دور باطل انتصابات در وزارت راه/چرا صادق به احکامش پایبند نیست؟

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ در حالی حدود ۶ ماه از رای اعتماد نمایندگان مجلس شورای اسلامی به وزیر راه و شهرسازی می‌گذرد که طی این مدت وزارت راه وشهرسازی درگیر دور باطل انتصابات شده است. 

از شواهد پیداست فرزانه صادق مالواجرد، وزیر راه و شهرسازی عزم خود را جزم کرده تا در بخش عزل و نصب مدیران وزارت راه و شهرسازی رکوردشکنی کند. 

وی دیروز یکشنبه ۱۴ بهمن ۱۴۰۳ در جدیدترین حکم، بهروز رحیمی را به سمت معاون توسعه مدیریت و منابع انسانی وزارت راه و شهرسازی منصوب کرد. رحیمی جایگزین رضا انجم‌شعاع می‌شود که طی ۶ ماه اخیر احکام متعددی را از خانم وزیر دریافت کرده است. 

رحیمی پیش از این حکم معاونت حقوقی، امور مجلس و استان‌های وزارت راه و شهرسازی را از وزیر دولت چهاردهم دریافت کرده بود! 

نکته جالب توجه اینکه انجم‌شعاع دوم مهرماه امسال حکم معاونت توسعه مدیریت و منابع انسانی را از دست وزیر دریافت کرده بود. وی ۸ روز پس از آن، یعنی در دهمین روز مهرماه ۱۴۰۳، به‌ عنوان رئیس کمیته انتصابات (شایسته‌گزینی) وزارت راه و شهرسازی منصوب شد. پس از آن نیز وزیر راه و شهرسازی، انجم‌شعاع را در ۲۸ مهرماه به‌ عنوان سرپرست معاونت حقوقی، امور مجلس و استان‌های وزارت راه و شهرسازی جایگزین مجتبی یزدانی کرد. 

در ادامه نگاهی گذرا به برخی انتصابات وزیر راه و شهرسازی طی ۶ ماه حضور وی در ساختمان وزارت راه و شهرسازی داریم.

نکته جالب توجه اینکه تعدادی از مدیران وزارت راه و شهرسازی در دولت چهاردهم، توسط وزیر راه منصوب شده اما در ادامه عزل شده‌اند. 

عزل پس از انتصاب

۷ شهریور ۱۴۰۳: به فاصله یک هفته پس از رای اعتماد مجلس به وزیر پیشنهادی راه و شهرسازی دولت چهاردهم، فرزانه صادق مالواجرد طی حکمی محسن صادقی را به‌ عنوان مشاور وزیر و سرپرست حوزه وزارتی منصوب کرد. 

۱۳ شهریور: صادق مالواجرد، اطهره نژادی را به سمت مشاور عالی وزیر راه و شهرسازی منصوب کرد. در این روز، امین ترفع به‌ عنوان سرپرست مرکز امور بین‌الملل وزارت راه منصوب شد. وی در ادامه (سوم دی‌ماه) رئیس این مرکز شد. 

۱۴ شهریور: رضا انجم‌شعاع به‌ عنوان سرپرست معاونت توسعه مدیریت و منابع انسانی وزارت راه و شهرسازی منصوب شد. در همان روز وزیر راه و شهرسازی در حکمی احمد نیکخواه نائینی را به عنوان سرپرست معاونت شهرسازی و معماری جایگزین خسرو دانشجو کرد. 

۱۷ شهریور: علی اکبر مرزبان با حکم وزیر راه و شهرسازی به‌ عنوان عضو هیات عامل و معاون امور دریایی سازمان بنادر و دریانوردی منصوب شد. 

۱۸ شهریور: صادق مالواجرد، وزیر راه وشهرسازی پس از جلسه هیات دولت، از رای وزیران به گزینه پیشنهادی خود برای مدیرعاملی راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران خبر داد. به این ترتیب جبارعلی ذاکری جایگزین سیدمیعاد صالحی شد. 

۲۰ شهریور ۱۴۰۳: وزیر راه و شهرسازی در این روز به سراغ شرکت عمران شهرهای جدید ایران و معاونت مسکن و ساختمان رفت. وی شهرام ملکی را که پیش‌تر معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری کردستان و مدیرکل راه و شهرسازی لرستان بود، به عنوان سرپرست شرکت عمران شهرهای جدید منصوب کرد. مسعود بیات‌منش نیز که در رزومه کاری خود مدیرکلی راه و شهرسازی استان خوزستان را داشت، با حکم فرزانه صادق وزیر راه به‌ عنوان سرپرست معاونت مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی منصوب شد. وی در ادامه از این سمت برکنار شد. 

