۲۵/آبان/۱۴۰۵ | ۱۴:۱۵
بسته ۶۰ نوبتی شیر و نان سبوس‌دار برای دانش‌آموزان مدارس دولتی عادی نظارت بر کیفیت کاتالیست خودرو‌ها به سازمان ملی استاندارد واگذار شد قیمت دام‌زنده امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ بورس رکورد تاریخی زد اما عقب نشست آخرین قیمت سکه و قیمت طلا امروز دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵ + جدول حمایت از ۱۰ هزار نانوایی برای مقابله با قطعی برق و گاز عرضه سهام دولت در ۳ شرکت جدید/ جزئیات واگذاری‌های آذرماه اعلام شد قیمت طلا ۲۴ عیار امروز دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵ صدور ۴ میلیون و ۸۲۰ هزار فقره چک الکترونیک در هفت ماهه ۱۴۰۵ افزایش ۸۵۸ مگاواتی پیک مصرف برق در آبان ۱۴۰۵ همکاری دستگاه قضایی و بانک مرکزی برای احیای بانک ایران‌زمین؛ انتقال قطعی ۱۴۰ همت از دارایی‌های شناسایی‌ شده پرداخت ۱۴۰ همت وام ازدواج در ۶ ماه نخست سال ۱۴۰۵ قیمت محصولات بهمن‌دیزل برای آبان اعلام شد تصویب کلیات طرح افزایش حقوق کارگران متناسب با تورم برنامه‌های کوتاه مدت و بلندمدت برای حل معضل انبار نفت شهران گاز ۹۷۰۰ ویلای پرمصرف قطع شد وضعیت بورس امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ قیمت گوشی‌های بازار امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ امنیت غذایی کشور تا ۶ ماه آینده تضمین است قیمت دینار عراق امروز دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵ طرح ساماندهی و تسریع در فرآیند تصفیه تعاونی‌های منحل‌شده در استان تهران آغاز شد قیمت جدید مرغ امروز دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵ گندم بکاریم یا کلزا؟ / بلاتکلیفی کشاورزان با تاخیر اعلام نرخ های جدید انتظار ۳۵۰ روزه برای ثبت سفارش قطعات صنعتی صدور کارت گردشگری در ۶ بانک؛ امکان دریافت دسته‌ای برای صرافی‌ها قوانین فعلی مانع خلاقیت و ریسک‌پذیری کارآفرینان است اعلام زمان پیش فروش بلیت قطار‌های مسافری آذر ماه افتتاح ۱۴۵۵ تحت بیمارستانی در ۱۴۰۶؛ صداوسیما بازسازی ساختمان شیشه‌ای را از دولت گرفت بارش‌های اخیر کمبود ذخایر سد‌ها را جبران نمی‌کند ماجرای ۱ هفته ثبت گمرکی آیفون ۱۸ مسافری بعد از ابلاغیه ممنوعیت وزارت صمت قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵ + جدول قیمت دلار امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ امکان خرید اعتباری کالا تا دو برابر یارانه نقدی، از امروز آغاز شد دیوان محاسبات: حقوق گمرکی ماشین‌آلات و مواد اولیه تولید کاهش پیدا نکرده است مدنی زاده: صندوق مولدسازی دارایی بانک ها رونمایی می شود قیمت دینار عراق امروز دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵ بدهی آموزش و پرورش به فرهنگیان بازنشسته به کجا رسید؟ رکوردشکنی شاخص بورس؛ صعود یا استراحت در قله؟ تعداد سهام‌داران فعال بورس به ۱.