بنزین گران پاشنه آشیل جمهوری‌خواهان؛ ترامپ با وعده توافق دنبال جذب آرای انتخاباتی است

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ در حالی که آمریکایی‌ها امروز، سوم نوامبر برای انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره پای صندوق‌های رای می‌روند، افزایش هزینه‌های زندگی و به‌ویژه جهش قیمت سوخت به یکی از جدی‌ترین چالش‌های انتخاباتی جمهوری‌خواهان تبدیل شده است. دونالد ترامپ که با وعده بهبود اقتصاد و کاهش هزینه‌های خانوار به کاخ سفید بازگشته بود، اکنون با رای‌دهندگانی روبه‌روست که افزایش قیمت بنزین، گازوئیل، مواد غذایی و هزینه مسکن را در زندگی روزمره خود احساس می‌کنند.

در این میان، جنگ با ایران و اختلال در بازار جهانی انرژی، فشار اقتصادی بر خانوارهای آمریکایی را تشدید کرده است. از همین‌رو اظهارات تازه ترامپ درباره احتمال توافق با تهران، آن هم در آستانه انتخابات، اهمیتی فراتر از یک موضع‌گیری دیپلماتیک پیدا کرده؛ چراکه کاهش تنش می‌تواند به بهبود جریان انتقال نفت و در نهایت کاهش هزینه سوخت برای مصرف‌کنندگان آمریکایی کمک کند.

بنزین ۴۲ درصد گران شد؛ شوک جنگ به پمپ‌بنزین‌ها رسید

بر اساس داده‌های انجمن اتومبیل آمریکا، متوسط قیمت هر گالن بنزین معمولی که پیش از آغاز جنگ در اواخر فوریه حدود ۲.۹۸ دلار بود، در روزهای پایانی اکتبر به حدود ۴.۲۷ دلار رسید که حاکی از افزایشی حدودا ۴۲ درصدی است. قیمت هر گالن گازوئیل نیز طبق داده‌های اداره اطلاعات انرژی آمریکا از حدود ۳.۷ دلار پیش از جنگ به بیش از ۶.۳۵ دلار رسید که نشان‌دهنده افزایشی نزدیک به ۷۱ درصد است.

اهمیت این افزایش فقط به رانندگان محدود نمی‌شود. کامیون‌ها، کشاورزی و بخش بزرگی از زنجیره تامین کالا به گازوئیل وابسته‌اند و گران‌شدن آن می‌تواند به افزایش هزینه حمل‌ونقل و قیمت کالاهای مصرفی منجر شود. به این ترتیب، شوک انرژی از پمپ‌بنزین‌ها فراتر رفته و به یکی از عوامل تشدید فشار معیشتی خانوارها تبدیل شده است.

تلاش‌های ترامپ برای مهار قیمت سوخت

کاخ سفید در ماه‌های گذشته اقداماتی برای مهار قیمت انرژی انجام داده است. یکی از مهم‌ترین آنها آزادسازی ۱۷۲ میلیون بشکه نفت از ذخایر راهبردی آمریکا در چارچوب توافق کشورهای عضو آژانس بین‌المللی انرژی برای عرضه مجموعا ۴۰۰ میلیون بشکه نفت و فرآورده‌های نفتی در مارس ۲۰۲۶ بود. هدف این تصمیم افزایش عرضه و آرام‌کردن بازار انرژی بود اما ادامه اختلال در انتقال نفت و نااطمینانی‌های ناشی از جنگ اجازه نداد قیمت‌ها به سطح پیش از درگیری بازگردند.

خبرگزاری رویترز نیز در گزارشی در ۲۷ اوت نوشت ترامپ قصد دارد با مدیران پالایشگاه‌ها و شرکت‌های عرضه‌کننده سوخت درباره راه‌های کاهش قیمت بنزین گفت‌وگو کند. به نوشته این خبرگزاری، رئیس‌جمهور آمریکا از شرکت‌های نفتی خواسته بود برای کاهش فشار بر مصرف‌کنندگان همکاری کنند؛ تلاشی که هم‌زمان با تلاش جمهوری‌خواهان برای دفاع از اکثریت خود در کنگره انجام می‌شود.

