۲۸/آبان/۱۴۰۵ | ۰۷:۴۸
پیش‌ بینی قیمت طلا و سکه پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵ پیش‌ بینی قیمت دلار پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵ مدیریت پیک بار زمستان با بخشنامه محقق نمی‌شود اجرای طرح حذف کارت آزاد جایگاه‌ها در ۱۱ استان بررسی شد زمان واریز حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی تامین مالی ۹۰۰ همتی شرکت‌ها از بازار سرمایه عبور ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر کشور از ۶ هزار مگاوات افزایش نسبی دمای هوا در نواحی شمال کشور ترافیک سنگین در محورهای شمالی و آزادراه‌های منتهی به تهران کاهش صادرات سیب و پرتقال، مشکل امسال باغداران بازسازی پالایشگاه‌های آسیب‌دیده پارس جنوبی با توان داخلی عبور مصرف گاز خانگی از ۴۶۴ میلیون مترمکعب در آبان‌ سازمان بورس از آغاز پذیره‌نویسی سومین صندوق ارزی خبر داد مرغ‌های بالای ۲ کیلوگرم از اول دی‌ماه به‌صورت کامل عرضه نمی‌شوند بررسی ۲۴ ساعته شدن معاملات بازار مالی بورس کالا آخرین قیمت طلا و قیمت سکه امروز چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ + جدول قیمت روغن موتور آزاد شد هشدار نسبت به بارش برف و باران در تهران تا جمعه ضوابط پلکان دوربندی‌شده در ساختمان‌های مسکونی تا ۸ طبقه ابلاغ شد خبر جدید درباره پرداخت حقوق آبانماه بازنشستگان تأمین اجتماعی+ زمان و جزییات ممنوعیت صادرات پیاز، سیب زمینی و گوجه فرنگی همراهی ۴۳۰ هزار مؤدی مالیاتی و تامین اعتبار کامل ۱۶۵۰ پروژه تا ۲۶ آبان محدودیت انتخاب دروس امتحانات نهایی دی‌ماه دانش‌آموزان برداشته شد انتشار چهل و سومین اطلاعیه ستاد پرداخت به بازماندگان سانحه هواپیمای اوکراینی از بام کارخانه تا موتورخانه اداره؛ خورشید چگونه مصرف گاز را کم می‌کند؟ قیمت شیر خام ۶۸ هزار تومان شد قیمت مصوب کنسرو تن ماهی ۳۲۹ هزار تومان تعیین شد اولین گزینه زمستانی پرسپولیس اعلام مبلغ بیمه تکمیلی بازنشستگان تأمین اجتماعی ۱۴۰۵+ جزییات قیمت سکه پارسیان امروز چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ قیمت طلا ۲۴ عیار امروز چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ شبکه بانکی به بیش از یک میلیون و ۶۶۸ هزار درخواست «حسام» پاسخ داد چراغ سبز مردم به سی ان جی/مصرف بنزین کاهشی شد قیمت جهانی طلا امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ قیمت گوشی امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ وب‌سایت جدید اطلاع‌رسانی بورس تهران رونمایی شد آغاز طرح جدید نوسازی ناوگان؛ عرضه وانت زامیاد EX با تسهیلات ویژه تأکید صادق بر اجرای سرشماری نفوس و مسکن ۱۴۰۵ با رویکرد ثبتی‌مبنا وضعیت بورس امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ + جدول انتقاد بازنشستگان از مدیریت تأمین اجتماعی وضعیت تردد در جاده‌های کشور امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ ذخیره ۶۰ میلیون لیتر نفت سفید برای مقابله با تنش احتمالی گاز افزایش سهم راه‌آهن در حمل بار بین‌المللی کشور؛ ظرفیت شبکه ریلی ارتقا می‌یابد قیمت دلار و ارز امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ زنگنه: منابع حاصل از مولدسازی باید به دستگاه‌های واگذارکننده بازگردد بازدید معاون وزیر صمت و مدیرکل حوزه وزارتی از غرفه چادرملو در نمایشگاه ایران متافو دستگاه‌های دولتی مکلف به تکمیل اطلاعات املاک و اسکان شدند مولدسازی املاک دولت با ابزارهای جدید بورسی کلید خورد مدارک ثبت نام پذیرفته‌شدگان کنکور ۱۴۰۵ چیست؟+ زمان مراجعه به دانشگاه‌ها و لینک ثبت نام ورود وزارت صمت به تخلفات بازار موبایل؛ بررسی IMEI و گارانتی گوشی‌ها مسئولی که از حسابرسی طلب ارزی صحبت می کند،حسابرسی و حسابداری بلد نیست قیمت جهانی نفت امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ قیمت میوه و سبزیجات امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ + جدول سوء‌استفاده فروشندگان جعلی از سیم کارت/مراکز معتبر خرید به زودی معرفی می‌شود آغاز پیش فروش بلیت قطارهای مسافری آذر رفع مشکل رجیستری گوشی‌های ترخیص‌شده بدون کد ساتا در زمان جنگ گزارش هواشناسی امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ قیمت سکه و قیمت طلا امروز چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ + جدول حذف کارت سوخت جایگاه آزمایشی است/ بورد: هر ایرادی باشد برطرفت می‌کنیم افزایش دمای هوا در نیمه شمالی کشور طی چند روز آینده با ادعای نیویورک‌تایمز هیچ سدی در جهان مصون نخواهد بود تولید اوپک حداکثری می‌شود؟ کاهش ۹ درصدی مصرف بنزین در آبان بورد: سوخت مورد نیاز کشور تامین می‌شود؛ مصرف را مدیریت کنیم درآمد حاصل از صرفه‌جویی گاز چطور به مردم پرداخت می‌شود؟ توافق برای ۲۴ ساعته شدن فعالیت مرز‌های گمرکی مشترک ایران و افغانستان ذخیره‌سازی نفت سفید برای تأمین سوخت مناطق در معرض تنش گازی کسری گاز در روزهای سخت زمستان ممکن است به ۴۳۰ میلیون مترمکعب برسد رئیس کل بیمه مرکزی: دریافت اسناد کاغذی بیمه از اول آذر حذف می‌شود گذرگاه مرزی سومار موقتاً تعطیل شد وزیر اقتصاد: دوره تاب‌آوری به پایان می‌رسد؛ فصل ساخت اقتصاد ایران آغاز می‌شود وضعیت بورس امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ تورم ماهانه گوشت قرمز و سفید همچنان نزولی است خبر مهم وزیر اقتصاد درباره سهام عدالت تحویل ۶۳۰ دستگاه پارس‌نوآ زودتر از موعد مقرر؛ تداوم فرآیند واگذاری خودروها به مشتریان تعیین قیمت خرید تضمینی گندم را نمی‌توان به پایان جنگ موکول کرد دیدار رئیس سازمان منابع طبیعی با مدیر منطقه‌ای صندوق اقلیم سبز توقف نماد معاملاتی ایران‌خودرو در بورس توقف ۱۷۰ کامیون صادراتی در مرز عراق رفع شد مخالفت با انتقال دبیرخانه مشاغل سخت به تأمین اجتماعی دارایی‌های دولت و بانک‌ها در قالب توکن عرضه می شود قیمت دلار امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ خرید اعتباری؛ راهکار خانوارها برای جبران کاهش قدرت خرید قیمت آپارتمان در شرق تهران؛ هفت‌حوض و پیروزی متری چند؟ قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز سه‌شنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵ + جدول صیدی: هوش مصنوعی به کمک تأمین مالی بازار سرمایه می‌آید مهاجرانی: افزایش حقوق ظرف ۶ ماه با تورم خنثی می‌شود همتی: محدودیت‌های ارزی و تجاری ابزار جنگ اقتصادی آمریکاست قیمت جهانی نفت امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ قیمت جهانی طلا امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ املاک مازاد دولت به ابزار بورسی تامین مالی تبدیل می‌شود +جزئیات بورس در ایستگاه استراحت؛ شاخص ۸.۵ میلیونی سکوی پرتاب بعدی؟ فردا آخرین مهلت ثبت نام جاماندگان افزایش کالابرگ وام نوسازی خودرو از ۵۰۰ میلیون تا ۱۵ میلیارد تومان هشدار سازمان بورس درباره فعالیت سیگنال‌فروشان در فضای مجازی مالیات‌های بیش از میزان واقعی قابل اصلاح شد پیش‌فروش بلیط قطار آذر از چهارشنبه ۲۷ آبان آغاز می‌شود تسهیل واردات مواد اولیه صنایع غذایی با ارز صادرات کشاورزی تأیید شد توقف موقت افزایش سقف صادرات با ضمانت‌نامه بانکی؛دسترسی استان‌ها قطع شد طرح فروش کیلویی نان هنوز نهایی نشده است یارانه آبان به حساب سرپرستان دهک‌های اول تا سوم واریز شد ناترازی مرکب و روزمرگی عامل عدم رشد اقتصاد ماست نظارت بر کیفیت کاتالیست خودرو‌ها به سازمان ملی استاندارد واگذار شد عرضه سهام دولت در ۳ شرکت جدید/ جزئیات واگذاری‌های آذرماه اعلام شد صدور ۴ میلیون و ۸۲۰ هزار فقره چک الکترونیک در هفت ماهه ۱۴۰۵ همکاری دستگاه قضایی و بانک مرکزی برای احیای بانک ایران‌زمین؛ انتقال قطعی ۱۴۰ همت از دارایی‌های شناسایی‌ شده پرداخت ۱۴۰ همت وام ازدواج در ۶ ماه نخست سال ۱۴۰۵ قیمت محصولات بهمن‌دیزل برای آبان اعلام شد تصویب کلیات طرح افزایش حقوق کارگران متناسب با تورم قیمت گوشی‌های بازار امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ طرح ساماندهی و تسریع در فرآیند تصفیه تعاونی‌های منحل‌شده در استان تهران آغاز شد انتظار ۳۵۰ روزه برای ثبت سفارش قطعات صنعتی صدور کارت گردشگری در ۶ بانک؛ امکان دریافت دسته‌ای برای صرافی‌ها برگزاری ۱۸ برنامه ملی و بیش از ۳۰ برنامه استانی در هفته جهانی کارآفرینی ماجرای ۱ هفته ثبت گمرکی آیفون ۱۸ مسافری بعد از ابلاغیه ممنوعیت وزارت صمت قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵ + جدول قیمت دلار امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ امکان خرید اعتباری کالا تا دو برابر یارانه نقدی، از امروز آغاز شد دیوان محاسبات: حقوق گمرکی ماشین‌آلات و مواد اولیه تولید کاهش پیدا نکرده است مدنی زاده: صندوق مولدسازی دارایی بانک ها رونمایی می شود قیمت جهانی طلا امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ پروازهای باری به نجف از سرگرفته می‌شود مشکلی در تأمین اقلام اساسی نداریم/ آزادسازی نرخ گندم و آرد باید در دستور کار قرار بگیرد ترمز تورم کجاست؟ نسخه بانک مرکزی برای مهار نقدینگی گسترش فهرست کالا‌های مشمول ترخیص ۹۰ درصدی؛ ۵ ردیف تعرفه جدید اضافه شد تامین مالی کامل یک‌هزار و ۳۱۵ پروژه تا ۲۴ آبان‌ماه از محل طرح نشان‌دارکردن ابلاغ تعلیق دو مصوبه واردات خودرو دولت به گمرکات کشور قیمت گوشی‌های بازار امروز ۲۴ آبان ۱۴۰۵ جزئیات طرح دولت برای پرداخت حقوق کارمندان ۳ مطالبه اتاق ایران از دولت؛ اصلاح مالیات، تسویه بدهی‌ها و حمایت از تولید قیمت آپارتمان در مناطق اداری تهران؛ ولیعصر و سنایی متری چند؟ بازگشت به توافقات دستمزد؛ کلید تأمین امنیت معیشتی کارگران ۲۰ برابر گران‌تر از واقعیت؛ ترفند جدید روغن‌فروشان قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز یکشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵ + جدول قیمت دلار امروز ۲۴ آبان ۱۴۰۵ شکایت واردکنندگان کالای اساسی از ترک فعل پورمحمدی در نامه صریح به پزشکیان تداوم مشکلات مسافران هوایی در آمریکا/ بیش از ۳۳۰۰ پرواز داخلی و خارجی لغو شد در یک ماه اخیر طلا ۲.۴ میلیون و سکه ۱۵ میلیون ارزان شد واکنش همتی به اظهارات جدید اسکات بسنت جزییات ثبت نام کوییک آبان ۱۴۰۵ + شرایط جدید فروش مشارکت در تولید سایپا نظارت بانک مرکزی بر تخلفات بانک‌ها نتایج قرعه‌کشی بهمن‌موتور مشخص شد وام ۱.۱ میلیارد تومانی برای جایگزینی وانت‌های فرسوده هر شمش طلا در مرکز مبادله چند میلیارد تومان معامله شد؟ شروط جدید بانک مرکزی برای پرداخت‌یارها آخرین اخبار از افزایش حقوق کارگران در نیمه دوم ۱۴۰۵ خبر مهم درباره افزایش حقوق سال ۱۴۰۶ انتشار یک میلیارد یورو اوراق ارزی برای تأمین مالی طرح‌های صادراتی قیمت جهانی طلا امروز ۲۰ آبان ۱۴۰۵ حاکمیت شرکتی اثربخش، زیربنای خلق ارزش پایدار و صیانت از منابع بانک‌هاست سخنگوی دولت: مقرر شد بخشی از طلب ارزی واردکنندگان پرداخت شود خضریان خواستار رسیدگی به تعهدات ارزی خارج از بودجه شد قیمت گوشی امروز ۱۹ آبان ۱۴۰۵ ایران‌خودرو و بانک ملی ایران تفاهم‌نامه همکاری امضا کردند واریز حقوق کارمندان زیرورو می‌شود قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز سه‌شنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵ + جدول بررسی روند اجرای پروژه‌های نهضت ملی اردبیل در دیدار مدیرعامل بانک مسکن و استاندار حذف کالابرگ ۱ میلیون خانوار با تورم ۷۰ درصدی صلاح است؟ پذیرش سهام سایپادیزل در فرابورس ایران پس از 8 سال دیدار مدیرعامل بانك ملت با مدیران شركت های فعال در صنعت برق دلیل انفعال وزارت صمت در نحوه واگذاری سهام سپهر کیش ایرانیان چیست؟ قیمت گوشی امروز ۱۸ آبان ۱۴۰۵ حسابرسی داخلی بانک ایران زمین در مسیر ارتقای شفافیت و پاسخگویی تغییر ساعتی قیمت عمده‌فروشی موبایل؛ افزایش ۵ درصدی در یک روز معاملات خرید و فروش خودرو برخط می شود تعرفه جدید اینترنت همچنان کفاف هزینه‌ها را نمی‌دهد افزایش قیمت بسته‌های اینترنت از امروز/ بسته‌های خریداری‌شده تغییر نمی‌کنند تلگرام می‌خواهد صفحه‌ای شبیه اکسپلور اینستاگرام بسازد تعرفه‌های اینترنت اپراتورهای تلفن همراه تغییر می‌کند؟ معاون وزیر ارتباطات: در صورت تکرار جنگ، احتمال قطع اینترنت وجود دارد رونمایی گوگل‌ارت ایرانی به زودی آغاز مرحله دوم طرح توانمندسازی کسب‌وکارهای روستایی اینترنت باکیفیت و پایدار بدون حل پرونده فیلترینگ محقق نمی‌شود دانسته‌های گمرکی اربعین ویژه زائران کدام خانه‌ها مشمول مالیات برخانه‌های خالی می‌شوند؟ میزان تقاضای مصرف برق همچنان نزدیک ۸۰ هزار مگاوات صدور صورتحساب الکترونیکی در ۱۲۰ ثانیه قیمت ارز اربعین/دلار مبادله‌ای رشد کرد افت قیمت دام زنده/ متعادل شدن قیمت گوشت قرمز در بازار تولید محصولات لبنی ؛ صنعتی حساس و استراتژیک در صنایع غذایی کشور خشکی تالاب گاو خونی منشأ ریز گرد‌ها و آلودگی هوا‌ی استان اصفهان تنور نفت
۱۷:۳۰ ۱۴۰۵/۰۷/۰۶
اقتصاد معاصر گزارش می‌دهد