در این روز (۲۰ شهریور ۱۴۰۳) نسرین وزیری از سوی وزیر راه و شهرسازی به‌ عنوان سرپرست مرکز ارتباطات و اطلاع‌رسانی وزارت راه و شهرسازی منصوب شد. 

۴ مهرماه ۱۴۰۳: وزیر راه و شهرسازی طی حکمی حسین پورفرزانه را به‌ عنوان سرپرست سازمان هواپیمایی کشوری جایگزین محمد محمدی‌بخش کرد. 

۶ آبان‌ماه: وزیر راه و شهرسازی با صدور حکمی، سید عبدالله ارجائی شیرازی را به عنوان سرپرست معاونت برنامه‌ریزی و مدیریت منابع این وزارتخانه منصوب کرد. 

۹ آبان‌ماه: وزیر راه و شهرسازی در حکمی حسین خلیلی مرد را به مدت سه سال به عنوان عضو اصلی شورای انتظامی نظام مهندسی منصوب کرد. 

۲۳ آبان‌ماه:‌ وزیر راه و شهرسازی در حکمی غلامرضا کاظمیان شیروان را به عنوان معاون شهرسازی و معماری وزیر راه و شهرسازی منصوب کرد. 

۲۶ آبان ۱۴۰۳: وزیر راه و شهرسازی طی حکمی علی‌اکبر صفایی مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی را برای ۳ سال در این سمت ابقا کرد. 

۳ آذرماه ۱۴۰۳: در این روز طی حکمی از سوی وزیر راه و شهرسازی، علی نبیان به‌ عنوان سرپرست سازمان ملی زمین و مسکن منصوب شد. وی همزمان مدیرعامل سازمان مجری ساختمان‌ها و تاسیسات عمومی و دولتی و جزو مدیران منصوب محمد اسلامی وزیر اسبق راه و شهرسازی در دولت دوم روحانی است که در دولت‌های سیزدهم و چهاردهم همچنان مشغول به کار است. 

۳ آذرماه: عبدالرضا گلپایگانی با حکم وزیر راه و شهرسازی به عنوان سرپرست شرکت بازآفرینی شهری ایران جایگزین محمد آئینی شد. در همان روز، وزیر راه و شهرسازی با صدور حکمی رضا رضایی را به عنوان مشاور وزیر و سرپرست حوزه وزارتی منصوب کرد. رضایی جایگزین محسن صادقی شد که شهریور ماه امسال از سوی وزیر راه و شهرسازی به این سمت منصوب شده بود. 

همچنین در این روز (۳ آذر)، مهدی حسنی طی حکمی از سوی وزیر راه و شهرسازی به عنوان سرپرست اداره کل راه و شهرسازی استان البرز منصوب شد. 

۱۸ آذرماه: وزیر راه و شهرسازی با صدور حکمی سعید رسولی را به عنوان سرپرست معاونت حمل‌ونقل وزیر راه و شهرسازی منصوب کرد. 

۲۰‌ آذرماه: هوشنگ بازوند به‌ عنوان مدیر عامل شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌ونقل کشور منصوب شد. در این روز وزیر راه و شهرسازی همچنین طی حکمی اصغر نورالله‌زاده را به عنوان سرپرست صندوق ملی مسکن جایگزین اسماعیلی کرد. 

اول دی‌ماه: طی حکمی از سوی وزیر راه و شهرسازی، حبیب‌الله طاهرخانی به‌ عنوان معاون مسکن و ساختمان وزیر جایگزین مسعود بیات‌منش شد. 

۳ دی‌ماه: وزیر راه و شهرسازی در حکمی «صادق صادق پور اقدم» را به سمت دبیر کمیته ملی اسکان بشر جمهوری اسلامی ایران منصوب کرد. 

۴ دی‌ماه: با حکم وزیر راه و شهرسازی حبیب‌الله وفایی، عضو اصلی هیات مدیره شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌ونقل کشور شد. 

۱۲ دی‌ماه: وزیر راه و شهرسازی در حکمی، رامین ساعد موچشی را به عنوان مدیرکل دفتر طرح‌ریزی شهری و طرح‌های توسعه و عمران منصوب کرد. 

۲۰ دی‌ماه: وزیر راه و شهرسازی در حکمی علی نبیان را با حفظ سمت به عنوان سرپرست سازمان مجری ساختمان‌ها و تاسیسات عمومی و دولتی منصوب کرد! 