۲ میلیون نفر رسید قیمت جهانی نفت امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ قیمت جهانی طلا امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ واریز کالابرگ گروه دوم امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵؛ مشمولان، مبلغ اعتبار و نحوه استعلام صدور هشدار نارنجی هواشناسی برای ۵ استان قیمت دلار و قیمت یورو امروز دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵ + جدول قیمت طلا و قیمت سکه امروز دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵ + جدول افزایش ۳۰ درصدی بارش‌ها در کشور تخصیص سوخت کشاورزی بر اساس سطح زیر کشت جزییات عرضه اولیه کاوان + نقدینگی مورد نیاز تهران تا امشب درگیر آلودگی هوا؛ بارش باران و برف از فردا آغاز می‌شود پروازهای باری به نجف از سرگرفته می‌شود آخرین آمار ریزش جوی در سال آبی جاری اجرای طرح ۲۰۰ هزار واحدی مسکن محرومان در کشور مشکلی در تأمین اقلام اساسی نداریم/ آزادسازی نرخ گندم و آرد باید در دستور کار قرار بگیرد ورود سامانه بارشی به کشور از اواخر امشب/ کاهش کیفیت هوا در شهرهای صنعتی ترافیک سنگین در آزادراه تهران ـ کرج ـ قزوین و محور هراز جزئیات جریمه مالکان زمین‌های بایر اعلام شد گاز ادارات و اماکن عمومی متخلف در تهران قطع می‌شود احتمال وقوع زلزله بزرگ‌تر در تهران منتفی نیست؛ شایعات انفجار صحت ندارد چه عواملی اتوبوس کارکنان نفت را در ایلام واژگون کرد؟ سهمیه بنزین هرمزگانی‌ها افزایش می‌یابد ترمز تورم کجاست؟ نسخه بانک مرکزی برای مهار نقدینگی بازگشت فاز ۱۴ پارس جنوبی به مدار تا پایان دی‌ماه جریمه مالکان اراضی مسکونی بایر وارد فاز اجرایی شد گسترش فهرست کالا‌های مشمول ترخیص ۹۰ درصدی؛ ۵ ردیف تعرفه جدید اضافه شد تامین مالی کامل یک‌هزار و ۳۱۵ پروژه تا ۲۴ آبان‌ماه از محل طرح نشان‌دارکردن ابلاغ تعلیق دو مصوبه واردات خودرو دولت به گمرکات کشور قیمت گوشی‌های بازار امروز ۲۴ آبان ۱۴۰۵ جزئیات طرح دولت برای پرداخت حقوق کارمندان وضعیت بورس امروز ۲۴ آبان ۱۴۰۵ معاون وزیر راه: نمی‌خواهیم جمعیت از تهران برود ذخایر سد‌های تهران سال گذشته به ۲۵۰ میلیون مترمکعب کاهش یافت قیمت تخم‌مرغ در بازار به شانه‌ای ۸۰۰ هزار تومان هم رسید قطع گاز ۵ دستگاه دولتی؛ دمای مجاز حداکثر ۱۸ درجه اعمال افزایش ۲۰ تا ۸۵ درصدی سقف حقوق کارکنان صنعت نفت از آبان ۳ مطالبه اتاق ایران از دولت؛ اصلاح مالیات، تسویه بدهی‌ها و حمایت از تولید وضعیت تردد در جاده‌های کشور امروز ۲۴ آبان ۱۴۰۵ نوری: ایران برای کمک به تولید محصولات جایگزین خشخاش آمادگی دارد معاون وزیر جهاد: با متخلفان قطع درختان برخورد قاطع می‌شود قیمت آپارتمان در مناطق اداری تهران؛ ولیعصر و سنایی متری چند؟ بازگشت به توافقات دستمزد؛ کلید تأمین امنیت معیشتی کارگران به ازای هر کارت بازرگانی حدود ۱.۲۸ کارت عضویت در اتاق بازرگانی وجود دارد آمادگی آبفا برای تأمین آب در شرایط اضطراری ۲۰ برابر گران‌تر از واقعیت؛ ترفند جدید روغن‌فروشان مصرف شبانه روز ۳ میلیارد لیتر آب درتهران/ مردم یک هشتم پول آب را میدهند قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز یکشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵ + جدول بورس در ایستگاه مقاومت ۸.