از شکستن سقف تاریخی بورس تا اميد به بازگشت روزهای طلايی تجارت

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ روزنامه‌های مهم کشور در گزارش‌های امروز خود به موضوعاتی از جمله بازار سرمایه، تجارت خارجی، بلاتکلیفی کامیون‌های وارداتی و صنعت برق پرداخته‌اند.

روزنامه دنیای اقتصاد در گزارش ویژه اقتصادی خود با عنوان «سقف تاریخی بورس شکست» به شکسته شدن سقف تاریخی شاخص بورس تهران و بررسی چشم‌انداز آینده بازار سرمایه پرداخته و نوشته است: «بورس تهران در روزی تاریخی، با رشد ۲.۳۲ درصدی شاخص کل به سطح بی‌سابقه ۴ میلیون و ۴۹۳ هزار واحد رسید و پس از حدود پنج ماه، رکورد قبلی خود را شکست. شاخص هم‌وزن نیز با رشد ۲.۵۹ درصدی از مرز یک میلیون و ۲۰۰ هزار واحد عبور کرد که نشان‌دهنده مشارکت گسترده شرکت‌های کوچک و متوسط در روند صعودی بازار است. طی ۱۳ روز معاملاتی اخیر، حدود ۴۸ هزار میلیارد تومان سرمایه حقیقی وارد بورس شده و شاخص کل بیش از ۲۱ درصد بازدهی داشته است. همچنین حدود ۹۵ درصد نمادهای بازار در محدوده مثبت معامله شدند که از برتری کامل خریداران حکایت دارد. کارشناسان معتقدند رشد فعلی بازار بر پایه عوامل بنیادی مانند ارزندگی سهام و نسبت‌های مناسب قیمت به سود شکل گرفته است. با این حال، آینده بورس به تداوم ورود نقدینگی و ثبات شرایط اقتصادی و سیاسی وابسته است. در کنار رشد سهام، صندوق‌های طلا، نقره، املاک و صندوق‌های اهرمی نیز با استقبال سرمایه‌گذاران و بازدهی مثبت همراه شدند و بازار سرمایه را به یکی از جذاب‌ترین مقاصد سرمایه‌گذاری تبدیل کردند.»

روزنامه شرق با عنوان «پلاستیک زیر آوار بحران» به مصرف بی‌رویه پلاستیک در ایران و ضرورت مدیریت و کاهش آن در شرایط بحران تامین مواد اولیه و حفظ محیط‌زیست پرداخته و نوشته است: «اختلال در برخی مجتمع‌های پتروشیمی و نگرانی از کمبود مواد اولیه پلاستیک، بار دیگر وابستگی بالای جامعه ایران به این ماده را آشکار کرده است. سال‌ها مصرف بی‌رویه پلاستیک، از کیسه‌های خرید تا ظروف یکبارمصرف، بدون آموزش کافی و توسعه جایگزین‌های پایدار ادامه داشته و به بخشی از فرهنگ مصرف روزمره تبدیل شده است. در حالی که بسیاری از کشورهای جهان با وضع محدودیت‌ها، دریافت هزینه برای کیسه‌های پلاستیکی و ترویج محصولات چندبارمصرف توانسته‌اند مصرف پلاستیک را کاهش دهند، در ایران ارزانی و دسترسی آسان به این محصولات مانع شکل‌گیری حساسیت عمومی نسبت به پیامدهای زیست‌محیطی آن‌ها شده است. بحران اخیر فرصتی برای بازنگری در الگوی مصرف و توجه بیشتر به مسوولیت اجتماعی و محیط‌زیست فراهم کرده است. کارشناسان معتقدند کاهش مصرف پلاستیک نیازمند آموزش عمومی، سیاست‌گذاری دولتی، مشارکت فروشگاه‌ها و تغییر رفتار شهروندان است. اقداماتی مانند استفاده از ساک‌های پارچه‌ای، کاهش مصرف ظروف یکبارمصرف و دریافت هزینه برای کیسه‌های پلاستیکی می‌تواند هم به حفظ محیط‌زیست و هم به مدیریت بهتر منابع و زنجیره تأمین کشور کمک کند.»

