از جنگ جهانی فناوری تا توسعه پایانه نوردوز
به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ روزنامه‌های مهم کشور در گزارش‌های امروز خود به موضوعاتی از جمله همکاری اقتصادی و تجاری با ارمنستان، قیمت جهانی نفت، رسوایی هوانگ جنسن، بانک اوئنو و الگو مصرف مردم پرداخته‌اند.
روزنامه دنیای اقتصاد در گزارش ویژه خود با عنوان «محیط رشد سرمایه‌داری رفاقتی» به تاثیر تحریم‌های اقتصادی بر گسترش فساد، رانت‌جویی و افزایش احتمال منازعات داخلی در کشورهای دارای فساد سیاسی گسترده پرداخته و نوشته است: «تحریم‌های اقتصادی در کشورهایی که با فساد سیاسی و ضعف حکمرانی مواجه هستند، ممکن است به‌جای تحقق اهداف سیاسی، زمینه گسترش رانت‌جویی، سرمایه‌داری رفاقتی و افزایش منازعات داخلی را فراهم کنند. پژوهشی از محمدرضا فرزانگان، اقتصاددان ایرانی، و محمد الکردی البراوی، با بررسی ۱۲۲ کشور در فاصله سال‌های ۱۹۹۶ تا ۲۰۲۰، نشان می‌دهد تحریم‌های تجاری در کشورهایی با فساد سیاسی بالا، با افزایش معنادار تلفات ناشی از درگیری‌های داخلی همراه بوده‌اند. محدود شدن مسیرهای عادی تجارت و مبادلات مالی، فرصت‌های تازه‌ای برای قاچاق، واسطه‌گری غیرشفاف و کسب رانت توسط گروه‌های نزدیک به قدرت ایجاد می‌کند؛ درحالی‌که خانوارهای کم‌درآمد و طبقه متوسط هزینه اصلی این محدودیت‌ها را می‌پردازند. نمونه‌هایی مانند ایران، عراق، سوریه و ونزوئلا نیز در این زمینه مطرح شده‌اند. پژوهش همچنین تاکید می‌کند تضعیف طبقه متوسط و افزایش نابرابری می‌تواند نارضایتی و تنش‌های اجتماعی را تشدید کند. از این رو، مهار فساد، شفافیت در توزیع منابع و بهبود کیفیت حکمرانی برای کاهش پیامدهای منفی تحریم‌ها ضروری است.»
روزنامه شرق با عنوان «تاوان تورم» در گزارش اقتصادی خود به تاثیر کاهش قدرت خرید خانوارها بر افت کیفیت کالاها و تغییر الگوی مصرف مردم در پی تورم پرداخته و نوشته است: «کاهش قدرت خرید خانوارها در پی تورم و افزایش هزینه‌های زندگی، الگوی مصرف مردم را تغییر داده و آن‌ها را به خرید کالاهای ارزان‌تر، دست‌دوم و کم‌کیفیت سوق داده است. در بازار کفش و پوشاک، مشتریان بیشتر به دنبال محصولات ارزان هستند و فروشندگان نیز به دلیل کاهش توان خرید مردم و افزایش هزینه تامین کالا، با افت فروش و کاهش تنوع محصولات مواجه شده‌اند. در بازار لوازم خانگی، خرید کالاهای دست‌دوم افزایش یافته و حتی محصولات ارزان‌قیمت نیز از دوام و کیفیت مناسبی برخوردار نیستند. بازار خودرو نیز با افزایش تقاضا برای خودروهای کارکرده و تصادفی روبه‌رو شده و در حوزه مواد غذایی، خرید محصولات ارزان‌تر و نزدیک به تاریخ انقضا رواج یافته است. کارشناسان هشدار می‌دهند این روند چرخه‌ای معیوب ایجاد می‌کند؛ کاهش قدرت خرید، تقاضا برای کالاهای باکیفیت را پایین می‌آورد و تولیدکنندگان را نیز به سمت تولید محصولات ارزان‌تر و کم‌دوام‌تر سوق می‌دهد؛ چرخه‌ای که در نهایت هزینه‌های بیشتری به خانوارها، اقتصاد و محیط زیست تحمیل می‌کند.»