۵ میلیون واحدی قیمت دلار امروز ۲۴ آبان ۱۴۰۵ احیای تولید گاز و ورود ۱۰۰ شرکت کارور برای عبور از ناترازی زمستان شکایت واردکنندگان کالای اساسی از ترک فعل پورمحمدی در نامه صریح به پزشکیان صندوق‌های طلا ۸۰ همت پول حقیقی جذب کردند عرضه‌های اولیه امسال ۲۹ تایی می‌شود قیمت گندم همه گندمکاران غیرکیفی محاسبه شد ارزش صندوق‌های طلا به ۹۵۴ همت رسید تغییر مسیر بخشی از تجارت ایران از جنوب به شمال تداوم مشکلات مسافران هوایی در آمریکا/ بیش از ۳۳۰۰ پرواز داخلی و خارجی لغو شد در یک ماه اخیر طلا ۲.۴ میلیون و سکه ۱۵ میلیون ارزان شد عرضه روغن و لاستیک با نرخ مصوب در ۲۲ منطقه تهران ۱۱ استان کشور در معرض تنش گاز قرار دارند واکنش همتی به اظهارات جدید اسکات بسنت جزییات ثبت نام کوییک آبان ۱۴۰۵ + شرایط جدید فروش مشارکت در تولید سایپا سوءمدیریت و ساختار‌های معیوب؛ دو عامل زیان‌دهی شرکت‌های دولتی رییس جدید سازمان توسعه تجارت ایران معرفی شد پرداخت کمتر از ۶ درصد مالیات کشور توسط ۱۳ میلیون مودی مشاغل خرد ساخت ۳۴ کتابخانه با مالیات مؤدیان؛ ۲۱ کتابخانه جدید در راه است مشارکت ۳۱۳ هزار مودی در طرح نشان‌دار کردن مالیات مهلت بخشودگی جرایم مالیات بر ارزش افزوده ۲۴ آبان تمام می‌شود شیوه‌نامه تسهیل فرآیندهای گمرکی و حمل یکسره کالا ابلاغ شد+ جزئیات نظارت بانک مرکزی بر تخلفات بانک‌ها نتایج قرعه‌کشی بهمن‌موتور مشخص شد وام ۱.۱ میلیارد تومانی برای جایگزینی وانت‌های فرسوده وضعیت بورس امروز ۲۰ آبان ۱۴۰۵ هر شمش طلا در مرکز مبادله چند میلیارد تومان معامله شد؟ شروط جدید بانک مرکزی برای پرداخت‌یارها آخرین اخبار از افزایش حقوق کارگران در نیمه دوم ۱۴۰۵ خبر مهم درباره افزایش حقوق سال ۱۴۰۶ انتشار یک میلیارد یورو اوراق ارزی برای تأمین مالی طرح‌های صادراتی خرید گواهی اسقاط خودرو به‌صورت شبانه‌روزی امکان‌پذیر شد ضوابط جدیدصادرات مجدد درمناطق آزاد؛ الزام ثبت اظهارنامه در سامانه گمرک قیمت دلار امروز ۲۰ آبان ۱۴۰۵ قیمت جهانی طلا امروز ۲۰ آبان ۱۴۰۵ بازگشت دوباره شاخص بورس از کانال ۸.۵ میلیون واحد قیمت جهانی نفت امروز ۲۰ آبان ۱۴۰۵ حاکمیت شرکتی اثربخش، زیربنای خلق ارزش پایدار و صیانت از منابع بانک‌هاست بنزین آمریکا ارزان شد دستور دادستان تهران برای ترخیص ۱۰ روزه ۲۱۸ تن روغن سخنگوی دولت: مقرر شد بخشی از طلب ارزی واردکنندگان پرداخت شود خضریان خواستار رسیدگی به تعهدات ارزی خارج از بودجه شد روغن نباتی و قطعات خودرو در فهرست واردات مرزنشینان افزایش ۱۴.۴ درصدی نرخ شکر سفید؛ قیمت جدید اعلام شد قیمت گوشی امروز ۱۹ آبان ۱۴۰۵ ایران‌خودرو و بانک ملی ایران تفاهم‌نامه همکاری امضا کردند واریز حقوق کارمندان زیرورو می‌شود قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز سه‌شنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵ + جدول پیام مهم همتی به بازار ارز؛ برنامه‌های جدید بانک مرکزی ادامه دارد قیمت ۱۰۰ میلیون تومانی گواهی اسقاط خودرو هنوز نهایی نشده است مصوبه دولت درباره سن فرسودگی خودرو در دیوان عدالت تایید شد بررسی روند اجرای پروژه‌های نهضت ملی اردبیل در دیدار مدیرعامل بانک مسکن و استاندار نامه مجلس به پزشکیان؛طلب واردکنندگان کالای اساسی فوری تعیین تکلیف شود قیمت دلار امروز ۱۹ آبان ۱۴۰۵ نقشه ایران‌خودرو برای آزادسازی قیمت‌ها شکست خورد قیمت نفت امروز سه‌شنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵ قیمت طلا جهانی امروز سه‌شنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵ حذف کالابرگ ۱ میلیون خانوار با تورم ۷۰ درصدی صلاح است؟ کالابرگ کودکان دارای سوءتغذیه شارژ شد تعطیلی چذابه در عراق غوغای گرانی به پا کرد فعالیت سکوهای خریدوفروش رمزارز وارد مرحله جدید شد پذیرش سهام سایپادیزل در فرابورس ایران پس از 8 سال دیدار مدیرعامل بانك ملت با مدیران شركت های فعال در صنعت برق رونمایی از اوراق «سلف شیر» برای نخستین‌بار در ایران ارتقای تاب‌آوری و استحکام استقلال کشور با افزایش تولید و تأمین نیاز مردم دلیل انفعال وزارت صمت در نحوه واگذاری سهام سپهر کیش ایرانیان چیست؟ قیمت گوشی امروز ۱۸ آبان ۱۴۰۵ حسابرسی داخلی بانک ایران زمین در مسیر ارتقای شفافیت و پاسخگویی تعلیق در برگزاری جلسات ترمیم مزد کارگران افزایش نرخ سود بین‌بانکی؛ بخش تولید نباید هزینه کنترل تورم را بدهد قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز دوشنبه ۱۸ آبان ۱۴۰۵ + جدول استخدام در دستگاه‌های دولتی مشروط به تأیید سازمان برنامه شد قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز یکشنبه ۱۷ آبان ۱۴۰۵ + جدول گسترش بهره‌برداری کشور از ظرفیت‌های دریا و اقیانوس با محور توسعه دریامحور ضرورت است ثبت نام خودروی وارداتی در بانک ایران زمین آغاز شد شستا در سنگر «تاب‌آوری ملی»؛ از جهش بی‌سابقه سود تلفیقی تا خروج شرکت‌های بحرانی از زیان فساد در واگذاری املاک صندوق بازنشستگی هما؛ وکالت‌نامه‌های غیرقانونی فروش ابطال نشد قیمت گوشی امروز ۱۶ آبان ۱۴۰۵ قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز شنبه ۱۶ آبان ۱۴۰۵ + جدول تغییر ساعتی قیمت عمده‌فروشی موبایل؛ افزایش ۵ درصدی در یک روز معاملات خرید و فروش خودرو برخط می شود تعرفه جدید اینترنت همچنان کفاف هزینه‌ها را نمی‌دهد افزایش قیمت بسته‌های اینترنت از امروز/ بسته‌های خریداری‌شده تغییر نمی‌کنند تلگرام می‌خواهد صفحه‌ای شبیه اکسپلور اینستاگرام بسازد تعرفه‌های اینترنت اپراتورهای تلفن همراه تغییر می‌کند؟ معاون وزیر ارتباطات: در صورت تکرار جنگ، احتمال قطع اینترنت وجود دارد رونمایی گوگل‌ارت ایرانی به زودی آغاز مرحله دوم طرح توانمندسازی کسب‌وکارهای روستایی اینترنت باکیفیت و پایدار بدون حل پرونده فیلترینگ محقق نمی‌شود دانسته‌های گمرکی اربعین ویژه زائران کدام خانه‌ها مشمول مالیات برخانه‌های خالی می‌شوند؟ میزان تقاضای مصرف برق همچنان نزدیک ۸۰ هزار مگاوات صدور صورتحساب الکترونیکی در ۱۲۰ ثانیه قیمت ارز اربعین/دلار مبادله‌ای رشد کرد افت قیمت دام زنده/ متعادل شدن قیمت گوشت قرمز در بازار تولید محصولات لبنی ؛ صنعتی حساس و استراتژیک در صنایع غذایی کشور خشکی تالاب گاو خونی منشأ ریز گرد‌ها و آلودگی هوا‌ی استان اصفهان تنور نفت
اقتصاد معاصر گزارش می‌دهد