رفت و برگشت چشم‌بادامی‌ها در بازار ایران؛ نتیجه ۵ سال حمایت از تولیدکنندگان لوازم خانگی چیست؟

حمایت از تولید داخلی یکی از اصول سیاست صنعتی و ابزاری برای توسعه سرمایه‌گذاری، اشتغال و کاهش وابستگی به واردات است؛ صنعت لوازم خانگی نیز از سال ۱۳۹۷ یکی از گسترده‌ترین دوره‌های حمایت تجاری را تجربه کرد. اکنون پنج سال پس از آنکه فعالان این صنعت خواستار فرصت زمانی برای تقویت تولید شدند، محدودیت ورود لوازم خانگی کره‌ای در رویه مرزنشینی تعدیل شده است؛ تصمیمی که اگرچه به معنای آزادسازی واردات تجاری نیست اما بار دیگر این پرسش را مطرح کرده که صنعت لوازم خانگی در سال‌های حمایت چه دستاوردی داشته است.
لوازم خانگی
کد خبر:۶۱۶۵۹

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر-شاهد نجاتی؛ حمایت از تولید داخلی، به‌ویژه در صنایعی که ظرفیت ایجاد اشتغال، توسعه زنجیره تأمین و کاهش وابستگی ارزی دارند، از ابزارهای شناخته‌شده سیاست صنعتی است. بسیاری از کشورها نیز در دوره شکل‌گیری صنایع خود از تعرفه، محدودیت واردات، تامین مالی و سایر ابزارهای حمایتی استفاده کرده‌اند؛ با این حال، حمایت زمانی می‌تواند به یک سیاست توسعه‌ای تبدیل شود که در کنار فرصت دادن به تولیدکننده، با شاخص‌هایی مانند افزایش تولید، تعمیق ساخت داخل، رشد صادرات، ارتقای کیفیت، کنترل قیمت تمام‌شده و رضایت مصرف‌کننده ارزیابی شود.

صنعت لوازم خانگی ایران طی حدود هشت سال گذشته یکی از مهم‌ترین نمونه‌های چنین سیاستی بوده است. محدودیت ورود لوازم خانگی خارجی از سال ۱۳۹۷ آغاز شد و در سال ۱۴۰۰ با تأکید ویژه بر جلوگیری از بازگشت برندهای کره‌ای وارد مرحله تازه‌ای شد. اکنون، درست در زمانی که حدود پنج سال از آن مقطع گذشته، تصمیم جدید سازمان توسعه تجارت درباره لوازم خانگی کره‌ای دوباره بحث درباره نتیجه این حمایت را زنده کرده است.

