بیت‌کوین در محاصره نرخ بهره و خروج سرمایه

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ بازار بیت‌کوین در آخرین روزهای آگوست وارد مرحله‌ای حساس شده است؛ مرحله‌ای که در آن فشار سیاست پولی آمریکا، توقف موقت جریان سرمایه به صندوق‌های بورسی، افزایش نوسان در بازار مشتقات و جابه‌جایی بخشی از بیت‌کوین‌های بسیار قدیمی، هم‌زمان بر رفتار معامله‌گران اثر گذاشته‌اند. مهم‌ترین ارز دیجیتال جهان پس از ناکامی در تثبیت بالای ۸۰ هزار دلار، بار دیگر به محدوده ۷۸ هزار دلار عقب‌نشینی کرده و اکنون میان دو سطح کلیدی ۷۷ هزار و ۸۰ هزار دلار در نوسان است.

این وضعیت، بیت‌کوین را در نقطه‌ای قرار داده که نه می‌توان از بازگشت قطعی روند صعودی سخن گفت و نه شواهد موجود از آغاز یک موج فروش سنگین حکایت دارد. آنچه در کوتاه‌مدت اهمیت بیشتری پیدا کرده، ترکیب هم‌زمان متغیرهای اقتصاد کلان و جریان نقدینگی در بازار است.

بیت‌کوین در جریان معاملات ۲۸ آگوست ابتدا توانست تا بالای ۸۱ هزار دلار پیشروی کند اما اظهارات کوین وارش، رئیس فدرال رزرو آمریکا، در نشست جکسون هول ورق بازار را برگرداند. وارش با وجود کاهش اخیر برخی شاخص‌های تورمی، تاکید کرد که روندهای زیربنایی تورم هنوز به شکل معناداری بهبود نیافته‌اند. واکنش بازار به این موضع محتاطانه سریع بود و قیمت بیت‌کوین تا محدوده ۷۸ هزار و ۴۰۰ دلار عقب نشست.

در پی این عقب‌نشینی، سطح ۸۰ هزار دلار که پیش‌تر به‌عنوان سکوی ادامه رشد در نظر گرفته می‌شد، بار دیگر به مقاومت تبدیل شده است، در مقابل محدوده ۷۷ هزار دلار اکنون مهم‌ترین خط دفاعی خریداران به شمار می‌رود. ارزیابی‌های منتشرشده در بازار نشان می‌دهد بازپس‌گیری پایدار ۸۰ هزار دلار می‌تواند مسیر حرکت به سمت محدوده ۸۲ تا ۸۳ هزار دلار را باز کند اما تثبیت قیمت زیر ۷۷ هزار دلار، احتمال عقب‌نشینی به محدوده ۷۵ هزار دلار را افزایش خواهد داد.

توقف جریان پول به ETFها

یکی از مهم‌ترین نشانه‌های تغییر فضای کوتاه‌مدت بازار، به صندوق‌های قابل معامله بیت‌کوین در آمریکا مربوط می‌شود. این صندوق‌ها پس از ۹ جلسه معاملاتی متوالی ورود سرمایه، روز جمعه با ۲۰۱.۸ میلیون دلار خروج خالص مواجه شدند؛ اتفاقی که هم‌زمان با افت بیت‌کوین به زیر ۷۸ هزار دلار رخ داد.

پیش از این عقب‌نشینی، بیش از ۳ میلیارد دلار سرمایه طی ۹ جلسه وارد ETFهای بیت‌کوین شده بود و مجموع جریان سرمایه ماه آگوست نیز همچنان در محدوده مثبت ۳.۳ میلیارد دلار قرار داشت. با این حال، ارزش کل دارایی‌های خالص این صندوق‌ها پس از عبور موقت از مرز ۱۰۰ میلیارد دلار، به ۹۷.۶ میلیارد دلار کاهش یافت.

