جزئیات توسعه کریدور ریلی ایران-چین بعد از محاصره ترامپ

به گزارش اقتصاد معاصر؛ همزمان با تداوم محدودیت‌های دریایی، بررسی ظرفیت‌های جدید همکاری ایران و چین در حوزه تجارت و لجستیک، محور برنامه «میز اقتصاد» شبکه خبر بود؛ برنامه‌ای که در آن نمایندگان بخش خصوصی و دولت از فعال شدن مسیرهای جایگزین برای واردات و صادرات، توسعه کریدورهای ریلی و لزوم اصلاح حکمرانی حمل‌ونقل سخن گفتند.
پیمان سنندجی، رئیس کمیسیون حمل‌ونقل و لجستیک اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران، در ابتدای این برنامه با قدردانی از فعالان حوزه حمل‌ونقل اظهار کرد که با وجود شرایط خاص کشور، هیچ‌یک از مسیرهای حمل‌ونقل ایران به‌طور کامل مسدود نشده و تنها مسیر دریایی با محدودیت‌هایی روبه‌رو است.
وی گفت: در شرایط فعلی، ایران از مسیرهای متعددی برای جابه‌جایی کالا استفاده می‌کند؛ از جمله بنادر مرسین، اسکندرون و هوپا در ترکیه که کالاها از آنجا از طریق مرزهای بازرگان و سرو وارد کشور می‌شوند. همچنین مسیر پاکستان از طریق بنادر کراچی و گوادر، کریدورهای چین و مسیرهای شمالی از طریق روسیه و کشورهای اوراسیا نیز فعال هستند.

دو مسیر فعال چین برای تجارت با ایران

سنندجی با اشاره به اهمیت تجارت با چین گفت که در حال حاضر دو مسیر اصلی برای انتقال کالا از چین به ایران فعال است.
به گفته وی، مسیر نخست از خارگوس آغاز شده و پس از عبور از قزاقستان و ترکمنستان، از طریق اینچه‌برون وارد شبکه ریلی ایران می‌شود.
وی افزود: مسیر دوم نیز پس از انتقال کانتینرها به بندر آکتائو در قزاقستان، از طریق دریای خزر به بنادر شمالی ایران از جمله بندر انزلی می‌رسد
رئیس کمیسیون حمل‌ونقل و لجستیک اتاق تهران زمان انتقال کالا از چین تا ایران را در صورت نبود اختلال، حدود سه تا چهار هفته اعلام کرد و گفت این مدت در مقایسه با حمل دریایی، زمان مناسبی محسوب می‌شود.

پیشنهاد نام‌گذاری کریدور جدید ایران و چین

سنندجی همچنین از برگزاری نشست مشترک با مسئولان منطقه خارگوس خبر داد و گفت در این نشست پیشنهاد شد مسیر زمینی میان ایران و چین که اکنون فعال شده، با عنوان «کریدور روشنایی» شناخته شود.
وی افزود: این مسیر علاوه بر حمل کانتینر، امکان انتقال خودرو را نیز فراهم کرده و در صورت امضای توافقنامه حمل‌ونقل میان دولت‌های ایران و چین، ظرفیت آن افزایش خواهد یافت.
بندر خشک و اصلاح حکمرانی؛ حلقه مفقوده لجستیک
رئیس کمیسیون حمل‌ونقل و لجستیک اتاق تهران با تأکید بر اینکه تنها ایجاد کریدور کافی نیست، گفت: ایران باید ظرفیت بندرهای خشک از جمله آپرین، یزد، کاشان و سرخس را برای توزیع بار فعال کند.
وی افزود: تمرکز بیش از حد کالا در بندر شهید رجایی، آسیب‌پذیری شبکه لجستیک کشور را افزایش داده و توزیع بار میان مراکز مختلف می‌تواند هم از منظر پدافند غیرعامل و هم از نظر بهره‌وری، مزیت ایجاد کند.
سنندجی همچنین خواستار حذف بروکراسی‌های اداری، استقرار مدیریت واحد در مرزها، توسعه پنجره واحد گمرکی و دیجیتالی شدن فرآیندهای تجاری شد.

سازمان توسعه تجارت: حمل ریلی سریع‌تر اما گران‌تر است

در ادامه برنامه، عبدالساده نیسی، مدیرکل شرق آسیا و اقیانوسیه سازمان توسعه تجارت ایران، با اشاره به تأثیر شرایط امنیتی منطقه بر تجارت گفت: محدودیت‌های دریایی موجب افزایش هزینه‌های بیمه و حمل‌ونقل شده، اما مسیرهای جایگزین همچنان فعال هستند.
وی با بیان اینکه حمل ریلی از چین حدود ۱۵ تا ۲۰ روز زمان می‌برد، اظهار کرد که اگرچه هزینه حمل ریلی تقریباً دو برابر حمل دریایی است، اما سرعت بالاتر آن مزیت مهمی به شمار می‌رود.
نمیسی از پیگیری افزایش ظرفیت قطارهای باری، توسعه کریدورهای ریلی و ارائه پیشنهاد کاهش عوارض صادراتی برای کالاهای خام و نیمه‌خام خبر داد و گفت: این اقدام می‌تواند زمینه استفاده از کانتینرهای برگشتی برای صادرات ایران را فراهم کند.

ظرفیت صادرات با کانتینرهای برگشتی

یکی از مهم‌ترین موضوعات مطرح‌شده در این نشست، استفاده از کانتینرهایی بود که پس از تخلیه بار وارداتی، بدون بار به چین بازمی‌گردند.
مدیرکل شرق آسیا و اقیانوسیه سازمان توسعه تجارت ایران گفت: با کاهش عوارض صادراتی و هماهنگی میان بخش خصوصی، امکان صادرات کالاهای ایرانی با همین کانتینرها فراهم خواهد شد؛ اقدامی که علاوه بر کاهش هزینه‌ها، بهره‌وری کریدور ریلی ایران و چین را نیز افزایش می‌دهد.
گمرک؛ از عملکرد جنگی تا ضرورت اصلاح ساختار
سنندجی در بخش دیگری از سخنان خود، عملکرد گمرک جمهوری اسلامی ایران در دوره جنگ را مثبت ارزیابی کرد و گفت: گمرک در آن مقطع عملکرد قابل قبولی داشت، اما بازگشت بروکراسی‌های گذشته، سرعت تجارت را کاهش داده است.
وی تأکید کرد که استقرار مدیریت واحد در مرزها، اجرای کامل پنجره واحد و کاهش تعدد دستگاه‌های تصمیم‌گیر می‌تواند زمان توقف کامیون‌ها و کالاها را به شکل قابل توجهی کاهش دهد.
در مجموع، اظهارات مسئولان دولتی و بخش خصوصی در برنامه «میز اقتصاد» نشان داد که اگرچه محدودیت‌های دریایی هزینه تجارت ایران را افزایش داده است، اما فعال شدن کریدورهای زمینی و ریلی، توسعه مسیرهای چین، ترکیه، پاکستان و اوراسیا و همچنین اصلاح ساختار لجستیکی و گمرکی، می‌تواند نقش مهمی در حفظ جریان تجارت خارجی کشور ایفا کند./فارس