البته یک نکته از ابتدا باید روشن باشد؛ آنچه در روزهای اخیر رخ داده، آزادسازی عمومی واردات سامسونگ و ال‌جی از مسیر تجارت رسمی نیست. سازمان توسعه تجارت در چهارم مهر ۱۴۰۵ اعلام کرد محدودیت نشان تجاری و مبدأ کالای کره‌ای برای تعاونی‌های مرزنشین برداشته شده است. این سازمان در توضیح بعدی تاکید کرد واردات لوازم خانگی بزرگ در تجارت رسمی همچنان ممنوع است و تصمیم جدید برای همسان‌سازی شرایط تعاونی‌های مرزنشین با رویه‌های کولبری و ملوانی گرفته شده است.

ممنوعیتی که از بحران ارزی آغاز شد

برای ارزیابی نتیجه سیاست حمایت، ابتدا باید به نقطه شروع آن بازگشت. سال ۱۳۹۷ همزمان با خروج آمریکا از برجام، بازگشت تحریم‌ها و جهش بازار ارز، دولت واردات مجموعه بزرگی از کالاها را محدود کرد. وزارت صمت بعدها اعلام کرد هدف از این گروه‌بندی، حمایت از تولید داخلی، جلوگیری از تشدید فشار بر بازار ارز و کنترل مصارف ارزی بود و از همان سال ثبت سفارش انواع لوازم خانگی از جمله یخچال و ماشین لباسشویی متوقف شد.

بنابراین منشأ ممنوعیت را نمی‌توان فقط در «بدعهدی کره‌ای‌ها» یا صرفا در «حمایت از تولید داخل» خلاصه کرد؛ واقعیت ترکیبی از چند عامل بود. از یک سو کشور با محدودیت منابع ارزی مواجه شده بود و سیاستگذار قصد داشت ارز را به کالاهای ضروری‌تر و مواد اولیه اختصاص دهد و از سوی دیگر، دو برند بزرگ کره‌ای یعنی سامسونگ و ال‌جی نیز تحت تاثیر تحریم‌های آمریکا همکاری خود با بازار ایران را متوقف کردند. گزارش‌های آن زمان از توقف همکاری و حتی تامین نشدن برخی مواد و قطعات برای شرکای ایرانی این شرکت‌ها حکایت داشت، هرچند عامل اصلی اعلام‌شده برای خروج آنها محدودیت‌های ناشی از تحریم‌های آمریکا بود.

مرحله دوم در سال ۱۴۰۰ شکل گرفت. در شرایطی که بحث‌هایی درباره احتمال بازگشت برندهای کره‌ای مطرح شده بود، تولیدکنندگان داخلی نسبت به آثار این بازگشت بر سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده هشدار دادند و جلوگیری از واردات محصولات کره‌ای مورد تأکید قرار گرفت. در واقع، ممنوعیتی که از سال ۱۳۹۷ برای کلیت لوازم خانگی برقرار بود، در سال ۱۴۰۰ از منظر بازگشت مشخص برندهای کره‌ای نیز تثبیت شد. 



پنج سال حمایت از لوازم خانگی به ایستگاه ارزیابی رسید/ محدودیت کره‌ای‌ها در تجارت مرزی برداشته شد//

وعده پنج‌ساله‌ای که امروز به نقطه ارزیابی رسیده است

در این میان یک اظهارنظر در شهریور ۱۴۰۰ اکنون اهمیت بیشتری پیدا کرده است. حمیدرضا غزنوی، سخنگوی تشکل تولیدکنندگان لوازم خانگی در ۲۱ شهریور همان سال، در دفاع از ادامه محدودیت واردات گفته بود دست‌کم پنج سال باید این شرایط ادامه داشته باشد و پس از آن عملکرد صنعت مورد بررسی قرار گیرد. او معتقد بود اگر بازار در اختیار تولیدکنندگان داخلی قرار گیرد، صنعت می‌تواند به نقطه‌ای برسد که دیگر نیاز جدی به محصولات خارجی وجود نداشته باشد.

اهمیت این اظهارات در زمان‌بندی آن است؛ این سخنان درست پیش از تشدید تاکیدها بر ممنوعیت بازگشت برندهای کره‌ای بیان شد و اکنون حدود پنج سال از آن دوره گذشته است. بنابراین سوال امروز دیگر صرفا این نیست که ممنوعیت واردات درست بود یا نادرست؛ سؤال دقیق‌تر آن است که صنعت لوازم خانگی با فرصت پنج‌ساله ایجادشده چه کرده است؟

نخستین پاسخ را می‌توان در آمار تولید جست‌وجو کرد. براساس اظهارات مسؤولان وقت وزارت صمت، تولید لوازم خانگی در سال‌های ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸ حدود هشت میلیون دستگاه بود اما در سال ۱۳۹۹ به ۱۵.۵ میلیون دستگاه افزایش یافت. تولید در سال ۱۴۰۰ نیز به حدود ۱۶.۵ میلیون دستگاه رسید.