روزنامه اعتماد در گزارش اقتصادی خود با عنوان «اميد به بازگشت روزهای طلايی تجارت» به وضعیت تجارت خارجی ایران و چالش‌های پیش روی آن در سال ۱۴۰۴ و ابتدای ۱۴۰۵، پرداخته و نوشته است: «تجارت خارجی ایران در سال ۱۴۰۴ با وجود ثبت حدود ۱۰۹ میلیارد دلار مبادله، تحت تاثیر تنش‌های منطقه‌ای، تحریم‌ها و مشکلات لجستیکی با کاهش ارزش و حجم تجارت مواجه شد. به گفته کارشناسان، جنگ، افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل دریایی، محدودیت‌های بانکی و دشواری انتقال ارز از مهم‌ترین عوامل این افت بوده‌اند. در جریان جنگ ۳۹ روزه نیز صادرات غیرنفتی به ۳.۰۴ میلیارد دلار و واردات به ۴.۵۹ میلیارد دلار رسید که منجر به کسری تجاری ۱.۵۵ میلیارد دلاری شد. با این حال، ترانزیت کالا و تامین اقلام اساسی و دارو ادامه یافت. کارشناسان از نبود آمار رسمی تجارت خارجی در دو ماه نخست سال ۱۴۰۵ انتقاد کرده و معتقدند ارزیابی دقیق وضعیت فعلی بدون انتشار آمار ممکن نیست. همچنین تاکید می‌شود که بیش از ۸۰ درصد تجارت کشور از طریق دریا انجام می‌شود و زیرساخت‌های زمینی و ریلی توان جایگزینی کامل این مسیر را ندارند. با وجود چالش‌ها، فعالان اقتصادی معتقدند در صورت کاهش تنش‌های سیاسی، بهبود روابط بین‌المللی و تقویت دیپلماسی اقتصادی، ظرفیت بالایی برای رشد دوباره صادرات و بازگشت تجارت خارجی ایران به مسیر توسعه وجود دارد.»

روزنامه فرهیختگان با عنوان «معمای ترخیص‌نشدن ۱۰۰۰۰ کامیون در ترکیه» در گزارش اقتصادی خود به بلاتکلیفی حدود ۱۰ هزار کامیون وارداتی در مرز ترکیه و تأثیر آن بر نوسازی ناوگان فرسوده حمل‌ونقل جاده‌ای ایران پرداخته و نوشته است: «حدود ۱۰ هزار کامیون وارداتی که مالکان آن‌ها دو سال پیش هزینه خریدشان را پرداخت کرده‌اند، به دلیل مشکلات ثبت سفارش، بوروکراسی اداری و الزام اسقاط کامیون‌های فرسوده، همچنان در مرز ترکیه متوقف مانده‌اند. این در حالی است که ناوگان حمل‌ونقل جاده‌ای ایران با میانگین عمر حدود ۲۰ سال، یکی از فرسوده‌ترین ناوگان‌های منطقه محسوب می‌شود و ده‌ها هزار کامیون بالای ۴۰ سال در جاده‌های کشور تردد می‌کنند. به گفته مسوولان، بخشی از این کامیون‌های وارداتی در معرض مصادره یا تبدیل شدن به کالای متروکه در ترکیه قرار دارند و مالکان آن‌ها با خطر از دست رفتن سرمایه خود روبه‌رو هستند. کارشناسان معتقدند دو مانع اصلی، یعنی پیچیدگی‌های قانونی و کمبود کامیون‌های فرسوده برای اسقاط، روند ترخیص را متوقف کرده است. از سوی دیگر، کشور برای تامین نیازهای حمل‌ونقل و جابه‌جایی کالا به این ناوگان نیاز دارد. به همین دلیل، نمایندگان مجلس و فعالان صنعت خواستار ورود فوری دولت، اصلاح مقررات یا ایجاد سازوکاری برای تسریع اسقاط و ترخیص این کامیون‌ها شده‌اند تا هم سرمایه مردم حفظ شود و هم نوسازی ناوگان حمل‌ونقل کشور سرعت بگیرد.»

