یک فعال کارگری: مردم باید اثر مطالبه خود را در تصمیمات ببینند

به گزارش اقتصاد معاصر؛ با اشاره به اظهارات اخیر علی ربیعی، دستیار ویژه رئیس‌جمهور، درباره ضرورت تغییر نگاه دولت به جامعه اظهار کرد: در روزهای اخیر آقای علی ربیعی در اظهاراتی بر ضرورت تغییر نگاه دولت نسبت به جامعه تأکید کردند. محور اصلی سخنان ایشان ضرورت ایجاد یک گفت‌وگوی گسترده با همه اقشار ایرانی به‌گونه‌ای بود که مردم احساس کنند صدایشان شنیده می‌شود.  نکته کلیدی و قابل‌ تأمل در سخنان ایشان اما اشاره به فهم مدیریت سیاسی، اجتماعی و امنیتی جدید بود، به این معنا که دولت باید فضایی فراهم کند تا بتوان میان انواع اعتراض‌ها تفکیک قائل شد تا در نهایت جامعه بتواند در دراز مدت، خود این تمایز را مدیریت کند.

او افزود: اگرچه اصل دعوت به گفت‌وگو از سوی یک مقام دولتی گامی مثبت تلقی می‌شود، اما باید پرسید آیا این رویکرد، مسئله اصلی جامعه را حل می‌کند یا صرفاً مدیریت اعتراض را جایگزین رفع علت اعتراض می‌کند؟ اصل گفت‌وگو با جامعه و شنیدن مطالبات مردم، ضرورتی انکارناپذیر است، اما مسئله اینجاست که گفت‌وگو نباید صرفاً پس از شکل‌گیری اعتراض و در چارچوب مدیریت یا تفکیک آن مطرح شود. مسئله مهم‌تر، شناسایی و رفع زمینه‌هایی است که نارضایتی اجتماعی را تولید و انباشته می‌کند.

دولت باید پیش از اجرای سیاست‌ها، آثار آن‌ها را بر گروه‌های مختلف اجتماعی، به‌ویژه کارگران، بازنشستگان، مزدبگیران و اقشار کم‌درآمد، بررسی کند

گلپور با اشاره به پیام رهبر معظم انقلاب به مناسبت هفته دولت ۱۴۰۵ گفت: در این پیام بر «توجه جدی به زنجیره چالش‌های اقتصادی ـ معیشتی» از جمله تورم، بیکاری، مدیریت قیمت‌ها و بازار کالا و خدمات و همچنین رشد اقتصادی، افزایش سرمایه‌گذاری، هدایت سرمایه‌ها به سمت فعالیت‌های مفید و مورد نیاز و رونق تولید تأکید شده است.

وی افزود: از این منظر، مسئله اجتماعی و اعتراض را نمی‌توان جدا از وضعیت اقتصادی و معیشتی مردم تحلیل کرد.

رییس سابق کانون عالی انجمن‌های صنفی کارگران ایران افزود: وقتی تورم قدرت خرید خانوارها را کاهش می‌دهد، بیکاری و ناامنی شغلی گسترش می‌یابد، قیمت کالاها و خدمات غیرقابل پیش‌بینی است و دستمزدها از هزینه‌های واقعی زندگی عقب می‌مانند. در واقع نارضایتی صرفاً یک مسئله امنیتی یا ارتباطی نیست و چنین نارضایتی‌ای ریشه در تجربه روزمره مردم دارد. پیش از آنکه درباره تفکیک اعتراض‌ها سخن بگوییم، باید درباره سازوکارهای مؤثر برای پیشگیری از شکل‌گیری تنش، کاهش فشار معیشتی و پاسخ‌گویی به مطالبات اقتصادی و اجتماعی مردم صحبت کنیم.

مشکلات واقعی مردم را نمی‌توان با روایت‌سازی جایگزین کرد

او اظهار کرد: در همان پیام رهبر انقلاب تصریح شده است: «ضعف و نقص و کمبود، نیازمند روایت و برجسته‌سازی نیست؛ بلکه نیازمند برنامه‌ریزی و اقدام برای رفع و حل مشکل است.»

گلپور افزود: این نکته برای سیاست‌گذاری عمومی اهمیت زیادی دارد. نمی‌توان مشکلات واقعی مردم را با روایت‌سازی جایگزین کرد. قدرت کشور زمانی برای مردم باورپذیر خواهد بود که آنان آثار آن را در سفره، شغل، مسکن، درمان، آموزش و امنیت شغلی خود احساس کنند

این فعال کارگری با اشاره به بخش دیگری از پیام رهبر انقلاب به مناسبت هفته دولت گفت: در این پیام تاکید شده است: «از جمله مسائل اساسی کشور که همیشه باید در مرکز توجه دولت و دولتیان و همه‌ مسئولین و اجزای حکومتی قرار داشته باشد، رعایت وحدت و مراقبت از انسجام اجتماعی است. هر اقدام در هر یک از کلان‌عرصه‌های فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، امنیتی، و اقتصادی باید با ملاحظه پیوست مربوط به انسجام اجتماعی صورت بگیرد.»