این روند در سال‌های بعد نیز ادامه پیدا کرد. سخنگوی وزارت صمت در سال جاری اعلام کرده تولید لوازم خانگی در سال ۱۴۰۳ به حدود ۱۹ میلیون و ۳۲۸ هزار دستگاه رسیده و تولید سال ۱۴۰۴ نیز حدود ۱۸ میلیون دستگاه بوده است. مقایسه این ارقام با هشت میلیون دستگاه سال‌های ابتدایی محدودیت واردات نشان می‌دهد ظرفیت بالفعل تولید صنعت به شکل محسوسی افزایش یافته، هرچند تولید سال ۱۴۰۴ نسبت به سال قبل کاهش داشته است.

نکته مهم‌تر آنکه وزارت صمت در سال‌های ابتدایی، تولید ۲۴.۵ میلیون دستگاه در سال ۱۴۰۴ را هدف‌گذاری کرده بود؛ در حالی که رقم اعلام‌شده برای عملکرد آن سال حدود ۱۸ میلیون دستگاه است. بنابراین صنعت در توسعه ظرفیت و افزایش تولید نسبت به ابتدای دوره حمایت پیشرفت جدی داشته اما به همه اهداف کمی اعلام‌شده در ابتدای مسیر نرسیده است.



درحال ویرایش/// نجار /// پنج سال حمایت از لوازم خانگی به ایستگاه ارزیابی رسید/ محدودیت کره‌ای‌ها در تجارت مرزی برداشته شد

از کارخانه نهایی تا قطعه‌سازی؛ حمایت کجا سرریز کرد؟

دستاورد مهم دیگر این سال‌ها را باید در زنجیره تامین جست‌وجو کرد. توسعه صنعت لوازم خانگی تنها به افزایش تعداد یخچال، لباسشویی یا تلویزیون تولیدشده محدود نشده و بخشی از آن به توسعه قطعه‌سازی، صنایع پلاستیک، قطعات فلزی، شیشه، بسته‌بندی و تجهیزات الکترونیکی سرریز کرده است.

گزارش تفسیری شش‌ماهه سالجاری گروه صنعتی انتخاب نمونه‌ای از این روند را نشان می‌دهد. این مجموعه در زنجیره خود شرکت‌هایی برای تولید ماشین لباسشویی و ظرفشویی، محصولات گازسوز و توکار، قطعات پلاستیکی و قطعات فلزی لوازم خانگی در اختیار دارد و بخشی از نیاز تولید را از تأمین‌کنندگان داخلی تهیه می‌کند.

خود این شرکت همچنین از «بومی‌سازی بیش از ۲۸ میلیون قطعه» در فرایند تولید محصولاتش سخن گفته است؛ عددی که البته مربوط به ادعای یک بنگاه است و نباید به کل صنعت تعمیم داده شود اما جهت حرکت یکی از بزرگ‌ترین مجموعه‌های تولیدی کشور را نشان می‌دهد.

در سطح صنعت نیز معاون صنایع عمومی وزارت صمت اعلام کرده بود در سال ۱۴۰۱ حدود ۲۰۰ میلیون دلار صرفه‌جویی ارزی از محل تأمین داخلی قطعات صورت گرفته است. اظهارات انجمن صنعت نیز پیش‌تر از حدود ۲۳۰ میلیون دلار تعمیق ساخت داخل و صرفه‌جویی ارزی سخن گفته بود. با این حال، آمار رسمی و تجمیعی قابل اتکایی که نشان دهد در کل پنج سال چه میزان ارز به صورت خالص صرفه‌جویی شده، منتشر نشده است؛ به‌ویژه اینکه تولید داخلی محصول نهایی همچنان به بخشی از مواد و قطعات وارداتی نیاز دارد.

همین موضوع در گزارش مالی انتخاب نیز قابل مشاهده است. این شرکت صراحتا اعلام کرده بخشی از قطعات مورد نیاز خود را از کشورهایی از جمله چین، کره و ترکیه تامین می‌کند. در جدول تامین مواد اولیه این شرکت در نیمه نخست ۱۴۰۵، از مجموع حدود ۶۳ هزار میلیارد ریال اقلام فهرست‌شده، نزدیک به ۲۵ هزار میلیارد ریال مربوط به منابع خارجی است؛ یعنی در این نمونه مشخص نزدیک به ۴۰ درصد ارزش اقلام جدول همچنان منشا خارجی دارد.

