ظرفیت ۴۰ هزار همتی شدن صندوق‌های سرمایه‌گذاری در ایران

به‌ گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ صندوق‌های سرمایه‌گذاری در جهان یکی از اصلی‌ترین ابزار‌های سرمایه‌گذاری را تشکیل می‌دهند اما در ایران اقبال چندانی به این صندوق‌ها نشان داده نشده است؛ شاید برخی از افراد با این مهم مخالف باشند اما واقعیت اینکه هیچوقت اعداد دروغ نمی‌گویند و خود گویا همه چیز هستند. 

ارزش کل صندوق‌های سرمایه‌گذاری ایران جز صندوق‌های بازارگردانی براساس گزارش جدید کانون نهاد‌های سرمایه‌گذاری در پایان مهرماه به ۴ هزار همت نیز نمی‌رسد و برابر با ۳۹۶۹ هزار میلیارد تومان است. اما از کجا می‌توان فهمید که این عدد بر خلاف ظاهر بزرگ و صفر‌های زیادی که جلوی خود دارد، بسیار ناچیز است؟ پاسخ بسیار ساده است و نیاز نیست برای فهم این موضوع کارشناس ارشد بازار سرمایه بود و تنها نیاز است کمی ریاضی بلد باشیم.

۱۵ درصد اندازه بازار غیرمستقیم است

مسلما که عدد مذکور به تنهایی بیانگر هیچ‌چیزی نیست اما زمانی که آن را با ارزش بازار ۲۶۰۰۰ همت مقایسه کنیم متوجه می‌شویم که در مقام نسبت، صندوق‌های سرمایه‌گذاری تنها به اندازه ۱۵.۳ درصد بازار سهام هستند اما این عدد چرا بسیار کوچک است؟ شاید در نگاه نخست ا خود بگویید که ۱۵ درصد رقم قابل توجهی است اما بهتر است اتحادیه اروپا را مشاهده کنیم و ببینیم در آنجا وضعیت به چه صورت است.

۱۵ درصد ایران در قیاس با ۱۶۰ درصد اروپا

براساس گزارش ECMI (موسسه بازار‌های سرمایه اتحادیه اروپا)، ارزش صندوق‌های سرمایه‎‌گذاری این اتحادیه در پایان سال ۲۰۲۴ و نه امروز (ارفاق به بورس ایران) ۱۹.۳ تریلیون دلار بوده است. ضمن اینکه ارزش بازار سهام آنها ۱۲ تریلیون دلار بوده است؛ این مورد نشان می‌دهد که ارزش صندوق‌های سرمایه‌گذاری در بورس‌های اروپایی ۱۶۰.۷ کل ارزش بازار سهام است. البته این مورد ارتباطی با حباب صندوق‌ها ندارد بلکه مرتبط با نوع صندوق‌هاست که تنوع آنها در این اتحادیه به مراتب بیشتر از بورس ایران است.

مشکلاتی که باید برطرف شود

در نهایت باید گفت در زمینه صندوق‌های سرمایه‌گذاری، در بورس ایران ۲ عامل اصلی عدم رشد مناسب و تنوع بخشی به آنها بوده است؛ در وهله نخست صدور مجوز‌های فعلی مدت بسیار زیادی زمان می‌برد؛ به این صورت یکی از مدیران سبدگردان‌ها که نخواست نامش فاش شود در مصاحبه با اقتصاد معاصر اعلام کرد: برای دریافت یک مجوز ساده که چندین سبدگردان دیگر نیز دارند نزدیک به یکسال و نیم است که در صف ایستادیم و مدام می‌گویند افرادی جلوتر از شما درخواست دادند.

وی افزود: مگر صدور یک مجوز چقدر زمان می‌برد که ما باید از ترند روز بازار عقب بیافتیم و مسلم است که تسعه و رشدی در این زمینه نخواهیم داشت، تا زمانی که نهاد ناظر صدور مجوز رو تسهیل نکند امکان رشد صندوق‌های سرمایه‌گذاری وجود ندارد.

اما مورد دوم، «عدم فرهنگ‌سازی سرمایه‌گذاری»؛ نکته مهم در این خصوص نه اینکه تا به حال مسوولان از مردم دعوت نکرده باشند که دارایی خود را در بورس سرمایه‌گذاری کنند، بلکه به این مفهوم که دعوت به سرمایه‌گذاری بدون ارائه راهکار نه فقط به توسعه صندوق‌ها کمکی نمی‌کند، بلکه می‌تواند اتفاقات سال ۹۹ رو بسازد. باید در زمینه سرمایه‌گذرای غیر مستقیم به صورت گسترده در ایران فرهنگ‌سازی شود تا هم صندوق‌های سرمایه‌گذاری رونق گیرند و هم از سویی دیگر اتفاقاتی مانند ریزش شدید سال ۹۹ رخ ندهد.