گلپور افزود: این تاکید، مسئولیت دولت را فراتر از مدیریت اعتراض قرار می‌دهد و ایجاب می‌کند پیش از اجرای سیاست‌ها، آثار آن‌ها بر گروه‌های مختلف اجتماعی، به‌ویژه کارگران، بازنشستگان، مزدبگیران و اقشار کم‌درآمد، مورد توجه قرار گیرد.

تولید داخلی به نیروی کار برخوردار از دستمزد عادلانه، امنیت شغلی و امکان مشارکت در تصمیم‌گیری نیاز دارد

گلپور ادامه داد: سیاستی که فشار اقتصادی را بر این گروه‌ها افزایش دهد، حتی اگر با هدف اصلاح اقتصادی اجرا شود، فاقد پیوست واقعی انسجام اجتماعی است. همچنین در این پیام، هر سخن ناامیدکننده و تضعیف‌کننده انگیزه‌های ملی و هر نوع دوگانه‌سازی موهوم مغایر با انسجام اجتماعی دانسته شده است. بر این اساس، تقلیل اعتراض‌های اجتماعی به دوگانه‌هایی مانند «اعتراض سازنده و اعتراض مخرب» نیز نباید به ابزاری برای نادیده گرفتن ریشه‌های مشترک نارضایتی تبدیل شود. دولت موظف است پیش از هر داوری، مطالبات واقعی مردم را بشناسد و نسبت خود را با علت‌های نارضایتی روشن کند.

او تأکید کرد: سخن از تفکیک اعتراض بدون تعریف حقوق مردم، مسیر قانونی اعتراض، نهاد مسئول رسیدگی و ضمانت اجرای تصمیم‌ها، بیشتر یک چارچوب کلی است تا یک سازوکار عملی. جامعه به سازوکاری نیاز دارد که کارگر بتواند درباره دستمزد و امنیت شغلی، بازنشسته درباره معیشت و شهروند درباره گرانی، پیش از رسیدن مطالبات به مرحله بحران، صدای خود را به‌ طور رسمی و مؤثر به گوش مسئولان برساند.

تولید داخلی چگونه محقق می‌شود؟

اعتراض را نمی‌توان صرفاً با تفکیک، طبقه‌بندی یا مدیریت امنیتی حل کرد. اعتراض زمانی کاهش می‌یابد که مردم احساس کنند مسئله‌شان شنیده شده، پاسخ گرفته و در سیاست‌گذاری اثر گذاشته

گلپور با اشاره به تأکید بر تولید داخلی و اجرای سیاست‌های اقتصاد مقاومتی، اظهار کرد: در پیام رهبری تکیه بر تولید داخلی و اجرای سیاست‌های اقتصاد مقاومتی به‌ عنوان مسیر حل مشکلات اقتصادی مورد توجه قرار گرفته است. این سیاست‌ها بدون مشارکت نیروی کار و بدون به‌ رسمیت‌ شناختن نقش تشکل‌های صنفی و مدنی قابل تحقق نیست. تولید داخلی به نیروی تجربه کار برخوردار از دستمزد عادلانه، امنیت شغلی و امکان مشارکت در تصمیم‌گیری نیاز دارد.

این فعال کارگری در ادامه گفت: به طور کلی نقد اصلی درباره سخنان آقای ربیعی این نیست که چرا از گفت‌وگو سخن گفته‌اند، بلکه نقد این است که چرا «پیشگیری از تنش» در سطح علت‌های اقتصادی، اجتماعی و مدیریتی، در مرکز بحث قرار نمی‌گیرد؟ اگر دولت به دنبال انسجام اجتماعی است، باید هم‌زمان سه کار را انجام دهد که شامل کاهش فشار معیشتی، ایجاد سازوکار قانونی و مؤثر برای بیان و پیگیری مطالبات و برخورداری هر تصمیم از پیوست اجتماعی و آثار آن بر زندگی مردم است.

گلپور تأکید کرد: اعتراض را نمی‌توان صرفاً با تفکیک، طبقه‌بندی یا مدیریت امنیتی حل کرد. اعتراض زمانی کاهش می‌یابد که مردم احساس کنند مسئله‌شان شنیده شده، پاسخ گرفته و در سیاست‌گذاری اثر گذاشته است. انسجام اجتماعی محصول سکوت جامعه نیست؛ محصول عدالت، پاسخ‌گویی، اعتماد عمومی و مشارکت واقعی مردم در سرنوشت کشور است./ایسنا