مذاکره، محرک بورس یا پناه دلار؟

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ بازارهای مالی ایران در نخستین واکنش به اخبار مذاکرات روز جمعه ایران و آمریکا در مسقط، چرخشی معنادار را تجربه کردند. انتشار سیگنال‌های مثبت از فضای گفت‌وگوها بورس تهران را از فاز احتیاط خارج کرد. شاخص کل روز شنبه (اولین روز کاری پس از مذاکرات) با رشد بیش از ۱۰۴ هزار واحدی از میانه کانال ۴.۱ میلیون واحد عبور کرد و هم‌زمان دلار با اصلاح حدود ۳ هزار تومانی به محدوده ۱۵۸ هزار تومان عقب نشست. این واکنش هم‌زمان، بار دیگر نقش تعیین‌ کننده مذاکرات به‌ عنوان متغیر پیشران بازارها را برجسته کرد.

تحلیلگران معتقدند بازار سرمایه پیش از این، بخش قابل‌ توجهی از ریسک‌های سیاسی و ژئوپلیتیک را پیش‌خور کرده بود. اصلاح سنگین قیمت‌ها، افت شاخص و خروج نقدینگی طی هفته‌های گذشته عمدتا محصول افزایش احتمال تنش و نااطمینانی نسبت به آینده روابط خارجی بود. در چنین فضایی، حتی سیگنال‌های اولیه و غیرقطعی از کاهش تنش نیز کافی بود تا جهت انتظارات تغییر کند و تقاضا به بازار سهام بازگردد.

دلار؛ متغیر کلیدی و نقطه اتصال بازارها

در شرایط فعلی، دلار مهم‌ترین کانال انتقال اثر مذاکرات به سایر بازارها است. کاهش انتظارات تورمی و افت ریسک سیاسی مستقیما خود را در بازار ارز نشان می‌دهد و سپس به بورس، طلا و سایر دارایی‌ها سرایت می‌کند. اصلاح نرخ دلار پس از انتشار اخبار مذاکرات، نشانه‌ای از وزن‌ دهی بازار به احتمال کاهش تنش و تعدیل سناریوهای بدبینانه است.

سناریوی اول؛ پیشرفت مذاکرات و توافق حداقلی

در صورت تداوم سیگنال‌های مثبت و دستیابی به توافق، انتظار می‌رود دلار در مسیر اصلاحی باقی بماند. این سناریو به نفع بورس خواهد بود، چراکه با کاهش ریسک سیستماتیک، تمرکز سرمایه‌گذاران از «حفاظت از سرمایه» به «بازدهی» تغییر می‌کند. در این حالت، گروه‌های بانکی، خودرویی و صنایع داخلی بیشترین بهره را خواهند برد و شاخص می‌تواند سطوح بالاتری را تجربه کند. بازار طلا نیز به دلیل کاهش تقاضای پوشش ریسک با فشار عرضه مواجه می‌شود.

سناریوی دوم؛ مذاکرات فرسایشی و مبهم

اگر گفت‌وگوها بدون نتیجه روشن ادامه یابد، بازارها وارد فاز نوسانی می‌شوند. دلار در محدوده‌ای رفت‌وبرگشتی معامله خواهد شد و بورس با رشدهای مقطعی و اصلاح‌های کوتاه‌ مدت مواجه می‌شود. در این فضا، معاملات بیشتر ماهیت کوتاه‌ مدت و نوسان‌ گیری پیدا می‌کند و پول‌های بزرگ همچنان محتاط باقی می‌مانند.

سناریوی سوم؛ توقف مذاکرات یا تشدید تنش

در صورت شکست مذاکرات یا افزایش تنش‌های سیاسی، مسیر بازارها به‌ سرعت تغییر خواهد کرد. دلار دوباره در کانون تقاضا قرار می‌گیرد، بازار طلا تقویت می‌شود و بورس تحت فشار فروش خواهد بود، به‌ ویژه سهام‌های کوچک و متوسط که نسبت به ریسک‌های سیاسی حساس‌ترند. در این سناریو، کاهش عمق معاملات و بازگشت رفتارهای دفاعی محتمل است.

به طورکلی بازارها اکنون در وضعیت «انتظار نتیجه» قرار دارند. واکنش مثبت بورس و اصلاح دلار نشان می‌دهد سرمایه‌ گذاران به کاهش ریسک امیدوار شده‌اند اما این امیدواری همچنان شکننده است. سرنوشت بازارها در روزها و هفته‌های آینده، بیش از هر عامل دیگری به خروجی مذاکرات و مسیر روابط سیاسی گره خورده است؛ مسیری که می‌تواند موتور رشد بورس را روشن کند یا بار دیگر دلار را به پناهگاه اصلی سرمایه‌ها تبدیل کند.