۲۷/آبان/۱۴۰۵ | ۱۱:۱۵
وضعیت بورس امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ + جدول انتقاد بازنشستگان از مدیریت تأمین اجتماعی وضعیت تردد در جاده‌های کشور امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ ذخیره ۶۰ میلیون لیتر نفت سفید برای مقابله با تنش احتمالی گاز افزایش سهم راه‌آهن در حمل بار بین‌المللی کشور؛ ظرفیت شبکه ریلی ارتقا می‌یابد قیمت دلار و ارز امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ زنگنه: منابع حاصل از مولدسازی باید به دستگاه‌های واگذارکننده بازگردد بازدید معاون وزیر صمت و مدیرکل حوزه وزارتی از غرفه چادرملو در نمایشگاه ایران متافو دستگاه‌های دولتی مکلف به تکمیل اطلاعات املاک و اسکان شدند مولدسازی املاک دولت با ابزارهای جدید بورسی کلید خورد مدارک ثبت نام پذیرفته‌شدگان کنکور ۱۴۰۵ چیست؟+ زمان مراجعه به دانشگاه‌ها و لینک ثبت نام ورود وزارت صمت به تخلفات بازار موبایل؛ بررسی IMEI و گارانتی گوشی‌ها مسئولی که از حسابرسی طلب ارزی صحبت می کند،حسابرسی و حسابداری بلد نیست قیمت جهانی نفت امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ قیمت میوه و سبزیجات امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ + جدول سوء‌استفاده فروشندگان جعلی از سیم کارت/مراکز معتبر خرید به زودی معرفی می‌شود آغاز پیش فروش بلیت قطارهای مسافری آذر رفع مشکل رجیستری گوشی‌های ترخیص‌شده بدون کد ساتا در زمان جنگ گزارش هواشناسی امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ قیمت سکه و قیمت طلا امروز چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ + جدول قیمت دلار و قیمت یورو امروز چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ + جدول نتایج کنکور سراسری ۱۴۰۵ اعلام شد پیش ‌بینی قیمت طلا و سکه چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ پیش ‌بینی قیمت دلار چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ حذف کارت سوخت جایگاه آزمایشی است/ بورد: هر ایرادی باشد برطرفت می‌کنیم افزایش دمای هوا در نیمه شمالی کشور طی چند روز آینده با ادعای نیویورک‌تایمز هیچ سدی در جهان مصون نخواهد بود قیمت طلا به کف یک‌ساله رسید تولید اوپک حداکثری می‌شود؟ کاهش ۹ درصدی مصرف بنزین در آبان بورد: سوخت مورد نیاز کشور تامین می‌شود؛ مصرف را مدیریت کنیم درآمد حاصل از صرفه‌جویی گاز چطور به مردم پرداخت می‌شود؟ توافق برای ۲۴ ساعته شدن فعالیت مرز‌های گمرکی مشترک ایران و افغانستان ذخیره‌سازی نفت سفید برای تأمین سوخت مناطق در معرض تنش گازی کسری گاز در روزهای سخت زمستان ممکن است به ۴۳۰ میلیون مترمکعب برسد سدسازی ایران ریشه در نیازهای اقلیمی دارد رئیس کل بیمه مرکزی: دریافت اسناد کاغذی بیمه از اول آذر حذف می‌شود گذرگاه مرزی سومار موقتاً تعطیل شد هشدار هواشناسی؛ وزش باد شدید در تهران از فردا شب وزیر اقتصاد: دوره تاب‌آوری به پایان می‌رسد؛ فصل ساخت اقتصاد ایران آغاز می‌شود واکنش صنعت آب کشور به گزارش نیویورک‌تایمز؛ ادعاها درباره سدها رد شد اختلال خواب در شب‌کارها؛ توصیه‌های تازه برای تنظیم ساعت بدن پیگیری ۲۳۸۴ پرونده مرتبط با عدم رفع تعهدات ارزی در صادرات و واردات مهلت ۳۰ روزه ایران برای تعیین تکلیف زائران حج بورد: ایرادات طرح‌های جدید بنزینی گام‌به‌گام اصلاح می‌شود ۲۵ درصد راه‌های کشور دچار خرابی شده‌اند میزان پر‌شدگی‌سد‌های کشور به ۴۵ درصد رسید وضعیت بورس امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ تورم ماهانه گوشت قرمز و سفید همچنان نزولی است قطع گاز برخی رستوران‌ها و باغ‌رستوران‌های متخلف خبر مهم وزیر اقتصاد درباره سهام عدالت تحویل ۶۳۰ دستگاه پارس‌نوآ زودتر از موعد مقرر؛ تداوم فرآیند واگذاری خودروها به مشتریان در مدیریت مصرف زمستانی برق با مشترکان متخلف مماشات نمی‌کنیم تعیین قیمت خرید تضمینی گندم را نمی‌توان به پایان جنگ موکول کرد دیدار رئیس سازمان منابع طبیعی با مدیر منطقه‌ای صندوق اقلیم سبز توقف نماد معاملاتی ایران‌خودرو در بورس توقف ۱۷۰ کامیون صادراتی در مرز عراق رفع شد مخالفت با انتقال دبیرخانه مشاغل سخت به تأمین اجتماعی ظرفیت تأمین برق اضطراری تأسیسات آب و فاضلاب به ۸۳۰ مگاولت‌آمپر رسید دارایی‌های دولت و بانک‌ها در قالب توکن عرضه می شود معاون وزیر جهاد: امسال، سال انتقال فناوری و دانش به عرصه تولید است قیمت دلار امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ خرید اعتباری؛ راهکار خانوارها برای جبران کاهش قدرت خرید قیمت آپارتمان در شرق تهران؛ هفت‌حوض و پیروزی متری چند؟ قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز سه‌شنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵ + جدول صیدی: هوش مصنوعی به کمک تأمین مالی بازار سرمایه می‌آید مهاجرانی: افزایش حقوق ظرف ۶ ماه با تورم خنثی می‌شود همتی: محدودیت‌های ارزی و تجاری ابزار جنگ اقتصادی آمریکاست قیمت جهانی نفت امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ قیمت جهانی طلا امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ املاک مازاد دولت به ابزار بورسی تامین مالی تبدیل می‌شود +جزئیات بورس در ایستگاه استراحت؛ شاخص ۸.۵ میلیونی سکوی پرتاب بعدی؟ گزارش هواشناسی امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ فردا آخرین مهلت ثبت نام جاماندگان افزایش کالابرگ وام نوسازی خودرو از ۵۰۰ میلیون تا ۱۵ میلیارد تومان هشدار سازمان بورس درباره فعالیت سیگنال‌فروشان در فضای مجازی ترافیک سنگین در محور تهران–شهریار/ ممنوعیت تردد در محور چالوس مالیات‌های بیش از میزان واقعی قابل اصلاح شد تشدید بارش ها در نواحی شمال کشور تا پایان هفته پیش‌فروش بلیط قطار آذر از چهارشنبه ۲۷ آبان آغاز می‌شود تسهیل واردات مواد اولیه صنایع غذایی با ارز صادرات کشاورزی تأیید شد توقف موقت افزایش سقف صادرات با ضمانت‌نامه بانکی؛دسترسی استان‌ها قطع شد هم‌افزایی مجلس و وزارت جهاد کشاورزی برای رفع موانع تولید مکاتبه وزیر راه با همتی برای افزایش ۵۰۰ میلیونی وام نهضت ملی خودمالکی طرح فروش کیلویی نان هنوز نهایی نشده است یارانه آبان به حساب سرپرستان دهک‌های اول تا سوم واریز شد ناترازی مرکب و روزمرگی عامل عدم رشد اقتصاد ماست نظارت بر کیفیت کاتالیست خودرو‌ها به سازمان ملی