قفل ناترازی سوخت، وابستگی بنزینی و آلودگی هوا با «CNG» باز می‌شود

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ ایران به‌ عنوان یکی از بزرگ‌ترین دارندگان ذخایر گاز طبیعی در جهان، از ظرفیت‌های بی‌بدیلی برای توسعه صنعت CNG برخوردار است. این در حالی بوده که این منبع استراتژیک که به کاهش هزینه‌های سوخت و آلودگی محیط زیست کمک می‌کند، هنوز به‌ طور کامل در کشور مورد بهره‌برداری قرار نگرفته است. 

خلیل عسگری، کارشناس انرژی در این‌باره به اقتصاد معاصر می‌گوید: کشور از ۲۵۰۰ جایگاه گاز طبیعی و ۱۸ هزار نازل سوخت برخوردار است، این زیرساخت‌ها به ما امکان می‌دهد تا خودرو‌ها در سراسر کشور به‌ راحتی از گاز طبیعی فشرده (CNG) استفاده کنند. صرفه‌جویی هر متر مکعب گاز طبیعی معادل یک دلار است و این نشان می‌دهد که صنعت CNG نه تنها اقتصادی، بلکه محیط زیستی خواهد بود. 

وی افزود: در حال حاضر، تجهیزات و زیرساخت‌های مورد نیاز صنعت گاز طبیعی با سرمایه‌گذاری سه تا چهار میلیارد دلار فراهم شده است. در عین حال، این صنعت از نظر خدمات‌دهی نیز در وضعیت مناسبی قرار دارد و بیش از هزار مرکز خدمات مجاز، فعالیت می‌کنند. 

این کارشناس انرژی همچنین به مزایای اقتصادی این صنعت اشاره کرد و گفت: اگر خودرو‌ها گازسوز شوند، کمتر از یک سال هزینه اولیه بازمی‌گردد و تا ۱۵ سال، صرفا نیاز به نگهداری ساده دارند. همچنین، خودرو‌های گازسوز از نظر ایمنی در شرایط بسیار بهتری نسبت به بنزین هستند. 

وی در بخش دیگری از سخنان خود به اهمیت قیمت گاز طبیعی اشاره کرد و گفت: قیمت پایین گاز طبیعی در کشور، یک مزیت رقابتی بزرگ است. هر متر مکعب گاز طبیعی حدود ۶۰۰ تا ۱۵۰۰ تومان هزینه دارد، در حالی‌ که قیمت بنزین به‌ مراتب بالاتر است. این اختلاف قیمت به‌ خصوص برای خودرو‌های سنگین مثل اتوبوس‌ها و کامیون‌ها که روزانه بیش از ۱۵۰ لیتر سوخت مصرف می‌کنند، بسیار چشمگیر است. 

عسگری تاکید کرد که زیرساخت‌های فعلی کشور، ظرفیت لازم برای توسعه گسترده استفاده از گاز طبیعی را داراست.

وی افزود: با توجه به منابع عظیم گاز طبیعی در کشور، ما نیازی به واردات یا رقابت با دیگر کشور‌ها نداریم. این موضوع نه تنها از منظر اقتصادی، بلکه از منظر محیط زیستی نیز حائز اهمیت خواهد بود. خودرو‌های گازسوز، تولید آلایندگی بسیار کمتری دارند و در کاهش آسیب‌های زیست‌محیطی موثر هستند. 

این کارشناس انرژی به برنامه‌های آینده اشاره کرد و گفت: با استفاده بهینه از این ظرفیت‌ها، می‌توانیم به سمت کاهش وابستگی به بنزین و تقویت جایگاه اقتصادی کشور حرکت کنیم. اکنون زمان آن است که سیاست‌گذاران و تولیدکنندگان خودرو، برنامه‌های مشخصی برای توسعه این صنعت تدوین کنند و از این فرصت تاریخی بهره ببرند. 

