تنش در روابط فرا آتلانتیک؛ جدال ترامپ و دانمارک بر سر گرینلند

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر به نقل از فایننشال تایمز؛ رئیس‌جمهور ایالات متحده هفته گذشته به مدت ۴۵ دقیقه با «مته فردریکسن»، نخست‌وزیر دانمارک، گفتگو کرد. کاخ سفید از اظهار نظر درباره این تماس خودداری کرده است، اما فردریکسن تصریح کرد که در این گفتگو تأکید کرده است جزیره وسیع قطب شمال که بخشی خودمختار از پادشاهی دانمارک محسوب می‌شود قابل فروش نیست.

پنج مقام ارشد فعلی و پیشین اروپایی که از این تماس مطلع بودند، اظهار داشتند که این مکالمه بسیار ناخوشایند پیش رفته است. این مقامات افزودند که ترامپ پس از اظهارات نخست‌وزیر دانمارک مبنی بر اینکه این جزیره فروشی نیست، رویکردی تهاجمی و تقابلی اتخاذ کرده است؛ هرچند فردریکسن همکاری بیشتر در زمینه پایگاه‌های نظامی و استخراج منابع معدنی را پیشنهاد داده بود.یکی از این افراد گفت: «این مکالمه کاملاً غیرمنتظره و دشوار بود.» فرد دیگری افزود: «ترامپ بسیار قاطع و مصمم بود. این تماس مانند یک دوش آب سرد بود. قبلاً سخت بود که این موضوع را جدی بگیریم، اما اکنون باور دارم این مسئله جدی و بالقوه خطرناک است.»

جزئیات این تماس احتمالاً نگرانی‌های اروپاییان را درباره بازگشت ترامپ به قدرت و تشدید فشار بر روابط فراآتلانتیک عمیق‌تر خواهد کرد، چرا که رئیس‌جمهور آمریکا بر متحدان خود فشار می‌آورد تا از بخشی از قلمرو خود چشم‌پوشی کنند.ترامپ دوره دوم ریاست‌جمهوری خود را با اظهاراتی درباره امکان تصاحب گرینلند، کانال پاناما و حتی کانادا آغاز کرده است.بسیاری از مقامات اروپایی امیدوار بودند اظهارات ترامپ درباره تصاحب گرینلند به بهانه «امنیت ملی» صرفاً یک ترفند مذاکره برای کسب نفوذ بیشتر در قلمرو ناتو باشد، در حالی که روسیه و چین نیز برای تقویت حضور خود در قطب شمال تلاش می‌کنند.با این حال، تماس ترامپ با فردریکسن این امیدها را نابود کرده و به بحران سیاست خارجی میان متحدان ناتو دامن زده است.

یکی از افراد مطلع از این تماس گفت: «اهداف ترامپ کاملاً واضح بود. آن‌ها این جزیره را می‌خواهند. اکنون دانمارکی‌ها در حالت بحران قرار دارند.» فردی دیگر اظهار داشت: «دانمارکی‌ها کاملاً از این وضعیت شوکه شده‌اند.»

یک مقام پیشین دانمارکی افزود: «این یک مکالمه بسیار سخت و تنش‌آمیز بود. ترامپ تهدید کرد که اقداماتی مشخص علیه دانمارک از جمله اعمال تعرفه‌های هدفمند انجام خواهد داد.»

دفتر نخست‌وزیر دانمارک اعلام کرد که «تفسیری که منابع ناشناس از این مکالمه ارائه کرده‌اند، مورد تأیید ما نیست.»

گرینلند که تنها ۵۷ هزار نفر جمعیت دارد، نقطه دسترسی به مسیرهای دریایی جدیدی است که به‌تدریج در قطب شمال باز می‌شوند. این منطقه همچنین دارای منابع معدنی فراوان اما دشوار برای استخراج است.سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید اظهار داشت: «رئیس‌جمهور ترامپ به صراحت اعلام کرده است که امنیت و ثبات گرینلند برای ایالات متحده اهمیت دارد، چرا که چین و روسیه سرمایه‌گذاری‌های قابل‌توجهی در سراسر منطقه قطب شمال انجام می‌دهند. رئیس‌جمهور متعهد به حفاظت از منافع آمریکا در قطب شمال و همچنین همکاری با گرینلند برای تضمین رفاه متقابل هر دو کشور است.»

ترامپ در اوایل ژانویه تهدید کرد که در صورت مخالفت دانمارک با او بر سر گرینلند، تعرفه‌هایی بر این کشور اعمال خواهد کرد. او همچنین احتمال استفاده از نیروی نظامی برای تصاحب این جزیره را رد نکرد.ترامپ در یک کنفرانس خبری چند روز پیش از آغاز دوره دوم خود گفت: «مردم واقعاً نمی‌دانند که آیا دانمارک حق قانونی برای مالکیت گرینلند دارد یا خیر، اما اگر این حق را داشته باشد، باید آن را واگذار کند، چرا که ما برای امنیت ملی به آن نیاز داریم. من درباره حفاظت از دنیای آزاد صحبت می‌کنم. کشتی‌های چین و روسیه همه‌جا حضور دارند. ما اجازه نمی‌دهیم چنین چیزی رخ دهد.»

موتا اگده، نخست‌وزیر گرینلند، بارها تأکید کرده که مردم این جزیره به دنبال استقلال هستند، نه تابعیت ایالات متحده یا دانمارک. با این حال، او از سرمایه‌گذاری‌های تجاری آمریکا در حوزه‌های معدن و گردشگری استقبال کرده است.فردریکسن هفته گذشته با مدیران ارشد شرکت‌های بزرگ دانمارکی، از جمله «نووو نوردیسک» و «کارلسبرگ»، دیدار کرد تا تهدیدات ترامپ، از جمله اعمال تعرفه‌های احتمالی علیه دانمارک، را بررسی کند.او در روز تماس ترامپ به تلویزیون ۲ دانمارک گفت: «هیچ شکی وجود ندارد که گرینلند و مناطق پیرامونی آن مورد توجه زیادی قرار گرفته‌اند. بر اساس مکالمه‌ای که امروز داشتم، دلیلی وجود ندارد که باور کنیم این علاقه کمتر از آن چیزی است که در مباحث عمومی شنیده‌ایم.»