استاندارد واگذار شد قیمت دام‌زنده امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ بورس رکورد تاریخی زد اما عقب نشست حمایت از ۱۰ هزار نانوایی برای مقابله با قطعی برق و گاز عرضه سهام دولت در ۳ شرکت جدید/ جزئیات واگذاری‌های آذرماه اعلام شد صدور ۴ میلیون و ۸۲۰ هزار فقره چک الکترونیک در هفت ماهه ۱۴۰۵ همکاری دستگاه قضایی و بانک مرکزی برای احیای بانک ایران‌زمین؛ انتقال قطعی ۱۴۰ همت از دارایی‌های شناسایی‌ شده پرداخت ۱۴۰ همت وام ازدواج در ۶ ماه نخست سال ۱۴۰۵ قیمت محصولات بهمن‌دیزل برای آبان اعلام شد تصویب کلیات طرح افزایش حقوق کارگران متناسب با تورم وضعیت بورس امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ قیمت گوشی‌های بازار امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ امنیت غذایی کشور تا ۶ ماه آینده تضمین است طرح ساماندهی و تسریع در فرآیند تصفیه تعاونی‌های منحل‌شده در استان تهران آغاز شد انتظار ۳۵۰ روزه برای ثبت سفارش قطعات صنعتی صدور کارت گردشگری در ۶ بانک؛ امکان دریافت دسته‌ای برای صرافی‌ها برگزاری ۱۸ برنامه ملی و بیش از ۳۰ برنامه استانی در هفته جهانی کارآفرینی ماجرای ۱ هفته ثبت گمرکی آیفون ۱۸ مسافری بعد از ابلاغیه ممنوعیت وزارت صمت قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵ + جدول قیمت دلار امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ امکان خرید اعتباری کالا تا دو برابر یارانه نقدی، از امروز آغاز شد دیوان محاسبات: حقوق گمرکی ماشین‌آلات و مواد اولیه تولید کاهش پیدا نکرده است مدنی زاده: صندوق مولدسازی دارایی بانک ها رونمایی می شود رکوردشکنی شاخص بورس؛ صعود یا استراحت در قله؟ تعداد سهام‌داران فعال بورس به ۱.۲ میلیون نفر رسید قیمت جهانی طلا امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ پروازهای باری به نجف از سرگرفته می‌شود مشکلی در تأمین اقلام اساسی نداریم/ آزادسازی نرخ گندم و آرد باید در دستور کار قرار بگیرد ترمز تورم کجاست؟ نسخه بانک مرکزی برای مهار نقدینگی گسترش فهرست کالا‌های مشمول ترخیص ۹۰ درصدی؛ ۵ ردیف تعرفه جدید اضافه شد تامین مالی کامل یک‌هزار و ۳۱۵ پروژه تا ۲۴ آبان‌ماه از محل طرح نشان‌دارکردن ابلاغ تعلیق دو مصوبه واردات خودرو دولت به گمرکات کشور قیمت گوشی‌های بازار امروز ۲۴ آبان ۱۴۰۵ جزئیات طرح دولت برای پرداخت حقوق کارمندان ۳ مطالبه اتاق ایران از دولت؛ اصلاح مالیات، تسویه بدهی‌ها و حمایت از تولید قیمت آپارتمان در مناطق اداری تهران؛ ولیعصر و سنایی متری چند؟ بازگشت به توافقات دستمزد؛ کلید تأمین امنیت معیشتی کارگران ۲۰ برابر گران‌تر از واقعیت؛ ترفند جدید روغن‌فروشان قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز یکشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵ + جدول قیمت دلار امروز ۲۴ آبان ۱۴۰۵ شکایت واردکنندگان کالای اساسی از ترک فعل پورمحمدی در نامه صریح به پزشکیان تغییر مسیر بخشی از تجارت ایران از جنوب به شمال تداوم مشکلات مسافران هوایی در آمریکا/ بیش از ۳۳۰۰ پرواز داخلی و خارجی لغو شد در یک ماه اخیر طلا ۲.