چین و حضور در اجلاس شانگهای میتواند نقطه عطفی در روابط سیاسی و اقتصادی دو کشور باشد. چین نقش حیاتی در صادرات نفت و تجارت ایران دارد و ادامه همکاریها میتواند به سود دو طرف باشد اما کاهش تعرفهها باید مدیریتشده صورت گیرد تا منطق سرمایه چین بر بازار ایران تحمیل نشود.
سخنگوی هیئترئیسه مجلس با بیان اینکه جنگ روانی در بروز التهاب بازار ارز نقش اصلی دارد، گفت: ما وارد مناسبات راهبردی جدیدی با چین و روسیه شدهایم که میتواند مقدمهای برای پایان یکجانبهگرایی دشمن در عرصه بینالملل باشد.
تحلیلگر اقتصاد بینالملل گفت: سفر رئیس جمهور به چین فرصتی برای ارتقای همکاریهای اقتصادی و تجاری ایران با دومین اقتصاد بزرگ جهان است. با این حال، میزان اثرگذاری این سفر به امضای توافقهای عملیاتی و رفع موانع داخلی وابسته خواهد بود.
سفر رئیس جمهور کشورمان به اجلاس ۲۰۲۵ شانگهای، فراتر از یک حضور تشریفاتی، نمادی از راهبرد تازه ایران برای تثبیت جایگاه خود در نظم چندقطبی جهان است، جایی که همکاری با چین و روسیه نه فقط راهی برای خنثیسازی تحریمها و مقابله با «مکانیسم ماشه» غرب تلقی میشود، بلکه فرصتی برای تبدیل ایران به هاب ترانزیت، انرژی و سرمایهگذاری در اوراسیا است.
سفر پزشکیان به پکن برای شرکت در اجلاس شانگهای، فراتر از یک دیدار دیپلماتیک عادی و نشانهای از تلاش تهران برای بازتعریف جایگاه خود در نظم نوظهور جهانی است؛ نظمی که با تقابل دو کریدور بزرگ «کمربند و جاده» چین و «کریدور هند-خاورمیانه-اروپا» شکل میگیرد و ایران با تکیه بر موقعیت ژئوپلیتیک و همکاری راهبردی با چین و روسیه میکوشد به بازیگر محوری و پیونددهنده شرق و غرب بدل شود.
ایران و ارمنستان به عنوان کشور شریک، از ظرفیت بالایی برای گسترش مبادلات تجاری دوجانبه و همچنین با اوراسیا و جنوب آسیا دارند که همه آنها در گروه امنیت مرزهای مشترک و عدم ورود کشورهای خارجی است.
در سالهای اخیر، اسرائیل به دنبال تبدیل خود به عنوان هاب انرژی و کنترل خطوط لوله نفت و گاز در غرب آسیا بود و راهاندازی کریدور آیمک و جنگ رمضان برای تضعیف ایران و ترکیه را میتوان در این راستا توضیح داد.
افزایش قیمت انرژی و کودهای شیمیایی پس از تشدید تنشهای نظامی در خلیج فارس، به یکی از جدیترین چالشهای بخش کشاورزی آمریکا تبدیل شده است. کشاورزانی که پیشتر نیز از تعرفههای تجاری، کمبود نیروی کار و کاهش حمایتهای دولتی آسیب دیده بودند، اکنون با موج تازهای از افزایش هزینهها و نااطمینانی روبهرو شدهاند.
بیتکوین این روزها در یکی از حساسترین مقاطع ماههای اخیر قرار گرفته است؛ جایی که قیمت پس از یک سقوط سریع تا زیر ۶۰ هزار دلار و سپس یک بازگشت دوباره، حالا در محدوده ۶۴ هزار دلار نوسان میکند اما پشت این آرامش ظاهری، بازاری دیده میشود که هنوز بین ترس و امید سرگردان است و هیچ نشانه قطعی از شروع یک روند صعودی پایدار یا پایان اصلاح فعلی ارائه نمیدهد.
وابستگی تجارت خارجی ایران به امارات صرفا یک مساله لجستیکی یا کریدوری نیست، بلکه در درون اقتصاد ایران شبکهای از ذینفعان شکل گرفته که از تداوم این وابستگی منتفع میشوند. همین امر باعث میشود سیاستهای کاهش وابستگی با تعارض منافع و مقاومتهای پنهان مواجه شود.