مذاکرات با ایران؛ سیگنال سیاسی یا راهی برای آرام‌کردن بازار نفت؟

در چنین شرایطی، دور تازه رایزنی‌های تهران و واشنگتن در دوحه، درست در آستانه انتخابات آمریکا، اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است. ترامپ شامگاه دوم نوامبر، یک روز پیش از انتخابات، در پیامی در شبکه اجتماعی تروث‌سوشال از احتمال توافق با ایران سخن گفت و مدعی شد قیمت نفت حدود ۱۰ دلار در هر بشکه کاهش یافته، زیرا بازارها انتظار دارند جنگ با ایران پایان پیدا کند. وی همچنین نوشت ایران خواهان دستیابی سریع به توافق است و چنین توافقی ممکن است.

این اظهارات در شرایطی مطرح شد که مذاکرات غیرمستقیم با میانجی‌گری قطر ادامه داشت و بازگشایی تنگه هرمز یکی از موضوعات اصلی گفت‌وگوها بود. هم‌زمان، بازار نفت به اخبار مربوط به احتمال توافق واکنش نشان داد.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، قیمت نفت در معاملات روز دوشنبه حدود ۷ درصد سقوط کرد؛ زیرا سیگنال‌های تازه از تهران و واشنگتن امید به پایان جنگ و بازگشت جریان عادی انتقال انرژی را افزایش داد. نکته قابل توجه، ارزیابی آرنه لوهمان راسموسن، تحلیلگر ارشد موسسه مدیریت ریسک جهانی، است. شبکه سی‌بی‌اس در پوشش تحولات بازار نفت دو روز پیش به نقل از وی گزارش داد که سیگنال‌های دولت آمریکا درباره مذاکرات ممکن است در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای جنبه تاکتیکی داشته باشد. این ارزیابی در کنار زمان‌بندی اظهارات ترامپ و واکنش بازار نفت، این پرسش را مطرح می‌کند که آیا کاخ سفید علاوه بر اهداف دیپلماتیک، از مسیر مذاکرات به دنبال مدیریت فشار اقتصادی و انتخاباتی ناشی از جنگ نیز هست؟

خبرگزاری رویترز نیز دوم نوامبر گزارش داد ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره احتمال حمله دوباره به ایران پس از انتخابات، پاسخ منفی داده و بار دیگر از امکان توافق با تهران سخن گفته است. رویترز تاکید کرد جنگ ایران و افزایش قیمت بنزین، فشار زیادی بر رأی‌دهندگان آمریکایی وارد کرده و ترامپ برای پایان‌دادن به درگیری تحت فشار قرار دارد.

اقتصاد رشد می‌کند اما قدرت خرید خانوارها زیر فشار است

چالش دولت ترامپ فقط قیمت سوخت نیست. اقتصاد آمریکا همچنان رشد می‌کند اما این رشد لزوما به معنای بهبود قدرت خرید خانوارها نیست. تولید ناخالص داخلی واقعی آمریکا در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ با نرخ سالانه ۲.۲ درصد افزایش یافت اما تورم در سپتامبر به ۳.۷ درصد رسید و قیمت بنزین نسبت به سال گذشته ۳۴.۲ درصد افزایش داشت.

بازار کار نیز نشانه‌هایی از کندی دارد. اقتصاد آمریکا در سپتامبر فقط ۲۹ هزار شغل جدید ایجاد کرد و رشد سالانه دستمزد اسمی با رقم ۳ درصد، از تورم عقب ماند. نظرسنجی موسسه گالوپ نشان می‌دهد ۵۵ درصد آمریکایی‌ها گفته‌اند افزایش قیمت‌ها حفظ سطح زندگی‌شان را دشوار کرده است.

همچنین مرکز پژوهشی پیو گزارش داده ۴۴ درصد بزرگسالان آمریکایی طی یک سال گذشته برای تامین دست‌کم یکی از نیازهای اساسی مانند مسکن، غذا، حمل‌ونقل یا خدمات درمانی با مشکل مواجه بوده‌اند؛ این رقم در میان خانوارهای کم‌درآمد به ۷۱ درصد می‌رسد.