۴ میلیون و سکه ۱۵ میلیون ارزان شد واکنش همتی به اظهارات جدید اسکات بسنت جزییات ثبت نام کوییک آبان ۱۴۰۵ + شرایط جدید فروش مشارکت در تولید سایپا نظارت بانک مرکزی بر تخلفات بانک‌ها نتایج قرعه‌کشی بهمن‌موتور مشخص شد وام ۱.۱ میلیارد تومانی برای جایگزینی وانت‌های فرسوده هر شمش طلا در مرکز مبادله چند میلیارد تومان معامله شد؟ شروط جدید بانک مرکزی برای پرداخت‌یارها آخرین اخبار از افزایش حقوق کارگران در نیمه دوم ۱۴۰۵ خبر مهم درباره افزایش حقوق سال ۱۴۰۶ انتشار یک میلیارد یورو اوراق ارزی برای تأمین مالی طرح‌های صادراتی خرید گواهی اسقاط خودرو به‌صورت شبانه‌روزی امکان‌پذیر شد قیمت دلار امروز ۲۰ آبان ۱۴۰۵ قیمت جهانی طلا امروز ۲۰ آبان ۱۴۰۵ قیمت جهانی نفت امروز ۲۰ آبان ۱۴۰۵ حاکمیت شرکتی اثربخش، زیربنای خلق ارزش پایدار و صیانت از منابع بانک‌هاست سخنگوی دولت: مقرر شد بخشی از طلب ارزی واردکنندگان پرداخت شود خضریان خواستار رسیدگی به تعهدات ارزی خارج از بودجه شد قیمت گوشی امروز ۱۹ آبان ۱۴۰۵ ایران‌خودرو و بانک ملی ایران تفاهم‌نامه همکاری امضا کردند واریز حقوق کارمندان زیرورو می‌شود قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز سه‌شنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵ + جدول قیمت ۱۰۰ میلیون تومانی گواهی اسقاط خودرو هنوز نهایی نشده است بررسی روند اجرای پروژه‌های نهضت ملی اردبیل در دیدار مدیرعامل بانک مسکن و استاندار حذف کالابرگ ۱ میلیون خانوار با تورم ۷۰ درصدی صلاح است؟ کالابرگ کودکان دارای سوءتغذیه شارژ شد پذیرش سهام سایپادیزل در فرابورس ایران پس از 8 سال دیدار مدیرعامل بانك ملت با مدیران شركت های فعال در صنعت برق رونمایی از اوراق «سلف شیر» برای نخستین‌بار در ایران دلیل انفعال وزارت صمت در نحوه واگذاری سهام سپهر کیش ایرانیان چیست؟ قیمت گوشی امروز ۱۸ آبان ۱۴۰۵ حسابرسی داخلی بانک ایران زمین در مسیر ارتقای شفافیت و پاسخگویی قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز دوشنبه ۱۸ آبان ۱۴۰۵ + جدول تغییر ساعتی قیمت عمده‌فروشی موبایل؛ افزایش ۵ درصدی در یک روز معاملات خرید و فروش خودرو برخط می شود تعرفه جدید اینترنت همچنان کفاف هزینه‌ها را نمی‌دهد افزایش قیمت بسته‌های اینترنت از امروز/ بسته‌های خریداری‌شده تغییر نمی‌کنند تلگرام می‌خواهد صفحه‌ای شبیه اکسپلور اینستاگرام بسازد تعرفه‌های اینترنت اپراتورهای تلفن همراه تغییر می‌کند؟ معاون وزیر ارتباطات: در صورت تکرار جنگ، احتمال قطع اینترنت وجود دارد رونمایی گوگل‌ارت ایرانی به زودی آغاز مرحله دوم طرح توانمندسازی کسب‌وکارهای روستایی اینترنت باکیفیت و پایدار بدون حل پرونده فیلترینگ محقق نمی‌شود دانسته‌های گمرکی اربعین ویژه زائران کدام خانه‌ها مشمول مالیات برخانه‌های خالی می‌شوند؟ میزان تقاضای مصرف برق همچنان نزدیک ۸۰ هزار مگاوات صدور صورتحساب الکترونیکی در ۱۲۰ ثانیه قیمت ارز اربعین/دلار مبادله‌ای رشد کرد افت قیمت دام زنده/ متعادل شدن قیمت گوشت قرمز در بازار تولید محصولات لبنی ؛ صنعتی حساس و استراتژیک در صنایع غذایی کشور خشکی تالاب گاو خونی منشأ ریز گرد‌ها و آلودگی هوا‌ی استان اصفهان تنور نفت