این داده یک نکته اساسی را روشن می‌کند؛ خودکفایی در تولید محصول نهایی الزاما به معنای داخلی‌سازی صددرصدی زنجیره تولید نیست. رشد ساخت داخل رخ داده اما وابستگی ارزی در برخی قطعات الکترونیکی، مواد اولیه و تجهیزات همچنان باقی مانده است.



درحال ویرایش/// نجار /// پنج سال حمایت از لوازم خانگی به ایستگاه ارزیابی رسید/ محدودیت کره‌ای‌ها در تجارت مرزی برداشته شد

صادرات؛ آزمون واقعی رقابت‌پذیری

اگر تولید داخلی مرحله نخست بلوغ صنعتی باشد، صادرات آزمون سخت‌تر آن است؛ زیرا محصول ایرانی در بازار خارجی دیگر از ممنوعیت واردات و بازار حفاظت‌شده برخوردار نیست و باید با قیمت، کیفیت و خدمات رقبا رقابت کند.

براساس اعلام مدیرکل وقت دفتر لوازم خانگی وزارت صمت، صادرات این صنعت در سال ۱۴۰۰ حدود ۳۹۳ میلیون دلار بود و در سال ۱۴۰۱ با رشد ۱۲ درصدی به ۴۴۰ میلیون دلار رسید. عراق، افغانستان، تاجیکستان و کشورهای آسیای میانه از مهم‌ترین بازارهای صادراتی اعلام شده بودند.

آمارهای منتشرشده درباره سال‌های بعد اندکی متفاوت است؛ برخی تشکل‌ها صادرات سال ۱۴۰۲ را حدود ۴۰۰ میلیون دلار اعلام کرده‌اند و براساس داده‌های سازمان توسعه تجارت، صادرات در نیمه نخست ۱۴۰۳ نیز حدود ۲۲۳ میلیون دلار بوده است.

پس صادرات نسبت به ابتدای دوره رشد کرده اما هنوز در قیاس با ابعاد بازار داخلی و ظرفیت تولید، جای توسعه زیادی دارد. حتی در گزارش شش‌ماهه انتخاب، فروش صادراتی شرکت اصلی در گروه‌های یخچال‌فریزر، یخچال و فریزر مجموعاً تنها ۴۷۰ دستگاه ثبت شده است؛ رقمی که نباید به کل گروه یا صنعت تعمیم داده شود اما نشان می‌دهد حتی یک تولیدکننده بزرگ نیز برای تبدیل شدن به بازیگری جدی در بازارهای خارجی مسیر طولانی دارد.

حلقه‌ای که حمایت صنعتی بدون آن کامل نمی‌شود

اما ارزیابی پنج سال گذشته تنها با شمارش دستگاه‌های تولیدشده کامل نمی‌شود. طرف دیگر سیاست حمایت، مصرف‌کننده‌ای است که در دوره محدودیت واردات انتخاب‌های کمتری در برابر خود داشته و انتظار دارد نتیجه حمایت از تولید، محصول باکیفیت‌تر، خدمات بهتر و قیمت رقابتی‌تر باشد.

در این نقطه نقش دولت، وزارت صمت و به‌ویژه سازمان حمایت اهمیت پیدا می‌کند. محدود کردن رقابت خارجی بدون تقویت نظارت داخلی می‌تواند خطر کاهش انگیزه برای رقابت در کیفیت و قیمت را افزایش دهد. گزارش خود انتخاب نیز می‌گوید قیمت محصولات با توجه به شرایط بازار و رقبا و براساس دستورالعمل سازمان حمایت تعیین می‌شود و مبنای قیمت‌گذاری «هزینه واقعی تولید به علاوه سود عادلانه» است.

با این حال، تحولات بازار نشان می‌دهد نظارت در این حوزه همچنان نیازمند تقویت است. سازمان حمایت در شهریور ۱۴۰۵ بار دیگر اعلام کرد هرگونه افزایش قیمت لوازم خانگی بدون طی فرایند قانونی و اخذ تأییدیه ممنوع است؛ پیش از آن نیز گزارش‌هایی از افزایش‌های پیاپی قیمت، رکود بازار و کاهش قدرت خرید منتشر شده بود.

حتی خود گروه انتخاب در گزارش رسمی خود «کاهش قدرت خرید مصرف‌کننده»، «هزینه بالای محصولات و قیمت تمام‌شده» و تصور بخشی از جامعه درباره برتری کیفیت کالای خارجی را در زمره ریسک‌های فعالیتش قرار داده و افزایش کیفیت و خدمات پس از فروش را از راه‌های مواجهه با این شرایط دانسته است.

