جذب تسهیلات توسعه مکانیزاسیون کشاورزی تنها ۴ درصد است

به گزارش اقتصاد معاصر؛ رسول سلگی، قائم‌مقام مرکز توسعه مکانیزاسیون و صنایع کشاورزی وزارت جهاد کشاورزی سه‌شنبه ششم مرداد در گردهمایی رؤسای ادارات امور فناوری‌های مکانیزه سراسر کشور در اراک اظهار کرد: آمارهای استخراج‌شده از سامانه سیتا نشان می‌دهد که میزان جذب منابع در بسیاری از استان‌ها با وضعیت مطلوب فاصله دارد و برخی استان‌ها نیز تاکنون موفق به جذب منابع اختصاص‌یافته نشده‌اند در حالی که با توجه به سپری شدن پنج ماه از سال، انتظار می‌رفت متناسب با گذشت زمان، حداقل حدود ۳۰ تا ۳۳ درصد از منابع مصوب جذب شده باشد.

وی با بیان اینکه میزان معرفی متقاضیان برای دریافت تسهیلات نسبت به منابع مصوب حدود ۴۰ درصد و نسبت به منابع تخصیص‌یافته ۳۴ درصد بوده است، گفت: در سطح معرفی نسبت به تخصیص، عملکرد قابل قبول‌تری مشاهده می‌شود و حتی میزان معرفی نسبت به منابع تخصیص‌یافته به حدود ۱۳۴ درصد رسیده است.

سلگی با اشاره به ظرفیت‌های قابل توجه باغبانی در استان‌های مختلف کشور گفت: استان‌هایی همچون آذربایجان غربی، خراسان رضوی، کرمان، آذربایجان شرقی، زنجان و یزد از ظرفیت‌های مهم باغبانی برخوردارند و باید متناسب با این ظرفیت‌ها، منابع و اعتبارات لازم برای توسعه مکانیزاسیون در اختیار این بخش قرار گیرد. همچنین استان‌هایی مانند البرز و تهران نیز با وجود ظرفیت‌های قابل توجه در حوزه باغبانی، نیازمند توجه ویژه برای توسعه مکانیزاسیون هستند.

وی با اشاره به تفاوت میزان جذب منابع در زیربخش باغبانی استان‌ها افزود: در برخی استان‌ها مانند آذربایجان غربی، تقریباً تمامی منابع اختصاص‌یافته به زیربخش باغبانی جذب شده است، اما در برخی دیگر از استان‌ها میزان جذب پایین‌تر است و در مواردی منابع جذب‌نشده به سایر بخش‌ها سوق پیدا می‌کند؛ در حالی که بخش باغبانی برای توسعه مکانیزاسیون نیازمند برخورداری از منابع پایدار و هدفمند است.

قائم‌مقام مرکز توسعه مکانیزاسیون و صنایع کشاورزی وزارت جهاد کشاورزی درباره برنامه تسهیلات توسعه مکانیزاسیون در سال ۱۴۰۵ نیز گفت: با توجه به اینکه حدود ۷۰ درصد حجم تولیدات کشاورزی کشور در حوزه زراعت است، طبیعی است که سهم بیشتری از منابع به این بخش اختصاص یابد. در مجموع، از هشت همت منابع پیش‌بینی‌شده، حدود ۶ همت برای بخش‌های زراعت و باغبانی در نظر گرفته شده است.

سلگی ادامه داد: در برنامه امسال، حدود یک همت برای بخش باغبانی، ۵۰۰ میلیارد تومان برای دام و طیور، ۱۲۰ میلیارد تومان برای شیلات، ۱۱۴ میلیارد تومان برای گیاهان دارویی، ۱۱۴ میلیارد تومان برای جنگل و مرتع و ۱۳۴ میلیارد تومان نیز برای گلخانه‌ها اختصاص یافته است.

وی در ادامه با اشاره به ضرورت تسریع در پرداخت تسهیلات مربوط به ماشین‌آلات کشاورزی، بر لزوم تعیین تکلیف پرونده‌های موجود در بانک‌ها تأکید کرد و گفت: بر اساس آمار تا ۳۱ تیرماه، ۱۵۵ فقره پرونده مرتبط با ماشین‌آلات کشاورزی در بانک‌ها قرار دارد که باید فرآیند بررسی و پرداخت تسهیلات آن‌ها هرچه سریع‌تر انجام شود.