بودجه ۱۴۰۶ زیر سایه پروژه‌های نیمه‌تمام؛ دولت منابع را سهمیه‌بندی می‌کند

دولت در بودجه ۱۴۰۶ با محدودسازی تعریف پروژه‌های جدید و تغییر سازوکار تخصیص اعتبارات عمرانی، به دنبال تمرکز منابع بر طرح‌های اولویت‌دار و تعیین تکلیف پروژه‌های نیمه‌تمام است؛ سیاستی که موفقیت آن به تأمین مالی پایدار و افزایش بهره‌وری سرمایه‌گذاری‌های عمومی بستگی دارد.
بودجه
کد خبر:۶۵۶۴۲

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ یکی از چالش‌های مزمن اقتصاد ایران انباشت طرح‌های عمرانی نیمه‌تمام و تخصیص منابع محدود بودجه‌ای میان پروژه‌هایی است که بسیاری از آنها سال‌ها پس از آغاز عملیات اجرایی همچنان به مرحله بهره‌برداری نرسیده‌اند. این وضعیت علاوه بر قفل کردن منابع عمومی در طرح‌های کم‌بازده، هزینه تکمیل پروژه‌ها را در اثر تورم و افزایش قیمت مصالح و تجهیزات بالا برده و فرصت اجرای سرمایه‌گذاری‌های جدید و ضروری را نیز محدود کرده است.

در چنین شرایطی دولت در فرآیند تدوین بودجه سال ۱۴۰۶ به دنبال تغییر در سازوکار ورود طرح‌های عمرانی به بودجه و نحوه تخصیص اعتبارات سرمایه‌ای است؛ تغییری که بر اساس آن دستگاه‌های اجرایی دیگر نمی‌توانند بدون رعایت الزامات مشخص مالی و توجیهی، پروژه‌های جدیدی را به فهرست طرح‌های دولت اضافه کنند. این رویکرد را می‌توان تلاشی برای عبور از الگوی سنتی توزیع اعتبارات میان تعداد زیادی پروژه و حرکت به سمت تمرکز منابع بر طرح‌هایی دانست که از نظر اقتصادی، اجتماعی و زیرساختی اهمیت بیشتری دارند. با این حال موفقیت این سیاست صرفا به تغییر ضوابط بودجه‌نویسی وابسته نیست و به توان دولت در تعیین اولویت‌های واقعی، تامین مالی پروژه‌های منتخب و تعیین تکلیف طرح‌های فاقد توجیه نیز بستگی دارد.

محدودیت ورود پروژه‌های جدید؛ شرط تامین مالی پیش از آغاز

بر اساس دستورالعمل تدوین بودجه ۱۴۰۶، دستگاه‌های اجرایی اصولا امکان پیشنهاد طرح جدید را ندارند؛ مگر آنکه به ازای هر پروژه جدید یک طرح موجود از قانون بودجه سال ۱۴۰۵ خاتمه یافته و حذف شود. علاوه بر این، پیشنهاد پروژه جدید باید با تامین حداقل ۵۰ درصد منابع مالی موردنیاز از محل مولدسازی دارایی‌های دستگاه اجرایی یا مشارکت بخش خصوصی و غیردولتی همراه باشد. اهمیت این حکم در آن است که دولت می‌خواهد پیش از ایجاد تعهد مالی جدید، منبع تامین اعتبار پروژه را مشخص کند. در الگوی رایج بودجه‌ریزی عمرانی، گاهی طرح‌ها با اعتبارات اولیه محدود وارد بودجه می‌شوند اما منابع کافی برای تکمیل آنها در سال‌های بعد پیش‌بینی نمی‌شود. نتیجه چنین فرآیندی افزایش تعداد پروژه‌های نیمه‌تمام و انتقال بار مالی آنها به بودجه‌های سنواتی است.

در واقع محدودیت جدید می‌تواند مانعی در برابر شکل‌گیری تعهدات عمرانی بدون پشتوانه باشد. با این حال، شرط تامین ۵۰ درصد منابع از محل مولدسازی یا مشارکت غیردولتی زمانی اثربخش خواهد بود که دستگاه اجرایی بتواند دارایی قابل واگذاری یا پروژه دارای توجیه اقتصادی برای جذب سرمایه‌گذار معرفی کند. در غیر این صورت این الزام ممکن است صرفا به محدود شدن امکان تعریف پروژه‌های جدید منجر شود، بدون آنکه منابع لازم برای تکمیل طرح‌های موجود افزایش یابد.