به گزارش اقتصاد معاصر؛ سبد سختی خودرو‌های سواری کشور عمدتا بنزین، سی‌ان‌جی و اندکی نیز ال‌پی‌جی است؛ البته استفاده از سوخت سی‌ان‌جی در کشور به سال ۱۳۸۵ بر می‌گردد، به طوری که به علت فراوانی منابع گاز در کشور، تصمیم گرفته شد که این سوخت وارد سبد سوختی کشور شود. 

مصرف گاز طبیعی در سال‌های ابتدایی آغاز طرح تا سال ۱۳۹۵ با شیب قابل توجهی رشد کرد و تا سال ۱۳۹۳ به ۱۹.۳ میلیون متر مکعب در روز رسید اما از سال ۹۳ به بعد رشد آن ثابت ماند. 

در همین راستا نوید خاصه باف، عضو مجمع فعالان صنعت سی‌ان‌جی کشور گفته بود: «شورای اقتصاد در سال ۹۸ مصوبه طرح ملی دوگانه‌سوز کردن خودرو‌های عمومی و شخصی را ابلاغ کرد که طی آن مقرر بود تا یک میلیون و ۴۰۰ هزار دستگاه خودروی عمومی شامل وانت‌بار و تاکسی به صورت رایگان دوگانه‌سوز شوند.» 

این مصوبه در ۲۳ بهمن ۱۴۰۱ اصلاح و به ۹۲۶ هزار ۹۱۰ خودرو دوگانه‌سوز/بنزینی به سی‌ان‌جی‌سوز و کمک به احداث ۴۰۰ جایگاه عرضه گاز طبیعی فشرده (CNG) هوشمند، تغییر کرد. 

طی سال‌های ۹۸ تا ۱۴۰۱، حدود ۲۰۰ هزار دستگاه خودرو دوگانه‌سوز شد که حاصل آن صرفه‌جویی ۳۵۰ میلیون لیتری بنزین بود. همچنین از ابتدای این طرح مقرر بود ۱۰۰ هزار دستگاه مینی‌بوس و ۴۰ هزار دستگاه اتوبوس سی‌ان‌جی‌سوز شوند اما اجرایی نشد. 

طبق جدول مندرج در پیوست این مصوبه قبل از اصلاح، باید تا پایان سال ۱۴۰۱، یک میلیون و ۲۰۶ هزار خودرو به گازسوز تبدیل می‌شد که این اقدام هم انجام نشده بود. 

فرصت‌سوزی صرفه‌جویی ۵ میلیون لیتر بنزین در روز 

طبق محاسبات انجام شده در مصوبه شورای اقتصادی، به‌ ازای هر خودرو تاکسی ۱۵۰، تاکسی ون ۳۵۰، وانت سبک ۱۴۰، وانت سنگین ۱۸۰ و مسافربر شخصی ۳۰ لیتر صرفه‌جویی در ماه را رخ می‌داد، البته در صورتی که این خودرو‌ها تبدیل به گازسوز شوند. 

با توجه به افزایش مصرف بنزین و در صورت اجرایی شدن مصوبه مذکور، اگر یک میلیون و ۲۰۶ هزار خودرو به تفکیکی که ذکر شده، تبدیل به خودرو گازسوز و به تعداد جایگاه‌ها سی‌ان‌جی نیز افزوده می‌شد، ۶ میلیون بنزین صرفه‌جویی صورت می‌گرفت که کشور از واردات ۶ میلیون لیتری بنزین در روز و خسارتی معادل ۱.۵ میلیارد دلار جلوگیری می‌کرد. 

با این حال ظرفیت استفاده از CNG کشور در حدود ۳۵ میلیون متر مکعب در روز است، به طوری که فقط ۲۰ تا ۲۲ میلیون متر مکعب آن استفاده می‌شود. در صورتی که اگر از ظرفیت همین ۱۳ تا ۱۵ میلیون متر مکعب CNG کشور استفاده شود، به معنای آزاد شدن روزانه ۱۳ تا ۱۵ میلیون لیتر بنزین در کشور است که عایدی آن برای کشور سالانه حدود ۳.۸ میلیارد دلار خواهد بود.