دولت بودجه استان‌ها را به دخل‌وخرجشان گره زد

دولت در بودجه سال ۱۴۰۶ با طراحی سازوکار جدید درآمد-هزینه استانی، تخصیص اعتبارات را به عملکرد درآمدی استان‌ها گره زده است؛ بر این اساس استان‌هایی که درآمد بیشتری پیشنهاد دهند و آن را محقق کنند از سهم بالاتری در اعتبارات هزینه‌ای و عمرانی برخوردار می‌شوند اما عدم تحقق درآمدهای مصوب نیز می‌تواند به کاهش تخصیص منابع آنها منجر شود.
بودجه
کد خبر:۶۵۶۴۴

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ یکی از تغییرات مهم در رویکرد بودجه‌ریزی سال ۱۴۰۶، بازنگری در رابطه مالی میان دولت مرکزی و استان‌هاست؛ به‌ گونه‌ای که میزان مشارکت استان‌ها در تامین درآمدهای عمومی، علاوه بر ظرفیت‌های اقتصادی و شاخص‌های توزیع اعتبارات در تعیین سهم آنها از منابع بودجه‌ای نقش پیدا می‌کند. در همین راستا پیوست شماره ۹ بخشنامه بودجه ۱۴۰۶ با عنوان «طراحی مکانیسم‌های انگیزه‌سازگار در نظام نوین درآمد-هزینه استانی» مجموعه‌ای از مشوق‌ها و محدودیت‌های مالی را پیش‌بینی کرده که هدف آن افزایش انگیزه مقامات استانی برای وصول درآمدهای عمومی، تقویت سرمایه‌گذاری عمرانی و کاهش کسری تراز عملیاتی بودجه دولت عنوان شده است.

منطق اقتصادی این سازوکار بر ایجاد رابطه مستقیم میان عملکرد درآمدی و برخورداری از اعتبارات استوار است. به این معنا که استان‌ها می‌توانند با پیشنهاد رشد بالاتر درآمدهای عمومی، از سهم بیشتری در منابع هزینه‌ای و عمرانی برخوردار شوند اما بهره‌مندی از این امتیازات به تحقق درآمدهای پیش‌بینی‌شده نیز وابسته است. این تغییر در واقع تلاش می‌کند نظام درآمد-هزینه استان‌ها را از یک الگوی عمدتا مبتنی بر توزیع اعتبارات به سازوکاری عملکردمحور نزدیک کند؛ هرچند نحوه اجرای آن و تفاوت ظرفیت‌های اقتصادی استان‌ها، تعیین‌کننده میزان موفقیت این سیاست خواهد بود.

رقابت استان‌ها برای جذب اعتبارات بیشتر

بر اساس دستورالعمل جدید میزان رشد درآمدهای عمومی پیشنهادی استان‌ها در سه سطح ۶۰، ۸۰ و ۹۰ درصد پیش‌بینی نرخ رشد اقتصادی اسمی سال ۱۴۰۶ مبنای تعیین مشوق‌های اعتباری قرار گرفته است. در سطح نخست، چنانچه استان‌ها رشد درآمدهای عمومی خود را تا سقف ۶۰ درصد پیش‌بینی نرخ رشد اقتصادی اسمی سال آینده پیشنهاد دهند، اعتبارات هزینه‌ای آنها مطابق رشد معمول اعتبارات هزینه‌ای دستگاه‌های استانی و با رعایت تعادل با دستگاه‌های ملی تعیین می‌شود.

اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای استانی نیز بر اساس ضرایب مدل توزیع اعتبارات عمرانی استانی سال ۱۴۰۵ تخصیص خواهد یافت. اما در صورتی که استان‌ها رشد درآمدهای پیشنهادی خود را به بیش از این سطح و تا سقف ۸۰ درصد پیش‌بینی رشد اقتصادی اسمی افزایش دهند، مشوق‌های بیشتری دریافت می‌کنند. طبق این سازوکار به ازای هر یک واحد درصد افزایش در پیشنهاد رشد درآمدهای عمومی، نیم واحد درصد به اعتبارات هزینه‌ای استانی اضافه می‌شود. البته میزان افزایش اعتبارات هزینه‌ای از این محل حداکثر ۱۲ درصد خواهد بود.

