کالاهای اساسی تا پایان سال حتی با توقف پروازهای خارجی تامین است

به گزارش اقتصاد معاصر؛ با وجود تداوم تنش در تنگه هرمز، کاهش تردد کشتی‌های تجاری در این آبراه و تحدید به محدود شدن ارتباطات هوایی ایران، شواهد و اظهارات مسئولین در هفته‌های اخیر نشان می‌دهد زنجیره تأمین کالاهای اساسی کشور همچنان فعال است و تاکنون حتی نیازی به برداشت از ذخایر راهبردی ایجاد نشده است.

در کنار موجودی کالا در بنادر و انبارها، ادامه واردات از مسیرهای دریایی، ریلی و زمینی و همچنین پیش‌بینی تأمین ارز تا پایان سال، مهم‌ترین پشتوانه استمرار این روند عنوان شده است.

علی تیموری، معاون توسعه مدیریت و منابع وزارت جهاد کشاورزی، 28 مرداد در این ارتباط اظهار داشت که در جریان جنگ 12 روزه و 40 روزه، تأمین نهاده‌ها و کالاهای اساسی ادامه داشته و برای تأمین نیاز کشور نیازی به استفاده از ذخایر استراتژیک وجود نداشته است.

به گفته او، از حدود 14 میلیون تن واردات مورد نیاز کشور، حدود 10 میلیون تن از طریق مسیرهای دریایی و ریلی و کشورهای حاشیه دریای خزر تأمین می‌شود و در کالاهایی مانند گندم، برنج و روغن نیز مشکلی گزارش نشده است.

این تصویر چند روز بعد نیز در اظهارات وزیر جهاد کشاورزی تکرار شد. غلامرضا نوری قزلجه 7 شهریور در برنامه گفت‌وگوی ویژه خبری سیما گفت از آغاز جنگ 9 اسفند تاکنون هیچ برداشتی از ذخایر انجام نشده و ذخایر کشور رو به افزایش بوده است.

ذخایر راهبردی نه‌تنها مصرف نشده، بلکه افزایش یافته است

تازه‌ترین اظهارنظر مهم در این زمینه مربوط به اکبر فتحی، معاون برنامه‌ریزی و امور اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی است که 22 شهریور اعلام کرد در تأمین کالاهای اساسی نه‌تنها کمبودی وجود ندارد، بلکه در برخی اقلام موجودی از سطح مورد نیاز برای ذخیره‌سازی راهبردی نیز بیشتر است.

فتحی همچنین تصریح کرد روند تأمین و ذخیره‌سازی به شکل مستمر ادامه دارد، ذخایر راهبردی کاهش پیدا نکرده و در شرایط فعلی هیچ ضرورتی برای برداشت از این ذخایر وجود ندارد.

به گفته او، سیاست وزارت جهاد کشاورزی این است که تأمین کالا به شکل پیش‌دستانه انجام شود تا حتی در شرایط بحرانی، جریان عرضه متوقف نشود.

3.5 میلیون تن کالای اساسی در بنادر؛ ورود کالا متوقف نشده است

محمدرضا طلایی، معاون توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی، 6 شهریور اعلام کرد که در آغاز جنگ حدود 6.5 میلیون تن کالای اساسی در کشور و بنادر وجود داشت و همین موجودی اولیه به مدیریت بازار کمک کرد.

او همچنین گفت در حال حاضر حدود 3.5 میلیون تن کالای اساسی در بنادر کشور وجود دارد و بخش عمده کالاهای واردشده نیز به بازار و واحدهای تولیدی منتقل شده است.

طلایی اضافه کرد که در دوره جنگ، برخی فرآیندهای ثبت سفارش، گمرکی و تأمین ارز سرعت گرفته و در مواردی کالای واردشده کمتر از یک هفته تأمین ارز شده است. همچنین سهم واردات از بنادر شمالی نسبت به سال قبل تقریباً دو برابر شده است.

