بازگشت جنجالی ترامپ به کاخ سفید

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر به نقل از فایننشال تایمز؛ دونالد ترامپ دوره‌ای از اختلال در اقتصاد جهانی را آغاز کرده و فقط چند ساعت پس از بازگشت به کاخ سفید، با تهدید به اعمال تعرفه‌های جدید علیه متحدان ایالات متحده و لغو برنامه‌های داخلی و خارجی جو بایدن، رویکرد خود را آشکار کرده است. 

در اظهارات گسترده‌ای که دوشنبه شب در دفتر بیضی‌ شکل ایراد شد، ترامپ اعلام کرد که ممکن است از اول فوریه تعرفه‌هایی تا سقف ۲۵ درصد بر واردات از کانادا و مکزیک اعمال کند. این تهدیدات باعث کاهش ارزش ارزهای این کشورها و افت بازارهای آتی سهام در آمریکا شد. رئیس‌ جمهور جدید ۷۸ ساله همچنین تهدید کرد که اگر چین با فروش حداقل ۵۰ درصد از مالکیت نرم‌افزار تیک‌تاک به یک شرکت آمریکایی موافقت نکند، تعرفه‌هایی تا سقف ۱۰۰ درصد بر واردات این کشور اعمال خواهد کرد.

وی همچنین هشدار داد که در صورت عدم افزایش خرید نفت آمریکایی توسط کشورهای اتحادیه اروپا، تعرفه‌هایی بر محصولات این منطقه اعمال خواهد شد. این اظهارات که بازارهای جهانی را متاثر کرد، بار دیگر نشان داد که ترامپ آمادگی دارد تا نظم جهانی را مختل و با استفاده از مذاکرات تهدیدآمیز و پرریسک، اراده ایالات متحده را بر شرکای تجاری اصلی خود تحمیل کند. اظهارات ترامپ در دفتر بیضی‌ شکل، فقط چند ساعت پس از آن بود که وی در سخنرانی افتتاحیه خود وعده داد به «افول» آمریکا پایان دهد و «عصر طلایی» جدیدی را رقم بزند که بر مبنای بازنگری اساسی در برنامه‌های دولت بایدن شکل می‌گیرد. 

ترامپ بلافاصله اقدامات تهاجمی برای افزایش تولید سوخت‌های فسیلی، اخراج مهاجران و اجرای پلتفرم ملی‌گرایانه و پوپولیستی که وی را به پیروزی در انتخابات ریاست‌ جمهوری سال گذشته رساند، آغاز کرد.

وی همچنین ده‌ها فرمان اجرایی بایدن را که موضوعاتی از جمله عدالت نژادی، تحریم شهرک‌نشینان اسرائیلی در کرانه باختری، تقویت برنامه مدیکید و تسهیل دسترسی به رای‌گیری را شامل می‌شد، لغو کرد. این تغییرات گسترده، از جمله خروج مجدد ایالات متحده از پیمان آب‌وهوایی پاریس، نشان‌دهنده عزم ترامپ برای بازگرداندن سیاست‌های مترقی دولت بایدن و تثبیت جایگاه خود به‌ عنوان برجسته‌ترین سیاستمدار راست‌گرای جهان است.

ترامپ همچنین اعلام کرد افرادی را که به دلیل مشارکت در شورش ۶ ژانویه ۲۰۲۱ در کنگره محکوم شده‌اند، عفو خواهد کرد. این شورش زمانی رخ داد که هواداران ترامپ برای جلوگیری از تایید پیروزی انتخاباتی بایدن به خشونت متوسل شدند. عفو این افراد بازتابی از بازگشت شگفت‌آور ترامپ بود که با وجود محکومیت کیفری و پشت سر گذاشتن دو سوءقصد به جانش، موفق به پیروزی در انتخابات سال گذشته شد. 

در سخنرانی افتتاحیه خود، ترامپ از تعرفه‌ها به‌ عنوان ابزار اصلی دیپلماسی اقتصادی بین‌المللی یاد کرد و آن‌ها را برای افزایش درآمد ملی حیاتی دانست، بی‌آنکه به افزایش احتمالی قیمت‌ها برای مصرف‌کنندگان آمریکایی اشاره‌ای کند. وی اظهار داشت: «به‌ جای اینکه شهروندان خود را مالیات‌گذاری کنیم تا کشورهای دیگر را غنی کنیم، کشورهای خارجی را تعرفه‌گذاری می‌کنیم تا شهروندانمان را غنی کنیم.» 

ترامپ تاکید کرد که برنامه اعمال تعرفه‌های عمومی بر تمام واردات -پیشنهادی که در دوران کمپین انتخاباتی خود مطرح کرده بود- همچنان در دستور کار قرار دارد. دومینیک لبلانک، وزیر دارایی کانادا در واکنش به تهدید ترامپ گفت: «این تهدیدها برای ما چیز جدیدی نیست.»

وی افزود: «کشور ما کاملا آماده است به هر یک از این سناریوها پاسخ دهد. اقدام به اعمال تعرفه‌ها از سوی دولت آمریکا اشتباهی خواهد بود.» 

ترامپ این اظهارات را در حالی مطرح کرد که در دفتر بیضی‌ شکل با مشاوران کلیدی خود از جمله رئیس دفتر، سوزی وایلز، رئیس سیاست‌گذاری، استیون میلر و پیتر ناوارو، مشاور ارشد در زمینه تجارت و تولید، حضور داشت. برای نشان دادن اینکه سرکوب مهاجرت همچنان یکی از اولویت‌های داخلی وی است، ترامپ وضعیت اضطراری ملی در مرز مکزیک و آمریکا اعلام کرد و اقداماتی را برای محدود کردن اعطای شهروندی به فرزندان متولدشده از مهاجران غیرقانونی در خاک ایالات متحده را آغاز کرد. 

وی افرود: «این موضوع بسیار مهم است. ما تنها کشوری در جهان هستیم که چنین سیاستی را اجرا می‌کنیم.»

این در حالی است که ده‌ها کشور دیگر نیز شهروندی بر اساس تولد را به رسمیت می‌شناسند. اقدام ترامپ احتمالا به دلیل نقض متمم چهاردهم قانون اساسی ایالات متحده در دادگاه به چالش کشیده خواهد شد. رئیس‌ جمهور همچنین از پنتاگون خواست طرحی برای استقرار نیروها در مرز مکزیک تدوین کند. علاوه بر این، ترامپ کارتل‌های مواد مخدر را به‌ عنوان سازمان‌های تروریستی خارجی معرفی کرد و گفت: «ممکن است نیروهای ویژه آمریکا برای نابودی آن‌ها به مکزیک اعزام شوند. اتفاقات عجیب‌تری هم افتاده است.» 

ترامپ از اظهار نظر در مورد زمان آغاز عملیات‌های گسترده توسط اداره مهاجرت و گمرک (ICE) برای بازداشت مهاجران غیرقانونی در شهرهای بزرگ خودداری کرد.

وی اشاره کرد: «نمی‌خواهم بگویم چه زمانی اما این اتفاق خواهد افتاد. باید بیفتد، وگرنه دیگر کشوری نخواهیم داشت.» 

در حوزه سیاست خارجی، ترامپ وعده داد که ایالات متحده کنترل کانال پاناما را باز پس خواهد گرفت و «قوی‌ترین ارتشی را که جهان تاکنون دیده است» خواهد ساخت. با این حال، وی تاکید کرد که جنگ‌ها در اوکراین و خاورمیانه را پایان خواهد داد و خود را «صلح‌آفرین» خواند.