سهم‌بندی اعتبارات؛ تغییر معیار تخصیص از تعداد پروژه به اهمیت اقتصادی

یکی از مهم‌ترین بخش‌های دستورالعمل بودجه ۱۴۰۶، طبقه‌بندی طرح‌های تملک دارایی‌های سرمایه‌ای در چهار سطح اولویت است. بر این اساس پروژه‌ها در گروه‌های «اولویت بسیار بالا»، «اولویت بالا»، «اولویت متوسط» و «فاقد اولویت» قرار می‌گیرند. مطابق ضوابط حداکثر ۱۰ درصد طرح‌ها می‌توانند در سطح اولویت بسیار بالا و حداکثر ۱۵ درصد در سطح اولویت بالا قرار گیرند. همچنین سهم پروژه‌های فاقد اولویت نباید کمتر از ۲۵ درصد طرح‌های مشمول باشد. سهم دو سطح نخست نیز با تایید ستاد تدوین لایحه بودجه و متناسب با اهمیت طرح‌ها در حل مسائل اساسی و رفع ناترازی‌ها، حداکثر تا ۵ واحد درصد قابل افزایش است. اما اهمیت اصلی این طبقه‌بندی در نحوه تخصیص منابع به گروه‌های مختلف نمایان می‌شود.

طبق دستورالعمل، حداقل ۵۰ درصد سقف اعتبارات در اختیار امور تخصصی سازمان برنامه و بودجه باید به طرح‌های دارای اولویت بسیار بالا و بالا اختصاص یابد. در مقابل اجرای پروژه‌های سطح چهارم متوقف خواهد شد و این طرح‌ها باید از نظر مهندسی ارزش، امکان مشارکت بخش خصوصی و مهندسی مالی مورد بازبینی قرار گیرند. این تغییر به معنای آن است که برخورداری از ردیف اعتباری در جداول بودجه به‌تنهایی تضمین‌کننده استمرار تامین مالی یک پروژه نخواهد بود. دستگاه‌های اجرایی باید اهمیت اقتصادی و ضرورت اجرای طرح‌های خود را در رقابت با سایر پروژه‌ها اثبات کنند.

از منظر اقتصادی چنین سازوکاری می‌تواند به کاهش پراکندگی منابع و افزایش احتمال تکمیل پروژه‌های مهم منجر شود. با این حال، تعیین سطح اولویت‌ها یکی از حساس‌ترین مراحل اجرای این سیاست است؛ زیرا اگر معیارهای ارزیابی شفاف نباشد، احتمال دارد طبقه‌بندی پروژه‌ها به جای سنجش بازده اقتصادی و ضرورت ملی، تحت تأثیر چانه‌زنی دستگاه‌ها و ملاحظات منطقه‌ای قرار گیرد.

انتقال منابع توسعه متوازن به پروژه‌های منتخب

تغییر در نحوه توزیع اعتبارات تنها به منابع عمومی در اختیار سازمان برنامه و بودجه محدود نمی‌شود و اعتبارات توسعه متوازن ملی نیز تابع اولویت‌بندی جدید خواهد بود. بر اساس دستورالعمل حداقل ۷۰ درصد اعتبارات توسعه متوازن ملی باید به طرح‌های سطح اول و دوم و حداکثر ۳۰ درصد به پروژه‌های سطح سوم اختصاص یابد. همچنین حداقل ۷۰ درصد سقف مجوزهای ماده ۵۶ در سال ۱۴۰۶ باید به طرح‌های اولویت‌دار سطح اول و دوم برسد.

در بخش مولدسازی دارایی‌های دولت نیز حداقل ۵۰ درصد منابع حاصل از این محل باید به پروژه‌های دارای اولویت بسیار بالا و بالا اختصاص پیدا کند. اهمیت این احکام از آن جهت است که دولت قصد دارد چند مسیر تامین مالی را به یک نظام اولویت‌بندی مشترک متصل کند. به این ترتیب، پروژه‌هایی که در ارزیابی‌های رسمی جایگاه بالاتری دارند، نه‌ فقط از محل اعتبارات عمومی، بلکه از ظرفیت منابع توسعه متوازن، تسهیلات ماده ۵۶ و درآمدهای مولدسازی نیز سهم بیشتری خواهند داشت.