۳۰ دی‌ماه: وزیر راه و شهرسازی با صدور حکمی محمد امیرانی را به عنوان سرپرست شرکت فرودگاه‌ها و ناوبری هوایی ایران جایگزین رضا نخجوانی کرد. 

اول بهمن: علی‌اکبر صفایی از سمت مدیرعاملی سازمان بنادر و دریانوردی استعفا کرد. این استعفا غیرمنتظره به صورت‌‌جلسه شورای عالی سازمان بنادر و دریانوردی ارتباط داشت که بر اساس آن، وزیر راه و شهرسازی با انتصاب امیر محمددوست به‌ عنوان عضو هیات عامل و معاون برنامه‌ریزی، توسعه مدیریت و منابع سازمان بنادر و دریانوردی موافقت کرده بود. در همان روز فرزانه صادق مالواجرد طی حکمی سعید رسولی را با حفظ سمت به‌ عنوان سرپرست سازمان بنادر و دریانوردی منصوب کرد. 

۱۴ بهمن: وزیر راه و شهرسازی در حکمی علی اصغر یوسف نژاد را به عنوان معاون حقوقی، امور مجلس و استان‌ها منصوب کرد. 

همانگونه که در سطور بالا مشاهده می‌شود، وزیر راه و شهرسازی، تعدادی از مدیران وزارت راه منصوب خود را با مدیران جدید جایگزین کرده است. اقدامی که به اعتقاد فعالان بخش راه و مسکن، نه فقط باعث پیشبرد اهداف تدوین شده وزارت راه و شهرسازی نمی‌شود که خلاف آن را موجب خواهد شد. 

در حالی که انتصابات در وزارت راه و شهرسازی در دولت جدید به یکی از موضوعات پر بحث تبدیل شده، به نظر می‌رسد این تغییرات و جابه‌جایی‌ها نشان‌دهنده یک چرخه تکراری و بی‌پایان است که گویی هیچ‌گاه به‌ طور جدی به سمت بهبود و توسعه حرکت نمی‌کند. از ابتدای آغاز به کار وزیر راه و شهرسازی، انتصابات متعددی در سطوح مختلف این وزارتخانه صورت گرفته اما بسیاری از کارشناسان و تحلیلگران به این نکته اشاره دارند که این تغییرات بیشتر به شکل یک دور باطل و بی‌پایان مشابه، بدون اثرات ملموس در بهبود عملکرد وزارتخانه و حوزه‌های زیرمجموعه آن، پیش رفته است. 

انتخاب‌های پی‌درپی در پست‌های حساس و استراتژیک، از جمله در سازمان‌های زیرمجموعه وزارتخانه مانند سازمان بنادر و دریانوردی که وزیر حکم ابقا ۳ ساله مدیرعامل آن را امضا کرده بود، عملا کمکی به رفع چالش‌های کلیدی در این بخش‌ها نخواهد کرد. اینگونه به نظر می‌رسد این تغییرات بیشتر در راستای پاسخ‌ به فشارهای سیاسی یا به دلیل مسائل درون‌سازمانی بوده‌اند تا با هدف تحقق برنامه‌ها و اهداف بلندمدت وزارتخانه!

وزیر راه و شهرسازی قطعا به این موضوع اشراف دارد که عدم ثبات مدیریتی در یک سازمان به مشکل عمده تبدیل شده و تبعات متعددی را به‌ دنبال خواهد داشت. تغییرات مکرر، به جای ایجاد تحولات مثبت، باعث سردرگمی و نارضایتی در میان کارکنان و حتی بخش‌های مختلف حمل‌ونقل و مسکن شده است. 

یکی از مهم‌ترین مشکلات در این انتصابات، عدم وجود یک سازوکار موثر برای ارزیابی دقیق عملکرد مدیران منصوب‌شده است. در صورتی که مدیران جدید نتوانند در مدت‌زمان کوتاه به اصلاحات جدی و کارآمد دست یابند، فرصت‌های توسعه و رشد وزارتخانه از دست می‌رود. 

کارشناسان و صاحب‌نظران راهکارهایی را برای خروج از این دور باطل ارائه می‌دهند که تمرکز بر ثبات مدیریتی، توسعه برنامه‌ریزی بلندمدت و ارزیابی مستمر و دقیق عملکرد مدیران از جمله آنهاست. مواردی که فعلا اثری از آنها در وزارت عریض و طویل راه و شهرسازی مشاهده نمی‌شود.