در میان صندوق‌ها، ARK 21Shares با ۱۱۴.۹ میلیون دلار خروج سرمایه بیشترین سهم را از برداشت روز جمعه داشت و پس از آن صندوق بیت‌وایز با ۴۹.۷ میلیون دلار قرار گرفت، صندوق iShares متعلق به بلک‌راک نیز ۳۳.۴ میلیون دلار خروج سرمایه ثبت کرد.

این تغییر رفتار اهمیت زیادی دارد؛ زیرا در هفته‌های اخیر بخش مهمی از تقاضای نقدی بازار از مسیر ETFها تامین شده بود. توقف این جریان، به‌ویژه در آخر هفته که سازوکار ایجاد و بازخرید واحدهای ETF فعال نیست، وزن بیشتری به معاملات مشتقه و رفتار معامله‌گران کوتاه‌مدت می‌دهد.

بازار مشتقات جای ETFها را می‌گیرد

هم‌زمان با توقف فعالیت ETFها در تعطیلات آخر هفته، بازار مشتقات همچنان فعال باقی مانده است. انقضای حدود ۸۱ هزار و ۷۰۰ قرارداد آپشن بیت‌کوین به ارزش تقریبی ۶.۴۴ میلیارد دلار نیز بخشی از ساختار موقعیت‌های معاملاتی بازار را تغییر داده است.

تمرکز بخش مهمی از قراردادهای آپشن در محدوده‌های ۷۵ هزار و ۸۰ هزار دلار باعث شده این دو سطح به مرزهای روانی اصلی بازار تبدیل شوند. از یک سو بازگشت بالای ۸۰ هزار دلار می‌تواند نشان دهد فروشندگان نتوانسته‌اند کنترل بازار را در دست بگیرند و از سوی دیگر شکست حمایت ۷۷ هزار دلاری، راه را برای آزمون دوباره محدوده ۷۵ هزار دلار باز خواهد کرد.

تحلیل‌های بازار همچنین بر این نکته تاکید دارند که کیفیت حرکت بعدی بیت‌کوین فقط به عبور یا شکست یک سطح قیمتی وابسته نیست؛ بلکه منشا تقاضا نیز اهمیت زیادی دارد. در صورتی که افزایش قیمت با تقاضای واقعی بازار نقدی همراه باشد و نرخ‌های تامین مالی و حجم موقعیت‌های اهرمی کنترل‌شده باقی بمانند، ساختار رشد می‌تواند پایدارتر باشد. در مقابل، رشد مبتنی بر اهرم بالا، آسیب‌پذیری بازار را در برابر اصلاح‌های ناگهانی افزایش می‌دهد.

حرکت کیف‌پول‌های قدیمی؛ فروش یا جابه‌جایی دارایی؟

در کنار فشارهای قیمتی، داده‌های درون‌زنجیره‌ای نیز بار دیگر مورد توجه قرار گرفته‌اند. شش کیف‌پول بیت‌کوین که آخرین فعالیت آنها به سال‌های ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۴ بازمی‌گشت، بین ۱۶ تا ۲۶ آگوست در مجموع ۵۵۳.۵۹ بیت‌کوین به ارزش حدود ۴۰ میلیون دلار را جابه‌جا کردند. یکی از این کیف‌پول‌ها بیش از ۱۵ سال بدون فعالیت باقی مانده بود.

حرکت چنین دارایی‌هایی معمولا این نگرانی را ایجاد می‌کند که دارندگان اولیه بیت‌کوین در حال شناسایی سود و فروش دارایی‌های خود هستند اما داده‌های موجود چنین نتیجه‌ای را تایید نمی‌کند. پنج مورد از شش کیف‌پول مورد بررسی، بیت‌کوین‌های خود را به آدرس‌هایی منتقل کردند که ارتباط شناخته‌شده‌ای با صرافی‌ها نداشتند. تنها یکی از کیف‌پول‌ها ۴۰ بیت‌کوین را به یک ارائه‌دهنده خدمات نگهداری و معاملات دارایی دیجیتال در آلمان منتقل کرد.