با وجود این باید توجه داشت که منابع مولدسازی و تسهیلات ماده ۵۶ ماهیت متفاوتی با اعتبارات نقدی بودجه دارند. تحقق درآمد از محل فروش یا بهره‌برداری از دارایی‌های دولت به شناسایی دارایی، امکان واگذاری و شرایط بازار وابسته است. همچنین استفاده از تسهیلات ماده ۵۶ به معنای ایجاد تعهدات بازپرداختی برای دولت خواهد بود. بنابراین تجمیع این ظرفیت‌ها در نظام تامین مالی پروژه‌ها بدون توجه به هزینه و ریسک هر منبع، نمی‌تواند به‌تنهایی تضمین‌کننده تکمیل طرح‌های عمرانی باشد.

محدودسازی ردیف‌های متفرقه و طرح‌های فاقد مجوز

یکی دیگر از محورهای اصلاحی بودجه ۱۴۰۶، ساماندهی ردیف‌های متفرقه و جلوگیری از گسترش اعتبارات خارج از چارچوب اولویت‌بندی است. بر اساس ضوابط جدید ردیف‌های غیر‌اولویت‌دار جدول متفرقه شماره ۹ باید شناسایی و حذف شوند و سقف اعتبارات این جدول به حداکثر ۵ درصد اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای محدود خواهد شد. همچنین اعتبارات مربوط به تعمیر و تجهیز باید بازبینی شود و سقف آن حداکثر معادل ۱۵ درصد اعتبارات سرمایه‌ای در لایحه بودجه ۱۴۰۶ خواهد بود.

در حوزه طرح‌های مشروط به دریافت مجوز ماده ۲۳ قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت نیز محدودیت جداگانه‌ای در نظر گرفته شده است. مجموع اعتبارات این پروژه‌ها نباید از یک درصد اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای بیشتر شود و به جای درج اعتبار به تفکیک هر طرح، یک ردیف متفرقه کلی برای آنها پیش‌بینی خواهد شد. علاوه بر این طرح‌هایی که تا پایان شهریور ۱۴۰۷ موفق به دریافت مجوز ماده ۲۳ نشوند، حذف خواهند شد. طرح‌های فاقد این مجوز که در جدول شماره ۴ پیوست یک قانون بودجه ۱۴۰۵ درج شده‌اند نیز باید از فهرست پروژه‌ها کنار گذاشته شوند و افزودن طرح جدید فاقد مجوز مذکور به لایحه بودجه ۱۴۰۶ ممنوع است.

این مجموعه محدودیت‌ها را می‌توان تلاشی برای جلوگیری از ورود پروژه‌هایی دانست که هنوز از نظر فنی، اقتصادی و اجرایی مراحل لازم برای تصویب را طی نکرده‌اند. در واقع دولت می‌خواهد پیش از اختصاص منابع عمومی، امکان‌سنجی و توجیه طرح‌ها در چارچوب قانونی مشخص شده باشد تا از ایجاد تعهدات جدید و افزایش بار مالی سنواتی جلوگیری شود.

مشارکت بخش خصوصی؛ جایگزین منابع محدود دولت؟

در شرایطی که منابع عمومی برای پوشش تمام نیازهای سرمایه‌گذاری کشور کافی نیست، استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و روش‌های تامین مالی غیربودجه‌ای یکی از محورهای اصلی سیاست جدید دولت به شمار می‌رود. بر اساس دستورالعمل بودجه ۱۴۰۶، دستگاه‌های اجرایی باید برنامه استفاده حداکثری از منابع غیردولتی، توسعه مشارکت عمومی و خصوصی و سایر روش‌های تامین مالی را ارائه کنند. همچنین حداقل ۵ درصد از مجموع اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای پیوست یک دستگاه‌های اجرایی دارای طرح‌های مشارکتی باید به پروژه‌هایی اختصاص یابد که قرارداد مشارکت آنها منعقد شده است.

از سوی دیگر تعداد و حجم قراردادهای جدید دستگاه‌های اجرایی باید متناسب با سقف اعتبارات سالانه کنترل شود. این محدودیت با هدف جلوگیری از ایجاد تعهدات جدید و افزایش هزینه‌های ناشی از تعدیل سالانه قراردادها پیش‌بینی شده و نظارت بر آن از طریق سامانه تدارکات الکترونیکی دولت انجام خواهد شد. با این حال استفاده از مشارکت عمومی و خصوصی صرفا با الزام دستگاه‌ها به ارائه برنامه یا درج سهم مشخص در بودجه محقق نمی‌شود. بخش خصوصی زمانی برای ورود به پروژه‌های زیرساختی انگیزه خواهد داشت که جریان درآمدی طرح، بازده سرمایه‌گذاری، دوره بازگشت سرمایه و سازوکار تضمین تعهدات دولت مشخص باشد.