در بخش اعتبارات عمرانی نیز مشوق‌ها به شکل متفاوتی طراحی شده‌اند. به ازای هر واحد درصد افزایش در رشد درآمدهای پیشنهادی، بخشی از درآمد مازاد نسبت به سقف سطح قبلی، متناسب با گروه‌بندی استان‌ها به اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای آنها اختصاص می‌یابد. ضرایب این سهم برای پنج گروه استانی به ترتیب ۷۰، ۵۰، ۳۰، ۱۰ و ۴ درصد تعیین شده است. باقی‌مانده منابع نیز با نسبت ۷۰ درصد سهم اعتبارات ملی و ۳۰ درصد سهم اعتبارات تملک استانی توزیع خواهد شد. این ساختار نشان می‌دهد دولت برای افزایش پیشنهاد درآمدی استان‌ها صرفا به افزایش اعتبار عمرانی بسنده نکرده و بخشی از مشوق‌ها را به اعتبارات هزینه‌ای نیز اختصاص داده؛ موضوعی که می‌تواند انگیزه مدیران استانی برای افزایش ظرفیت درآمدی و پیگیری وصول منابع را تقویت کند.

مشوق‌های بالاتر برای عبور از سقف ۸۰ درصدی

سطح سوم این سازوکار به استان‌هایی اختصاص دارد که رشد درآمدهای عمومی پیشنهادی خود را تا سقف ۹۰ درصد پیش‌بینی رشد اقتصادی اسمی سال ۱۴۰۶ افزایش دهند. در این مرحله سهم استان‌ها از درآمدهای مازاد برای تامین اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای، متناسب با گروه‌بندی آنها به ترتیب ۱۰۰، ۸۰، ۵۰، ۲۰ و ۸ درصد خواهد بود. باقی‌مانده منابع نیز مطابق همان الگوی ۷۰ درصد اعتبارات ملی و ۳۰ درصد اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای استانی توزیع می‌شود. در این میان تعریف نرخ رشد اقتصادی اسمی اهمیت دارد؛ چراکه مطابق دستورالعمل، این نرخ از مجموع رشد واقعی اقتصاد و نرخ تورم به دست می‌آید. بنابراین مبنای تعیین اهداف درآمدی استان‌ها صرفا رشد تولید و فعالیت اقتصادی نیست، بلکه تغییرات سطح عمومی قیمت‌ها نیز در آن لحاظ می‌شود.

از منظر بودجه‌ای استفاده از رشد اقتصادی اسمی برای تعیین اهداف درآمدی می‌تواند به افزایش هماهنگی میان برآورد درآمدها و تحولات اسمی اقتصاد کمک کند. با این حال، باید توجه داشت که افزایش اسمی درآمدهای عمومی الزاما به معنای افزایش ظرفیت واقعی درآمدزایی استان‌ها نیست. بخشی از رشد درآمدها ممکن است ناشی از تورم، افزایش ارزش معاملات و تغییر پایه‌های مالیاتی باشد، بدون آنکه تولید و فعالیت اقتصادی به همان نسبت توسعه پیدا کرده باشد. به همین دلیل ارزیابی عملکرد استان‌ها صرفا بر اساس رشد اسمی درآمدها نمی‌تواند تصویر کاملی از بهبود ظرفیت اقتصادی و مالی آنها ارائه دهد.

عدم تحقق درآمد؛ سازوکار جدید کاهش اعتبارات استان‌ها

بخش مهم‌تر دستورالعمل نحوه برخورد با استان‌هایی است که در تحقق درآمدهای پیش‌بینی‌شده با عقب‌ماندگی مواجه می‌شوند. در این بخش، برخلاف مشوق‌های مربوط به افزایش پیشنهاد درآمدی، سازوکار تنبیهی نیز برای عدم تحقق درآمدها در نظر گرفته شده است. بر اساس فصل دوم دستورالعمل تخصیص و پرداخت کامل اعتبارات هزینه‌ای هر استان و همچنین تخصیص ۶۰ درصد اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای استانی، به وصول کامل درآمدهای عمومی در مقاطع سه‌ماهه و متناسب با سهمیه تعیین‌شده وابسته خواهد بود. در همین چارچوب به ازای هر یک واحد درصد عدم تحقق درآمدهای عمومی مصوب در مقاطع سه‌ماهه، تخصیص اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای استانی ۳ واحد درصد کاهش پیدا می‌کند. همچنین به ازای هر یک درصد عدم تحقق درآمدهای عمومی مصوب، تخصیص اعتبارات هزینه‌ای استان نیم واحد درصد کاهش خواهد یافت.