وی با تأکید بر اهمیت تسریع در پرداخت این تسهیلات، به‌ویژه همزمان با آغاز فصل برداشت در برخی استان‌ها، خاطرنشان کرد: تأخیر در پرداخت تسهیلات می‌تواند روند تأمین و نوسازی ماشین‌آلات مورد نیاز کشاورزان را با مشکل مواجه کند؛ بنابراین ضروری است بانک‌ها و دستگاه‌های مرتبط با همکاری و هماهنگی بیشتر، نسبت به تعیین تکلیف پرونده‌های موجود اقدام کنند.

نیمی از تراکتورها و ۵۵ درصد کمباین‌های غلات فرسوده‌اند

قائم‌مقام مرکز توسعه مکانیزاسیون و صنایع کشاورزی وزارت جهاد کشاورزی در ادامه با تأکید بر ضرورت توسعه کمی و کیفی مکانیزاسیون کشاورزی اظهار کرد: توسعه مکانیزاسیون تنها به افزایش تعداد ماشین‌آلات محدود نمی‌شود، بلکه ارتقای شاخص‌های مکانیزاسیون، افزایش ضریب و درجه مکانیزاسیون و دستیابی به توسعه متعادل و متوازن در تمامی زیربخش‌های تولیدی و پهنه‌های کشاورزی کشور باید به‌صورت همزمان مورد توجه قرار گیرد.

وی افزود: در حوزه توسعه کیفی نیز باید به سمت استفاده از فناوری‌های نوین، تجهیزات دقیق، فناوری‌های مکانیکی و پنوماتیکی، کودکارها، سامانه‌های کشاورزی دقیق و استفاده از سمپاش‌های بوم‌دار به جای سمپاش‌های لانس‌دار حرکت کنیم و با اصلاح ترکیب توان نیرومحرکه، تراکتورها و ادوات دنباله‌بند، بهره‌وری ماشین‌آلات را افزایش دهیم.

سلگی با اشاره به ضرورت پوشش کامل زنجیره تولید محصولات کشاورزی گفت: توسعه مکانیزاسیون باید تمامی مراحل آماده‌سازی زمین، کاشت، داشت، برداشت و حتی فرآیندهای پس از برداشت را دربرگیرد و این رویکرد در تمام زیربخش‌های زراعت، باغبانی، دام و طیور، آبزیان، گلخانه، گیاهان دارویی، جنگل و مرتع دنبال شود.

قائم‌مقام مرکز توسعه مکانیزاسیون و صنایع کشاورزی وزارت جهاد کشاورزی ادامه داد: در این مسیر باید از ظرفیت واحدهای حقیقی و حقوقی ارائه‌دهنده خدمات مکانیزاسیون، شرکت‌های خدمات فنی و مهندسی، تشکل‌ها، تعاونی‌های تولید، تعاونی‌های کمباین‌داران و تراکتورداران و رانندگان حرفه‌ای استفاده و حمایت بیشتری شود.

وی با بیان اینکه مدیریت بهینه منابع اعتباری مکانیزاسیون از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، گفت: با توجه به محدودیت منابع، باید تسهیلات و اعتبارات موجود با اولویت‌بندی دقیق و در راستای سیاست‌ها و برنامه‌های تخصصی بخش کشاورزی تزریق شود تا بیشترین بهره‌وری از منابع محدود اعتباری حاصل شود.

سلگی با اشاره به آخرین آمار ناوگان ماشین‌آلات کشاورزی کشور اظهار کرد: تا پایان سال ۱۴۰۴، تعداد تراکتورهای موجود در بخش کشاورزی به ۶۷۱ هزار و ۲۰۲ دستگاه و تعداد کمباین‌های برداشت غلات به ۲۱ هزار و ۷۰۶ دستگاه رسیده است.

وی از رشد ۶۳ درصدی ناوگان تراکتوری کشور نسبت به سال ۹۲ خبر داد و گفت: تعداد کمباین‌های موجود کشور نیز رشد ۴۸ درصدی نشان می‌دهد.

سلگی با اشاره به رشد چشمگیر استفاده از کارنده‌های کشت مستقیم افزود: در حوزه کشاورزی حفاظتی، تعداد کارنده‌های کشت مستقیم با رشد ۱۳۶۰ درصدی نسبت به سال پایه ۱۳۹۲ افزایش یافته و در حوزه نشاکاری نیز با رشد ۲۹۵ درصدی، ۱۶ هزار و ۲۳۳ دستگاه نشاکار به بخش کشاورزی تزریق شده است که ظرفیت مهمی برای توسعه مکانیزه تولید محصولات مختلف به شمار می‌رود.