اجرای موافقتنامه تجارت آزاد ایران و اتحادیه اوراسیا با باز شدن بازار ۱۸۳ میلیون نفری، فرصتی کمسابقه برای جهش تجارت خارجی ایران ایجاد کرده اما شکافهای جدی در استانداردها، لجستیک و نظام مالی همچنان مانع بهرهبرداری کامل از این ظرفیت است.
نبرد رمضان از نگاه این تحلیل، صرفا یک رویارویی نظامی نبود، بلکه نقطه عطفی در بازآرایی ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیک غرب آسیا محسوب میشود. در این چارچوب، ایران با تکیه بر موقعیت راهبردی خود بهویژه در تنگه هرمز، در پی تبدیل دستاوردهای امنیتی به اهرمهای اقتصادی و دیپلماتیک است تا از رهگذر بازتعریف کریدورهای تجاری، تعمیق همکاری با قدرتهای آسیایی و بازطراحی...
تنشهای فزاینده در خلیج فارس و شوک همزمان به بازارهای سهام، اوراق قرضه و انرژی، بار دیگر وابستگی عمیق اقتصاد جهانی به امنیت منطقه را آشکار کرده است. سقوط شاخصهای والاستریت، جهش نرخ بهره اوراق خزانهداری آمریکا و رشد قیمت نفت، نشان میدهد بحران ژئوپلیتیک در تنگه هرمز دیگر صرفا یک ریسک منطقهای نیست، بلکه به تهدیدی مستقیم برای ثبات مالی غرب تبدیل شده...
سفر ولادیمیر پوتین به پکن، فراتر از یک دیدار دیپلماتیک، پیامی آشکار از شکلگیری موازنهای تازه در نظام جهانی بود؛ جایی که چین و روسیه با تکیه بر پیوندهای اقتصادی و امنیتی، در پی تثبیت نظم چندقطبی و کاهش وابستگی به محور غرب هستند. استقبال ویژه پکن از رئیسجمهور روسیه، همزمان با تشدید رقابت با آمریکا، نشانهای از تقویت «همزیستی راهبردی» دو قدرت شرقی...
مدیرعامل شرکت عمران شهرهای جدید با بیان اینکه در حال حاضر ۱۹ شرکت عمران شهرهای جدیدِ فعال داریم، گفت: ساخت سه شهر جدید دیگر هم در دستور کار است که در استانهای آذربایجان غربی، قزوین و گلستان قرار دارد.
دیپلمات پیشین ایران در گفتوگو با اقتصاد معاصر اعلام کرد
تحلیلگر مسائل بینالملل در ارزیابی توافق ایران و آمریکا و پایداری آن گفت: مفهوم «ضمانتِ حقوقی» در روابط بینالملل عملا یک توهم است. حاکمیت ملی برای کشورها خط قرمز است و هیچ بازیگری حاضر نیست اراده خود را برای همیشه به یک تعهدِ غیرقابلفسخ گره بزند؛ تنها تضمین واقعی و کارآمد، «درهمتنیدگی اقتصادی» است؛ وضعیتی که خروج از یک توافق، به معنای تحمیل هزینههای...
کارشناس مسائل آمریکا در گفتوگوی تفصیلی با اقتصاد معاصر اعلام کرد
کارشناس مسائل آمریکا با اشاره به افزایش فشارهای اقتصادی بر آمریکا و متحدانش تاکید کرد که تحولات اخیر نه فقط معادلات امنیتی منطقه را تغییر داده، بلکه نشانههایی از افول کارآمدی الگوی یکجانبهگرایی آمریکا را نیز آشکار کرده است.
بغزیان، کارشناس اقتصادی در گفتوگوی تفصیلی با اقتصاد معاصر
کارشناس اقتصادی گفت: نرخ ارز در کشور ما بهطور کامل توسط بازار تعیین نمیشود و بانک مرکزی با ابزارهای گستردهای که در اختیار دارد میتواند از افزایش یا کاهش نرخ ارز جلوگیری کند. ارز ترجیحی از ابتدای اجرا به درستی انجام نشد و به مرور زمان هم به بیراهه کشیده شد.