این ضرایب نشان می‌دهد حساسیت نظام جدید تخصیص اعتبارات نسبت به عقب‌ماندگی درآمدی در بخش عمرانی بیشتر از هزینه‌ای است. به بیان دیگر عدم تحقق درآمدها با ضریب بالاتری در تخصیص اعتبارات سرمایه‌ای منعکس می‌شود؛ موضوعی که می‌تواند در صورت ضعف عملکرد درآمدی، فشار بیشتری بر برنامه‌های عمرانی استان‌ها وارد کند. از منظر مدیریت مالی اتصال تخصیص اعتبارات به عملکرد درآمدی می‌تواند انضباط بودجه‌ای را تقویت کند و دستگاه‌های استانی را به پیگیری جدی‌تر وصول درآمدها وادار سازد. با این حال تمام عقب‌ماندگی‌های درآمدی لزوما ناشی از ضعف عملکرد مدیران استانی نیست.

رکود فعالیت‌های اقتصادی، کاهش معاملات، افت تولید، محدودیت‌های تجاری و تغییر شرایط اقتصادی می‌توانند تحقق درآمدهای پیش‌بینی‌شده را تحت تاثیر قرار دهند. بنابراین اگر اهداف درآمدی بدون توجه کافی به ظرفیت واقعی اقتصاد استان‌ها تعیین شوند، کاهش اعتبارات می‌تواند به تشدید محدودیت مالی در همان مناطقی منجر شود که از ابتدا با ضعف فعالیت اقتصادی مواجه بوده‌اند.

۸۰ درصد درآمد مازاد به توسعه عمرانی استان‌ها می‌رسد

در کنار مشوق‌های مربوط به افزایش پیشنهاد درآمدی، دستورالعمل بودجه ۱۴۰۶ نحوه استفاده از درآمدهای مازاد بر سقف مصوب را نیز مشخص کرده است. بر این اساس چنانچه درآمدهای عمومی وصول‌شده یک استان از سقف مصوب مندرج در جدول شماره ۱۰ بیشتر باشد، درآمد مازاد به نسبت ۲۰ درصد اعتبارات هزینه‌ای و ۸۰ درصد اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای همان استان توزیع خواهد شد.

این نسبت‌گذاری از نظر جهت‌گیری مالی اهمیت دارد؛ چراکه دولت بخش عمده منابع مازاد را به جای افزایش هزینه‌های جاری به سرمایه‌گذاری عمرانی اختصاص داده است. در واقع سیاست‌گذار تلاش دارد از یک سو انگیزه استان‌ها برای افزایش وصول درآمدهای عمومی را تقویت کند و از سوی دیگر بخش بیشتری از منابع حاصل از عملکرد بهتر درآمدی را به توسعه زیرساخت‌ها و سرمایه‌گذاری عمومی اختصاص دهد. چنین رویکردی در صورت تخصیص صحیح منابع می‌تواند به تقویت زیرساخت‌های اقتصادی و افزایش ظرفیت تولیدی استان‌ها کمک کند. با این حال، کیفیت پروژه‌های انتخاب‌شده و امکان تکمیل و بهره‌برداری از آنها اهمیت بیشتری از صرف افزایش حجم اعتبارات عمرانی دارد.

توسعه متوازن یا تشدید رقابت درآمدی استان‌ها؟

اگرچه سازوکار جدید با هدف افزایش مشارکت استان‌ها در تامین درآمدهای عمومی و توسعه متوازن تدوین شده اما اجرای آن با چند ملاحظه اقتصادی و مالی همراه خواهد بود. نخستین مساله تفاوت ساختار اقتصادی استان‌هاست. استان‌هایی که از پایه تولیدی گسترده‌تر، فعالیت تجاری بیشتر، بنگاه‌های بزرگ اقتصادی و ظرفیت مالیاتی بالاتری برخوردارند، طبیعتا امکان بیشتری برای افزایش درآمدهای عمومی دارند. در مقابل استان‌هایی که با محدودیت‌های زیرساختی، نرخ بالاتر بیکاری یا ضعف فعالیت اقتصادی مواجه‌اند ممکن است در تحقق اهداف درآمدی با دشواری بیشتری روبه‌رو شوند.