از این منظر، حمایت از تولیدکننده زمانی تکمیل می‌شود که سازمان‌های ناظر بتوانند همزمان از حقوق مصرف‌کننده نیز حفاظت کنند. نظارت مؤثر بر قیمت، کیفیت، گارانتی، تامین قطعه و خدمات پس از فروش می‌تواند مانع آن شود که فضای حمایت صنعتی به بازار کم‌رقابت و قیمت‌های نامتناسب منجر شود؛ همان‌طور که افزایش رقابت میان تولیدکنندگان داخلی نیز می‌تواند آنها را به نوآوری و ارتقای کیفیت وادار کند.

خارجی‌ها پنج سال بعد هنوز «ریسک» هستند

شاید یکی از جالب‌ترین اسناد برای ارزیابی شرایط امروز، بخش ریسک‌های گزارش شش‌ماهه ۱۴۰۵ گروه انتخاب باشد. این شرکت در سند رسمی خود، «احتمال حضور مجدد برندهای خارجی پس از رفع تحریم‌ها» را یکی از ریسک‌های کسب‌وکار معرفی کرده و راه مقابله با آن را جلب اطمینان مشتریان برای حمایت از تولید داخلی دانسته است.

این گزاره در کنار سخنان شهریور ۱۴۰۰ معنای خاصی پیدا می‌کند. پنج سال پیش فعالان صنعت خواستار دوره‌ای حداقل پنج‌ساله برای تقویت تولید بودند و اکنون یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان کشور بازگشت رقبای خارجی را همچنان در فهرست ریسک‌های خود قرار داده است.

البته تصمیم اخیر سازمان توسعه تجارت هنوز به معنای پایان دوره حمایت نیست. توضیح رسمی این سازمان نشان می‌دهد علت تصمیم جدید، همسان‌سازی رویه واردات تعاونی‌های مرزنشین با کولبران و ملوانان بوده است و هیچ اعلام رسمی درباره توافق تازه‌ای با کره جنوبی یا تصمیم برای آزادسازی تجارت رسمی ال‌جی و سامسونگ منتشر نشده است. بنابراین نسبت دادن تصمیم اخیر به «توافق جدید با کره‌ای‌ها»، «نارضایتی از کیفیت تولید داخل» یا «پایان دوره حمایت» بدون سند رسمی، فعلا در حد فرضیه باقی می‌ماند.

آنچه اکنون می‌توان با اطمینان گفت این است که صنعت لوازم خانگی پس از چند سال حمایت، نسبت به ابتدای دوره ممنوعیت بزرگ‌تر شده، تولید آن از سطح حدود هشت میلیون دستگاه عبور کرده و به محدوده ۱۸ تا ۱۹ میلیون دستگاه رسیده، زنجیره قطعه‌سازی داخلی توسعه یافته و صدها میلیون دلار صادرات سالانه شکل گرفته است. در مقابل، وابستگی به برخی مواد و قطعات خارجی، محدود بودن صادرات در برابر ظرفیت تولید، فشار قیمت تمام‌شده و کاهش قدرت خرید مصرف‌کننده همچنان از چالش‌های مهم صنعت هستند.

از حق نباید گذشت که صنعت لوازم خانگی در سال‌های محدودیت واردات، از نظر ظرفیت تولید، توسعه زنجیره تامین و افزایش سهم تولید داخلی رشد قابل توجهی را تجربه کرده است؛ اما در سوی دیگر، مدیریت بازار و نظارت بر قیمت‌ها متناسب با این رشد پیش نرفت. افزایش قیمت لوازم خانگی و کاهش قدرت خرید باعث شد بخشی از محصولات داخلی برای خانوار ایرانی به‌راحتی قابل دسترس نباشد؛ موضوعی که نشان می‌دهد حمایت از تولید، بدون نظارت موثر بر بازار، قیمت و حقوق مصرف‌کننده نمی‌تواند به تنهایی رضایت عمومی را تضمین کند.

پنج سال پس از آن وعده، شاید پرسش اصلی دیگر «واردات آزاد باشد یا ممنوع؟» نباشد. مسئله مهم‌تر این است که مرحله بعدی حمایت چگونه طراحی شود؛ حمایتی که به جای دائمی شدن دیوار تعرفه‌ای و ممنوعیت، هرچه بیشتر به عمق ساخت داخل، بهره‌وری، صادرات، فناوری، کیفیت و رضایت مصرف‌کننده گره بخورد. در چنین شرایطی تولیدکننده داخلی نیز می‌تواند از دوره حفاظت به مرحله رقابت حرکت کند و مصرف‌کننده هم نتیجه حمایت از صنعت ملی را نه فقط در تعداد کارخانه‌ها، بلکه در کیفیت، قیمت و حق انتخاب خود مشاهده کند.


درحال ویرایش/// نجار /// پنج سال حمایت از لوازم خانگی به ایستگاه ارزیابی رسید/ محدودیت کره‌ای‌ها در تجارت مرزی برداشته شد

هیجو دسکتاپ خبر چپ
محک دسکتاپ خبر چپ