انرژی‌های تجدیدپذیر راه نجات از بحران انرژی است؟

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ با افزایش مصرف انرژی، کاهش منابع سوخت‌های فسیلی و نگرانی‌های زیست‌محیطی، توجه به انرژی‌های تجدیدپذیر در سراسر جهان بیشتر شده است. ایران با وجود ظرفیت‌های بالا در حوزه انرژی‌های نو، هنوز نتوانسته سهم قابل‌ توجهی از این منابع را در سبد انرژی خود جای دهد. 

چرا انرژی‌های تجدیدپذیر مهم‌اند؟ 

انرژی‌های تجدیدپذیر شامل منابعی مانند انرژی خورشیدی، بادی، آبی، زمین‌گرمایی و زیست‌توده هستند که برخلاف سوخت‌های فسیلی، پایان‌ناپذیر بوده و آلودگی کمتری دارند. کشورهای پیشرفته سال‌هاست که سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در این حوزه انجام داده‌اند و برخی، مانند آلمان و دانمارک، بخش عمده‌ای از برق خود را از انرژی‌های پاک تامین می‌کنند.   

چندی پیش نیز وزیر نیرو در این باره گفته بود: «صنعت آب و برق تا سال ۱۳۵۷ دستاورد چندانی را کسب نکرده بود. این در حالی است که امروز افتخارآمیزترین مصنوعات بشر در کشور تولید و ساخته و در رقابت با کشورهای توسعه یافته به دنیا صادر می‌شود.» 

وی ادامه داد: «به عنوان مثال، هم‌اکنون همسایه شمالی کشور (کشور روسیه) که به عنوان یکی از ابرقدرت‌های جهان محسوب می‌شود، متقاضی دریافت فناوری توربین‌های گازی از ایران است.» 

علی آبادی با بیان اینکه هم‌اکنون روزانه در حال احداث و بهره‌برداری از نیروگاه های تجدیدپذیر هستیم، اضافه کرد: «هفته‌ای ۲۵ مگاوات به ظرفیت انرژی تجدیدپذیر کشور اضافه می شود. درابتدای دولت ۱۳۰۰ مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر در کشور وجود داشت که قرار است تا پایان سال به ۱۸۰۰ مگاوات ارتقا یابد. در کنار این نیز از همه ظرفیت‌های نیروگاهی استفاده می‌شود؛ ضمن اینکه با اعمال تغییراتی راندمان نیروگاهی را ارتقا می‌دهیم.» 

بر اساس گزارش اتاق بازرگانی تهران، در انتهای سال ۲۰۲۳ حدود ۸۷ درصد از برق ایران به وسیله گاز طبیعی تامین شده است. مشارکت منابع تجدیدپذیر کمتر از پنج درصد بوده که باد و خورشید حدود یک درصد سهم داشتند، در حالی که میانگین جهانی مشارکت آنها بالاتر از ۱۳ درصد است. 

بر اساس آمار منتشر شده در انتهای سال ۲۰۲۳، ایران دارای ۱۱۵۰ مگاوات نیروگاه‌های تجدیدپذیر است که ۳۳ درصد آن توربین بادی، ۵۶ درصد پنل خورشیدی، ۹ درصد برق آبی (کوچک مقیاس) و دو درصد نیز سایر منابع تجدیدپذیر است. ضمن اینکه حدود ۱۳۰۰۰ واحد پنل خورشیدی کوچک مقیاس نصب شده بر بام سیاختمان‌های مسکونی، اداری و صنعتی در کل کشور به ثبت رسیده است. 

دولت در سال‌های اخیر اقداماتی برای توسعه نیروگاه‌های خورشیدی و بادی انجام داده اما کارشناسان معتقدند که موانع متعددی مانند عدم سرمایه‌گذاری کافی، مشکلات تامین تجهیزات، نبود قوانین حمایتی قوی و ارزان بودن سوخت‌های فسیلی باعث شده که رشد این بخش کند باشد.   

بر اساس این گزارش، ایران ظرفیت بالایی برای توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر دارد اما تاکنون از این فرصت به‌ خوبی استفاده نکرده است. در حالی که بسیاری از کشورها در حال کاهش وابستگی خود به سوخت‌های فسیلی هستند، به نظر می‌رسد که ایران نیز باید هرچه سریع‌تر در این مسیر گام بردارد. آینده انرژی در کشور به تصمیمات امروز بستگی دارد.