در نتیجه، صرف انتقال بیت‌کوین‌های قدیمی را نمی‌توان معادل فروش دانست. این جابه‌جایی می‌تواند ناشی از تغییر کیف‌پول، انتقال به یک متولی، افزایش امنیت دارایی یا سازماندهی مجدد موجودی باشد.

در عین حال، داده‌های گلکسی ریسرچ نشان می‌دهد فعالیت بیت‌کوین‌های غیرفعال در سال ۲۰۲۶ نسبت به دو سال گذشته کاهش قابل توجهی داشته است. میزان جابه‌جایی این گروه از دارایی‌ها در سه‌ماهه دوم به پایین‌ترین سطح از سه‌ماهه سوم ۲۰۲۲ رسیده و انتظار می‌رود مجموع تحرک بیت‌کوین‌های غیرفعال در سال جاری به کمتر از نصف سال گذشته برسد، این موضوع از شدت نگرانی درباره عرضه ناگهانی گسترده از سوی دارندگان قدیمی می‌کاهد.

بیت‌کوین میان اقتصاد کلان و نقدینگی

آنچه اکنون بازار بیت‌کوین را شکننده کرده، هم‌زمانی چند عامل است. در بخش اقتصاد کلان، تردید درباره سرعت کاهش تورم آمریکا و مسیر آتی نرخ بهره، اشتهای سرمایه‌گذاران برای دارایی‌های پرریسک را محدود کرده است. در بازار سرمایه، نخستین خروج سرمایه از ETFهای بیت‌کوین پس از ۹ روز ورود متوالی، بخشی از پشتوانه تقاضای نقدی را موقتا تضعیف کرده و در بازار مشتقات نیز معامله‌گران پس از انقضای حجم بزرگی از قراردادهای آپشن، موقعیت‌های خود را از نو تنظیم می‌کنند.

به همین دلیل، مرز ۸۰ هزار دلار در شرایط فعلی صرفا یک مقاومت تکنیکال نیست؛ بلکه به شاخصی برای سنجش توان بازگشت تقاضا تبدیل شده است. عبور و تثبیت بالای این سطح می‌تواند بار دیگر محدوده ۸۲ تا ۸۳ هزار دلار را در دسترس قرار دهد. در مقابل، شکست ۷۷ هزار دلار احتمال حرکت به ۷۵ هزار تا ۷۵ هزار و ۵۰۰ دلار را افزایش می‌دهد و در صورت تداوم فشار فروش، محدوده ۷۲ تا ۷۳ هزار دلار نیز می‌تواند به سناریوی بعدی بازار تبدیل شود.

با وجود این نوسانات، تصویر میان‌مدت هنوز یکدست نزولی نیست. بیت‌کوین در ماه آگوست رشد قابل توجهی را تجربه کرده و جریان سرمایه ماهانه ETFها نیز با وجود خروج اخیر همچنان مثبت است. از سوی دیگر، کاهش تحرک بیت‌کوین‌های بسیار قدیمی نشان می‌دهد فشار عرضه از سوی دارندگان بلندمدت دست‌کم براساس داده‌های فعلی در حال تشدید نیست.

در چنین فضایی، جهت حرکت بعدی بیت‌کوین بیش از آنکه فقط به یک خبر یا یک سطح تکنیکال وابسته باشد، به تلاقی سه عامل سیاست پولی فدرال رزرو، بازگشت یا ادامه خروج سرمایه از ETFها و کیفیت تقاضا در بازار نقدی و مشتقات بستگی دارد. تا زمانی که یکی از این عوامل کفه بازار را به شکل معناداری سنگین نکند، محدوده ۷۷ تا ۸۰ هزار دلار می‌تواند همچنان میدان اصلی تقابل خریداران و فروشندگان باقی بماند.