بسیاری از پروژه‌های عمرانی کشور نیز به دلیل ماهیت عمومی و خدماتی، درآمد مستقیم و جذابی برای سرمایه‌گذار ندارند. در چنین مواردی دولت باید از ابزارهایی مانند پرداخت مبتنی بر عملکرد، تضمین حداقلی درآمد، واگذاری بهره‌برداری یا طراحی قراردادهای مشارکت متناسب با ماهیت پروژه استفاده کند. در غیر این صورت انتقال بار تامین مالی از بودجه عمومی به بخش خصوصی، بدون اصلاح ساختار اقتصادی پروژه‌ها نتیجه قابل‌توجهی نخواهد داشت.

مساله اصلی؛ آیا تغییر ضوابط به تکمیل پروژه‌ها منجر می‌شود؟

مجموع احکام پیش‌بینی‌شده در دستورالعمل بودجه ۱۴۰۶ نشان می‌دهد دولت قصد دارد در مدیریت سرمایه‌گذاری عمومی بازنگری کند. محدودیت تعریف پروژه‌های جدید، اولویت‌بندی طرح‌های موجود، تمرکز منابع بر پروژه‌های منتخب، ساماندهی ردیف‌های متفرقه و استفاده از ظرفیت بخش خصوصی، اجزای یک سیاست واحد برای کنترل تعهدات عمرانی و افزایش کارایی اعتبارات هستند. با این حال باید میان اصلاح فرآیند بودجه‌ریزی و بهبود واقعی عملکرد سرمایه‌گذاری دولت تفاوت قائل شد. کاهش تعداد پروژه‌ها لزوما به معنای افزایش نرخ تکمیل آنها نیست؛ همان‌طور که اختصاص سهم بیشتر منابع به طرح‌های اولویت‌دار نیز بدون تامین مالی پایدار و مدیریت اجرایی مناسب، تضمینی برای بهره‌برداری از پروژه‌ها ایجاد نمی‌کند.

از سوی دیگر توقف پروژه‌های فاقد اولویت باید با ارزیابی هزینه‌های انجام‌شده، میزان پیشرفت فیزیکی، آثار منطقه‌ای و امکان تغییر کاربری یا واگذاری آنها همراه باشد. در غیر این صورت ممکن است منابعی که طی سال‌های گذشته برای اجرای این طرح‌ها هزینه شده، بدون تعیین تکلیف اقتصادی و حقوقی بلاتکلیف باقی بماند. نکته مهم دیگر ضرورت انتشار معیارهای اولویت‌بندی و گزارش عملکرد دستگاه‌هاست. مشخص بودن دلایل قرار گرفتن هر پروژه در یک سطح، میزان اعتبار موردنیاز برای تکمیل، زمان‌بندی بهره‌برداری و آثار اقتصادی آن می‌تواند امکان نظارت عمومی و پاسخ‌گویی دستگاه‌های اجرایی را افزایش دهد.

در نهایت آزمون اصلی سیاست جدید بودجه عمرانی در سال ۱۴۰۶، نه تعداد طرح‌های حذف‌شده و نه میزان محدودیت در تعریف پروژه‌های جدید، بلکه میزان افزایش پروژه‌های به بهره‌برداری رسیده و بازده اقتصادی منابع سرمایه‌گذاری‌شده خواهد بود. اگر دولت بتواند منابع محدود را به طرح‌های دارای توجیه اقتصادی و آثار زیرساختی مشخص هدایت کند، این تغییر می‌تواند گامی در جهت اصلاح یکی از ناکارآمدترین بخش‌های نظام بودجه‌ریزی کشور باشد؛ در غیر این صورت خطر آن وجود دارد که صرفا ترکیب ردیف‌های اعتباری تغییر کند اما مساله دیرپای طرح‌های نیمه‌تمام همچنان پابرجا بماند.

هیجو دسکتاپ خبر چپ
محک دسکتاپ خبر چپ