10هزار مسکن استیجاری برای بازار میلیونی مستأجران

به گزارش اقتصاد معاصر؛  رضا فرهادزاده مدیرکل دفتر طرح‌ریزی و پایش مسکن وزارت راه و شهرسازی اخیراً با اشاره به برنامه این وزارتخانه برای تأمین مسکن استیجاری در دو کلان‌شهر تهران و مشهد، گفته است: بستر ثبت‌نام متقاضیان آماده شده است و تلاش می‌کنیم ثبت‌نام مسکن استیجاری را با حداکثر ظرفیت ممکن تا پیش از هفته دولت آغاز کنیم.

وی با بیان اینکه تهران و مشهد به‌دلیل نیاز انباشته و ضرورت مداخله در بازار مسکن استیجاری در اولویت قرار دارند، افزود: پس از ثبت‌نام اولیه، تقاضاها مورد ارزیابی قرار می‌گیرند و متقاضیان بر اساس معیارهای مشخص، اولویت‌بندی و به افراد واجد شرایط معرفی می‌شوند.

وی ادامه داد: با توجه به تعداد بالای متقاضیان، به‌ویژه در تهران و مشهد، طبیعی است که تعداد ثبت‌نام‌ها بیشتر از تعداد واحدهای قابل واگذاری باشد و به همین دلیل فرآیند استحقاق‌سنجی و اولویت‌بندی انجام خواهد شد.

مدیرکل دفتر طرح‌ریزی و پایش مسکن وزارت راه و شهرسازی با اشاره به زمان‌بندی اجرای این طرح گفت: فرآیند استحقاق‌سنجی حدود یک ماه به‌طول می‌انجامد و پس از آن، متقاضیان واجد شرایط به کارگزاران معرفی می‌شوند تا مراحل بازدید از پروژه‌ها، انتخاب واحد و در نهایت تحویل کلید انجام شود.

وی تصریح کرد: برآورد ما این است که کل فرآیند از زمان ثبت‌نام اولیه تا تحویل واحد مسکن استیجاری حدود دو ماه زمان ببرد.

خردادماه امسال فرزانه صادق وزیر راه و شهرسازی با اشاره به مصوبه شورای عالی مسکن گفته بود: بر این اساس اجرای طرح مسکن استیجاری که سال‌ها مغفول مانده بود، دوباره فعال شد و در گام نخست ساخت 10 هزار واحد تعریف شد. اگرچه هنوز این هدف به‌طور کامل محقق نشده، اما روند اجرایی آن آغاز شده است.

وی افزود: تاکنون حدود نیمی از تعهدات تعیین‌شده از سوی شورای عالی مسکن در مسکن استیجاری محقق شده است. همچنین بانک مسکن همکاری مؤثری در پیشبرد این طرح داشته و واحدهای ساخته‌شده می‌توانند وارد چرخه عرضه مسکن استیجاری شوند.

 با وجود گذشت حدود دو ماه از اعلام جزئیات مسکن استیجاری،  هنوز آمار دقیقی از تعداد واحدهای مسکن استیجاری محقق‌شده، واحدهای آماده واگذاری و سهم تهران و مشهد از این واحدها اعلام نشده است. این در حالی است که ثبت‌نام متقاضیان قرار است پیش از هفته دولت آغاز شود و طبق اعلام وزارت راه و شهرسازیکل فرآیند از ثبت‌نام تا تحویل واحد نیز حدود دو ماه زمان خواهد برد.

ابهام درباره ظرفیت واقعی طرح زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که بدانیم قرار است فقط 10 هزار واحد مسکن استیجاری در کشور، آن هم در شرایطی که تهران و مشهد به‌عنوان دو کانون اصلی اجرای طرح انتخاب شده‌اند، پاسخگوی بخشی از تقاضای انباشته بازار اجاره باشد. حتی اگر تمام 10 هزار واحد تعیین‌ شده به مرحله بهره‌برداری برسد، این تعداد در مقایسه با بیش از 7 میلیون خانوار مستاجر رقم محدودی محسوب می‌شود و مشخص نیست چه تعداد از این واحدها در تهران و مشهد عرضه خواهد شد.

از سوی دیگر، اعلام ثبت‌نام پیش از مشخص شدن ظرفیت قابل واگذاری می‌تواند به ایجاد انتظارات گسترده در میان مستأجران منجر شود؛ در حالی که خود وزارت راه و شهرسازی نیز پیش‌بینی کرده است تعداد متقاضیان از تعداد واحدهای قابل واگذاری بیشتر باشد. بنابراین مسئله اصلی صرفاً آغاز ثبت‌نام نیست، بلکه میزان واقعی عرضه، زمان قطعی تحویل و سهم هر یک از دو کلان‌شهر از واحدهای مسکن استیجاری است.

به بیان دیگر اگر قرار باشد از یک‌سو هزاران مستأجر در تهران و مشهد برای دریافت مسکن استیجاری ثبت‌نام کنند و از سوی دیگر ظرفیت واقعی طرح به چند هزار واحد محدود باشد، این طرح در بهترین حالت می‌تواند تنها بخش اندکی از خانوارهای مشمول را پوشش دهد و به‌تنهایی تأثیر محسوسی بر بازار اجاره دو کلان‌شهر نخواهد داشت.  اعلام عمومی تعداد واحدهای آماده واگذاری، تعداد واحدهای در حال ساخت، محل پروژه‌ها و سهم تهران و مشهد می‌تواند تصویر روشن‌تری از ابعاد واقعی این طرح ارائه کند./ تسنیم