قائم‌مقام مرکز توسعه مکانیزاسیون و صنایع کشاورزی وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به توسعه فناوری‌های نوین در بخش کشاورزی گفت: فناوری‌هایی مانند تجهیزات مقابله با سرمازدگی، مولدهای باد، گرماسازهای متحرک، مه‌سازها، پهپادهای کشاورزی، تجهیزات مکانیزه برداشت زعفران، کمباین‌های خودگردان برداشت پنبه، کمباین برداشت گوجه‌فرنگی و زیتون، شیکرها و بالابرهای خرما از جمله فناوری‌هایی هستند که باید توسعه آن‌ها با جدیت دنبال شود.

سلگی با تأکید بر ضرورت استفاده از بالابرهای مکانیزه در باغ‌های خرما خاطرنشان کرد: استفاده از فناوری‌های نوین در این بخش علاوه بر کاهش خسارت محصول، نقش مهمی در حفظ جان و سلامت بهره‌برداران دارد و انتظار می‌رود استان‌های خرماخیز کشور توجه ویژه‌ای به توسعه مکانیزاسیون در حوزه بالابرهای خرما و تجهیزات گرده‌افشانی داشته باشند.

وی همچنین از وجود ۸۵۸ دستگاه پهپاد کشاورزی در اختیار بهره‌برداران تا پایان سال ۱۴۰۴ خبر داد و گفت: این تجهیزات در قالب ۲۲ شرکت تأمین‌کننده پهپاد در بخش کشاورزی فعالیت دارند و توسعه استفاده از فناوری‌های نوین باید متناسب با نیاز و ظرفیت مناطق مختلف کشور ادامه پیدا کند.

سلگی در ادامه با اشاره به نقش شرکت‌های خدمات مکانیزاسیون در افزایش بهره‌وری گفت: تنها ۱.۶ درصد از کل ماشین‌آلات و ادوات کشاورزی کشور در اختیار شرکت‌های خدمات مکانیزاسیون قرار دارد، اما همین ظرفیت حدود ۷ درصد از سطح تولیدات کشاورزی را پوشش می‌دهد؛ بنابراین بهره‌وری استفاده از ماشین‌آلات در این شرکت‌ها بالاست و تقویت و توسعه آن‌ها باید به‌طور جدی در دستور کار قرار گیرد.

قائم‌مقام مرکز توسعه مکانیزاسیون و صنایع کشاورزی وزارت جهاد کشاورزی افزود: تجربه کشورهای موفق نشان می‌دهد توسعه تعاونی‌ها و شرکت‌های خدمات مکانیزاسیون می‌تواند نقش مؤثری در افزایش بهره‌وری ماشین‌آلات داشته باشد و باید از ظرفیت این مجموعه‌ها برای ارائه خدمات تخصصی و کاهش هزینه‌های تولید استفاده کرد.

وی با اشاره به روند افزایش منابع تسهیلات توسعه مکانیزاسیون گفت: میزان اعتبارات مصوب این حوزه از سه همت در سال ۱۴۰۰ به هشت همت در سال ۱۴۰۵ افزایش یافته است؛ با این حال میزان جذب تسهیلات در سال جاری با توجه به گذشت پنج ماه از سال، همچنان با وضعیت مطلوب فاصله دارد.

سلگی با اشاره به شاخص مکانیزاسیون کشور گفت: ضریب مکانیزاسیون از ۱.۱۸ اسب بخار بر هکتار در سال ۱۳۹۱ به حدود ۲.۲۶ اسب بخار بر هکتار در سال ۱۴۰۴ رسیده است، اما همچنان در برخی استان‌ها فاصله قابل توجهی میان ضریب واقعی و استاندارد مکانیزاسیون وجود دارد که یکی از عوامل اصلی آن، فرسودگی ناوگان ماشین‌آلات کشاورزی است.

سلگی با هشدار نسبت به فرسودگی ناوگان کمباین کشور گفت: ۵۵ درصد کمباین‌های برداشت غلات کشور، بیش از ۱۳ سال عمر دارند و این میزان فرسودگی می‌تواند موجب افزایش تلفات و ضایعات محصولات کشاورزی در زمان برداشت شود.