در چنین شرایطی اگر میزان برخورداری از اعتبارات به شکل قابل‌ توجهی به عملکرد درآمدی وابسته شود، این احتمال وجود دارد که استان‌های برخوردار از ظرفیت اقتصادی بالاتر، منابع بیشتری جذب کنند و استان‌های ضعیف‌تر با محدودیت مضاعف در تامین مالی پروژه‌های عمرانی مواجه شوند. این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که توسعه متوازن صرفا از طریق پاداش به استان‌های درآمدزا محقق نمی‌شود. بخشی از فلسفه بودجه‌ریزی منطقه‌ای جبران تفاوت ظرفیت‌های اقتصادی و مالی مناطق و هدایت منابع عمومی به سمت مناطقی است که به دلیل محرومیت یا ضعف زیرساختی، توان کمتری برای تامین درآمد دارند.

مساله دوم، احتمال بیش‌برآوردی درآمدهای عمومی برای برخورداری از مشوق‌های بیشتر است. زمانی که افزایش پیشنهاد درآمدی به معنای افزایش سهم از اعتبارات باشد ممکن است برخی دستگاه‌ها و مقامات استانی به سمت تعیین اهداف بلندپروازانه حرکت کنند. اگر این اهداف با ظرفیت واقعی وصول درآمدها تناسب نداشته باشد در مرحله اجرا و با عدم تحقق درآمدها، کاهش تخصیص اعتبارات می‌تواند به اختلال در اجرای برنامه‌های عمرانی و حتی تامین هزینه‌های ضروری استان منجر شود.

مساله سوم نیز ترکیب منابع درآمدی است. رشد اسمی درآمدها در شرایط تورمی لزوما نشان‌دهنده افزایش توان مالیاتی یا توسعه فعالیت‌های مولد نیست. بنابراین برای ارزیابی عملکرد استان‌ها باید میان درآمدهای ناشی از گسترش فعالیت اقتصادی، افزایش پایه‌های مالیاتی و صرفا تغییرات اسمی ناشی از تورم تمایز قائل شد.

آزمون اصلی سیاست جدید در مرحله اجراست

در مجموع سازوکار پیش‌بینی‌شده در پیوست شماره ۹ بخشنامه بودجه ۱۴۰۶ را می‌توان تلاشی برای پیوند دادن عملکرد درآمدی استان‌ها با تخصیص منابع عمومی دانست. در این الگو، افزایش پیشنهاد درآمدی با مشوق‌های هزینه‌ای و عمرانی همراه شده، عدم تحقق درآمدها به کاهش تخصیص منجر می‌شود و درآمدهای مازاد نیز با سهم ۸۰ درصدی به سرمایه‌گذاری عمرانی اختصاص پیدا می‌کند. این تغییر می‌تواند مسوولیت‌پذیری مالی مقامات استانی را افزایش دهد و زمینه استفاده موثرتر از ظرفیت‌های درآمدی مناطق را فراهم کند اما تحقق هدف توسعه متوازن مستلزم آن است که تفاوت ظرفیت اقتصادی استان‌ها در طراحی اهداف درآمدی و ضرایب تخصیص اعتبارات به‌درستی لحاظ شود.

از سوی دیگر افزایش درآمدهای عمومی زمانی به بهبود پایدار وضعیت مالی استان‌ها منجر خواهد شد که از مسیر گسترش فعالیت‌های مولد، توسعه پایه‌های درآمدی و افزایش بهره‌وری اقتصادی حاصل شود، نه صرفا افزایش اسمی درآمدها یا فشار بیشتر بر منابع موجود. در نهایت معیار موفقیت این سیاست را باید در دو شاخص جست‌وجو کرد؛ نخست، افزایش واقعی و پایدار درآمدهای عمومی و دوم، تبدیل منابع حاصل به سرمایه‌گذاری‌های عمرانی موثر و زیرساخت‌هایی که ظرفیت تولید و اشتغال استان‌ها را تقویت کنند. در غیر این صورت، ممکن است سازوکار جدید به جای کاهش شکاف منطقه‌ای صرفا رقابت استان‌ها برای کسب سهم بیشتر از اعتبارات محدود بودجه را تشدید کند.

هیجو دسکتاپ خبر چپ
محک دسکتاپ خبر چپ