آشتی موقت حقیقی‌ها با بورس

به گزارش اقتصاد معاصر؛ بازار سهام در جریان معاملات دیروز(دوشنبه)، نشانه‌هایی از بازگشت تقاضا را به نمایش گذاشت؛ و پس از سه روز عقب‌نشینی شاخص کل، افزایش قیمت سهام در بخش گسترده‌ای از بازار سهام و ورود حدود 3 هزار و 300 میلیارد تومان سرمایه حقیقی، فضای معاملات را تغییر داد. این اتفاق در شرایطی رخ داد که افت‌های اخیر نگرانی‌هایی درباره ادامه اصلاح قیمت‌ها ایجاد کرده بود.

با وجود این، برخی معتقدند بازگشت خریداران را نمی‌توان به‌تنهایی نشانه پایان اصلاح یا آغاز یک دوره صعودی پایدار دانست؛ و اهمیت این تحولات زمانی روشن‌تر می‌شود که رفتار سرمایه‌گذاران در روزهای آینده، کیفیت معاملات و عملکرد واقعی شرکت‌ها نیز بررسی شود.

رشد فراگیر در تالار شیشه‌ای

نگاهی به معاملات روز گذشته در تالار شیشه‌ای نشان می‌دهد شاخص کل بورس تهران در پایان معاملات دوشنبه با افزایش 0.9 درصدی به سطح 8 میلیون و 253 هزار واحد رسید. شاخص هم‌وزن نیز با رشد 1.51 درصدی در محدوده 2 میلیون و 222 هزار واحد قرار گرفت. شاخص کل فرابورس هم افزایش 1.86 درصدی را ثبت کرد.

پیشی‌گرفتن شاخص هم‌وزن از شاخص کل نشان می‌دهد که رشد بازار سهام در روز گذشته تنها به چند شرکت بزرگ و شاخص‌ساز محدود نبوده و سهام شرکت‌های کوچک و متوسط نیز با تقاضای بیشتری مواجه شده‌اند. همچنین، مثبت‌بودن حدود 82 درصد نمادهای بورسی و فرابورسی، از گستردگی نسبی موج خرید حکایت دارد.

در همین حال، ارزش معاملات خرد به حدود 42 هزار میلیارد تومان رسید. همراهی این سطح از معاملات با ورود 3.3 همت پول حقیقی، تصویر مساعدتری از وضعیت دادوستدها نسبت به روزهای قبل ترسیم می‌کند. با این حال، برای ارزیابی قدرت خریداران باید دید چه میزان از این تقاضا در معاملات بعدی حفظ خواهد شد.

سودآوری شرکت‌ها؛ معیار مهم‌تر از رشد شاخص‌ها

کارشناسان تغییر مسیر معاملات را تحت تاثیر تعدیل فشار فروش، تغییر انتظارات سیاسی و ارزیابی مجدد سودآوری شرکت‌ها می‌دانند و معتقدند انتشار گزارش‌های عملکرد شش‌ماهه شرکت‌های بورسی و فرابورسی می‌تواند در تعیین مسیر بعدی بازار نقش مهمی داشته باشد.

در این میان، افزایش درآمد شرکت‌ها لزوما به معنای بهبود وضعیت مالی آن‌ها نیست؛ و رشد هزینه مواد اولیه، انرژی، دستمزد و تامین مالی ممکن است بخشی از افزایش فروش را خنثی کند. بنابراین، بررسی سود عملیاتی، حاشیه سود و سود خالص در مقایسه با دوره مشابه سال گذشته، برای تشخیص ارزش واقعی سهام اهمیت بیشتری دارد.

همچنین گزارش‌های مالی می‌توانند زمینه تمایز میان شرکت‌های برخوردار از عملکرد بنیادی مناسب و بنگاه‌هایی را فراهم کنند که رشد درآمد آن‌ها الزاماً به افزایش سودآوری منجر نشده است. در چنین شرایطی، احتمال دارد مسیر بازار بیش از آنکه یکدست باشد، به سمت رشد انتخابی صنایع و نمادها حرکت کند.

سایه ریسک‌های سیاسی بر معاملات

افزون بر این، متغیر دیگری که می‌تواند بر تداوم ورود نقدینگی اثر بگذارد، تحولات سیاسی و ارزی است؛ و افزایش نااطمینانی ممکن است انتظارات تورمی و نوسانات ارز را تشدید کند و سرمایه‌گذاران را به مطالبه بازده بالاتر برای پذیرش ریسک سهام سوق دهد. در مقابل، کاهش معتبر تنش‌ها می‌تواند از فشار ریسک بر ارزش‌گذاری شرکت‌ها بکاهد.

البته اثر این تحولات بر همه صنایع یکسان نیست؛ و شرکت‌های صادرات‌محور از تغییرات نرخ ارز تأثیر می‌پذیرند، درحالی‌که بنگاه‌های وابسته به واردات ممکن است با افزایش هزینه تأمین مواد اولیه مواجه شوند. سیاست‌های قیمت‌گذاری و هزینه‌های مالی نیز می‌توانند نتایج متفاوتی برای صنایع مختلف رقم بزنند.

در مجموع، بازگشت پول حقیقی و رشد هم‌زمان شاخص‌ها را باید نشانه‌ای از بهبود تقاضا در بورس تهران دانست، نه تاییدی قطعی بر آغاز موجی صعودی و فراگیر. از این رو، استمرار ورود نقدینگی، حفظ ارزش معاملات و بهبود قابل‌اتکای سودآوری شرکت‌ها، سه عاملی هستند که می‌توانند اعتبار بیشتری به این چرخش معاملاتی ببخشند. تا زمانی که این نشانه‌ها در چند جلسه معاملاتی تثبیت نشوند، احتیاط در ارزیابی روند آینده بازار همچنان ضروری است./تسنیم