وی ادامه داد: با توجه به اینکه تمام سرمایه‌گذاری‌ها، هزینه‌های تولید و حمایت‌های انجام‌شده در نهایت باید به برداشت محصول منجر شود، فرسودگی ماشین‌آلات در مرحله برداشت می‌تواند بخشی از دستاوردهای تولید را تحت تأثیر قرار دهد؛ بنابراین نوسازی ناوگان کمباین و ماشین‌آلات برداشت باید به یکی از اولویت‌های اصلی سیاست‌گذاری مکانیزاسیون در سطح ملی و استانی تبدیل شود.

قائم‌مقام مرکز توسعه مکانیزاسیون و صنایع کشاورزی وزارت جهاد کشاورزی از اجرای طرح‌های پایلوت نوسازی کمباین‌های فرسوده خبر داد و گفت: استان‌های کردستان و فارس برای اجرای طرح پایلوت جایگزینی کمباین‌های فرسوده اعلام آمادگی کرده‌اند و هماهنگی‌هایی میان شرکت کمباین‌سازی ایران، پلیس راهور و مجموعه‌های مرتبط با مکانیزاسیون در این استان‌ها انجام شده است.

وی پیشنهاد کرد: تسهیلات مربوط به جایگزینی کمباین‌های فرسوده با اولویت و خارج از نوبت پرداخت شود و برای اجرای این طرح، سقف مشخصی از منابع ابلاغی استان‌ها تعیین نشود تا هر استانی که ظرفیت و توان اجرای طرح را دارد، بتواند متناسب با نیاز خود نسبت به نوسازی ناوگان اقدام کند.

سلگی همچنین با اشاره به وضعیت فرسودگی تراکتورهای کشور گفت: ۵۱ درصد از مجموع ۶۷۱ هزار و ۲۰۲ دستگاه تراکتور فعال در کشور بیش از ۱۳ سال عمر دارند و این ناوگان نیز نیازمند اجرای طرح جایگزینی و نوسازی است.

وی افزود: فرسودگی ماشین‌آلات علاوه بر افزایش مصرف سوخت، موجب تأخیر در عملیات کشاورزی و افزایش هزینه‌های تعمیر و نگهداری می‌شود؛ بنابراین در فرآیند جایگزینی ماشین‌آلات فرسوده باید استفاده از فناوری‌های برتر و تجهیزات کم‌مصرف نیز مورد توجه قرار گیرد تا نوسازی ناوگان به کاهش مصرف انرژی و افزایش بهره‌وری منجر شود.

قائم‌مقام مرکز توسعه مکانیزاسیون و صنایع کشاورزی وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به ضرورت تأمین منابع مالی برای اجرای طرح نوسازی ناوگان اظهار کرد: طرح جایگزینی ماشین‌آلات فرسوده سال‌هاست در دستور کار قرار دارد، اما با وجود پیش‌بینی‌های انجام‌شده، منابع لازم برای پرداخت یارانه بلاعوض و حمایت مستقیم از کشاورزان به‌طور کامل تأمین نشده است؛ از این رو باید با استفاده از ظرفیت تسهیلات موجود و مشارکت شرکت‌های تولیدکننده و تأمین‌کننده، روند نوسازی ناوگان را سرعت بخشید.

سلگی خاطرنشان کرد: بر اساس تکالیف قانونی، وزارتخانه‌های جهاد کشاورزی و صنعت، معدن و تجارت موظف به همکاری در زمینه جایگزینی ماشین‌آلات فرسوده هستند و در چارچوب ماده ۲۹ قانون اصلاح الگوی مصرف انرژی، باید سالانه ۲۰ درصد ماشین‌آلات فرسوده کشاورزی از رده خارج و با ماشین‌آلات جدید جایگزین شوند.

وی در پایان تأکید کرد: با توجه به افزایش سالانه میزان فرسودگی ناوگان کشاورزی، تسریع در اجرای طرح‌های نوسازی و جایگزینی ماشین‌آلات فرسوده، تأمین منابع مالی و استفاده از ظرفیت تولیدکنندگان داخلی باید به‌صورت جدی دنبال شود تا ضمن کاهش هزینه‌های تولید و مصرف سوخت، از افزایش ضایعات محصولات کشاورزی جلوگیری و زمینه برای حرکت به سمت کشاورزی پایدار و بهره‌ور فراهم شود./ایسنا