این آمار یک نکته کلیدی را نشان می‌دهدکه تأمین کالا صرفاً به ذخایر راهبردی متکی نیست؛ بخشی از نیاز از موجودی بنادر و انبارها پوشش داده می‌شود و همزمان ورود محموله‌های جدید نیز ادامه دارد.

رویترز: تنگه هرمز کم‌تردد شده، اما مسیر تأمین کالاها متوقف نشده است

بر اساس گزارش رویترز، در بخش حمل دریایی در تنگه، شرایط نسبت به وضعیت عادی به مراتب پرریسک‌تر شده است اما روند تامین کالا متوقف نشده است.

با وجود این کاهش شدید تردد، داده‌های وزارت جهاد کشاورزی نشان می‌دهد شبکه تأمین ایران تنها به این مسیر وابسته نمانده است. علی تیموری از استفاده از مسیرهای دریایی و ریلی و کشورهای حاشیه دریای خزر خبر داده و محمدرضا طلایی نیز افزایش استفاده از بنادر شمالی و مرزهای زمینی را تشریح کرده است.

به بیان دیگر، هرمز همچنان یک گلوگاه مهم برای تجارت ایران است، اما اختلال در تردد این آبراه به معنای توقف زنجیره تأمین کالاهای اساسی نیست؛ زیرا بخشی از ظرفیت تأمین به سمت مسیرهای دیگر منتقل شده است.

فشارهای هوایی بیشتر شده، اما ساختار تأمین کالا به حمل هوایی وابسته نیست.

با این حال، برای ارزیابی تأمین کالاهای اساسی باید تفاوت میان حمل هوایی و شبکه اصلی واردات این اقلام را در نظر گرفت. اظهارات وزارت جهاد کشاورزی نشان می‌دهد بخش عمده نیاز وارداتی از طریق دریا، ریل و مسیرهای زمینی تأمین می‌شود؛ بنابراین محدودیت‌های پروازی لزوماً به معنای اختلال در جریان اصلی ورود کالاهای اساسی نیست.

پشتوانه مالی تأمین کالاهای اساسی تا پایان سال 

علاوه بر موجودی کالا و مسیرهای جایگزین، تأمین مالی واردات نیز در هفته‌های اخیر دنبال شده است. بانک مرکزی در 3 شهریور دستورالعمل اعطای تسهیلات ارزی برای واردات کالاهای اساسی را برای اجرا تا پایان سال جاری ابلاغ کرد؛ هدف این دستورالعمل، تداوم زنجیره تأمین، حفظ امنیت غذایی و تقویت ذخایر راهبردی اعلام شده است.

از سوی دیگر، حسین تاجیک، مدیرکل تجارت خارجی بانک مرکزی، 21 شهریور گفت برای تأمین ارز کالاهای اساسی و دارو تا پایان سال نگرانی وجود ندارد و پیش‌بینی‌های لازم برای ادامه تأمین ارز انجام شده است. او همچنین از انتقال بخشی از لجستیک به شمال کشور در پی مشکلات مسیرهای جنوبی خبر داد.

هزینه های تامین افزایش یافته اما قطع نشده

اگر مجموعه این داده‌ها کنار یکدیگر قرار گیرد، تصویر فعلی چنین است: کالاهای اساسی در بازار و زنجیره توزیع در حال تأمین است، حجم قابل توجهی کالا در بنادر وجود دارد، واردات از مسیرهای جایگزین ادامه پیدا کرده، برای تأمین ارز تا پایان سال برنامه‌ریزی شده و مهم‌تر از همه، ذخایر راهبردی تاکنون برای جبران اختلالات مصرف نشده است.

این وضعیت البته به معنای بی‌اثر بودن تنش‌های منطقه‌ای نیست. کاهش تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز و محدودیت‌های هوایی می‌تواند هزینه و زمان حمل را افزایش دهد.