روزنامه جوان در گزارش اقتصادی خود با عنوان «چراغ خاموشی‌های خانگی خاموش می‌شود» به وضعیت تامین برق کشور در تابستان، مدیریت مصرف انرژی و احتمال خاموشی‌ها پرداخته و نوشته است: «با وجود افزایش دمای هوا و نگرانی‌ها درباره کمبود برق در تابستان، مسوولان وزارت نیرو اعلام کرده‌اند که تاکنون هیچ برنامه‌ای برای اعمال خاموشی در بخش خانگی وجود ندارد. به گفته مصطفی رجبی مشهدی، سخنگوی صنعت برق، همکاری مردم در مدیریت مصرف باعث شده مصرف برق کشور نسبت به سال گذشته حدود ۷ درصد در بخش خانگی و ۱۰ تا ۱۵ درصد در مجموع بخش‌ها کاهش یابد. همچنین توسعه کنتورهای هوشمند، مقابله با مصرف‌های غیرمجاز و افزایش ظرفیت نیروگاه‌ها در این کاهش مصرف موثر بوده است. وزارت نیرو برای تابستان امسال افزایش تولید برق از نیروگاه‌های برق‌آبی و حرارتی را در دستور کار قرار داده و ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر نیز به بیش از دو برابر ابتدای دولت رسیده است. با این حال، همزمان محدودیت‌هایی در تامین برق صنایع فولادی از ۱۴ خرداد اعمال شده که با انتقاد وزارت صمت مواجه شده است. مسوولان صنعتی هشدار داده‌اند که ادامه این روند می‌تواند موجب کاهش تولید، افزایش قیمت محصولات فولادی و آسیب به زنجیره تولید و اشتغال شود. در مجموع، دولت امیدوار است با صرفه‌جویی مردم و افزایش تولید برق، تابستان بدون خاموشی خانگی سپری شود.»

روزنامه ایران با عنوان «بازگشت پرقدرت خریداران به بازار سهام» در گزارش اقتصادی خود به رشد پرقدرت بازار بورس تهران و بازگشت تقاضا به بازار سهام پرداخته و نوشته است: «بورس تهران در معاملات دیروز با رشد چشمگیر شاخص کل همراه شد و بیش از ۱۰۱ هزار واحد افزایش یافت. شاخص کل به ۴ میلیون و ۴۹۳ هزار واحد رسید و فقط چند هزار واحد تا عبور از کانال ۴.۵ میلیون واحدی فاصله دارد. هم‌زمان شاخص هم‌وزن نیز بیش از ۳۰ هزار واحد رشد کرد که نشان می‌دهد صعود بازار فقط محدود به نمادهای بزرگ نبوده و سهام کوچک و متوسط نیز عملکرد مثبتی داشته‌اند. ارزش معاملات خرد حدود ۱۴.۳ هزار میلیارد تومان ثبت شد و ورود ۵.۴ هزار میلیارد تومان پول حقیقی به بازار، مهم‌ترین نشانه بازگشت تقاضا محسوب می‌شود. در مقابل، بخشی از سرمایه‌ها از صندوق‌های درآمد ثابت خارج شده و به سمت سهام و صندوق‌های سهامی حرکت کرده است. گروه‌های بانکی، پتروشیمی و پالایشی بیشترین جذب نقدینگی را داشتند. با وجود این رشد، کارشناسان تاکید می‌کنند بخشی از افزایش شاخص ناشی از تورم است و برای ادامه روند صعودی، تداوم ورود پول حقیقی و ثبات شرایط اقتصادی و سیاسی ضروری خواهد بود.»