روزنامه اعتماد در گزارش اقتصادی خود با عنوان «سقوط رييس‌جمهور با ورشكستگی يک بانک» به ورشکستگی بانک دیجیتال اوئنو در پاراگوئه و سقوط رئیس‌جمهور این کشور به‌دلیل ارتباطات مالی و اتهامات تعارض منافع در پرونده بانکی پرداخته و نوشته است: «بحران مالی بانک دیجیتال اوئنو در پاراگوئه با گرفتار شدن حدود ۲ میلیون و ۹۴۰ هزار مشتری و اختلال در دسترسی به سپرده‌ها، به یک بحران سیاسی گسترده تبدیل شد. بررسی‌ها نشان داد این بانک با ضعف کیفیت دارایی‌ها، تسهیلات‌دهی به شرکت‌های مرتبط با سهامداران و کاهش نسبت کفایت سرمایه به کمتر از نصف حد قانونی روبه‌رو بوده است. همچنین حدود ۸۰۰ تا ۸۵۰ میلیون دلار از منابع نهادهای عمومی، از جمله ۳۵۵ میلیون دلار متعلق به صندوق تامین اجتماعی و بازنشستگی، در این بانک سپرده‌گذاری شده بود. ارتباط اقتصادی سانتیاگو پنیا، رئیس‌جمهور وقت، با مالکان بانک، انتصاب مدیران مرتبط و دریافت وام از اوئنو، اتهام تعارض منافع و سواستفاده از موقعیت دولتی را مطرح کرد. پنیا پس از استیضاح در ۶ نوامبر برکنار و یک روز بعد بازداشت شد. در همین حال، بانک مرکزی روند بازپرداخت سپرده‌های بیمه‌شده را آغاز کرد و اعلام کرد حدود ۱.۲ میلیون مشتری بخشی یا تمام سپرده‌های خود را دریافت کرده‌اند. با این حال، بحران همچنان اعتماد عمومی به نظام بانکی پاراگوئه را تهدید می‌کند.»
روزنامه فرهیختگان با عنوان «جنگ‌جهانی فناوری به اتاق خواب رسید» در گزارش اقتصادی خود به ابعاد سیاسی و اقتصادی رسوایی جنسن هوانگ و تاثیر آن بر رقابت فناوری آمریکا و چین در صنعت تراشه و هوش مصنوعی پرداخته و نوشته است: «پرونده جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، پس از انتشار ادعاهایی درباره ارتباط وی با آلیس هوانگ، مدیر اجرایی شرکت سنگاپوری مگاسپید و احتمال انتقال غیرقانونی تراشه‌های پیشرفته به چین، به بحرانی فراتر از یک رسوایی شخصی تبدیل شده است. طبق گزارش‌ها، شبکه مرتبط با مگاسپید از سال ۲۰۲۳ به انتقال حدود ۲۴۰ هزار تراشه انویدیا به چین کمک کرده و سنگاپور نیز تحقیقات درباره این شرکت را آغاز کرده است؛ هرچند اتهام جاسوسی علیه آلیس هوانگ تایید نشده است. این ماجرا در بستر رقابت راهبردی آمریکا و چین بر سر هوش مصنوعی و محدودیت‌های صادرات تراشه اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ رقابتی که با تلاش چین برای خودکفایی فناوری و کاهش وابستگی به انویدیا همراه شده است. انتشار اخبار رسوایی نیز با افت ارزش سهام انویدیا و کاهش ۴۳۰ میلیارد دلاری ارزش بازار شرکت در دو جلسه معاملاتی همراه بوده و ثروت جنسن هوانگ را ۵۲ میلیارد دلار از اوج خود پایین آورده است.»
روزنامه جوان در گزارش اقتصادی خود با عنوان «افزایش هزینه گرمایش خانه‌ها در کمین اقتصاد جهان» به تاثیر تنش‌های ایران و آمریکا بر افزایش قیمت جهانی نفت و گاز و پیامدهای آن بر هزینه انرژی و گرمایش خانوارهای آمریکایی پرداخته و نوشته است: «افزایش تنش‌های نظامی میان ایران و آمریکا و نگرانی از اختلال در عرضه جهانی انرژی، قیمت نفت برنت را به حدود ۹۶ دلار در هر بشکه رسانده و احتمال عبور آن از مرز ۱۰۰ دلار را در هفته‌های آینده تقویت کرده است. اظهارات مقام‌های آمریکایی درباره بی‌نیازی از توافق با ایران و تداوم نااطمینانی درباره وضعیت تنگه هرمز، از عوامل افزایش ریسک در بازار نفت عنوان شده است. همزمان، قیمت گاز طبیعی در اروپا نیز رشد کرده و نگرانی‌ها درباره افزایش هزینه انرژی را تشدید کرده است. پیامد این تحولات در هزینه زندگی خانوارهای آمریکایی نیز نمایان شده است؛ به‌طوری‌که پیش‌بینی می‌شود هزینه گرمایش خانه‌ها در زمستان امسال به‌طور متوسط به هزار و ۲ دلار برسد که ۶۶ دلار بیشتر از سال گذشته است. خانوارهایی که از نفت برای گرمایش استفاده می‌کنند، با افزایش شدیدتری روبه‌رو خواهند شد و هزینه آن‌ها با رشد ۷۰.۲ درصدی به حدود ۲ هزار و ۹۷۷ دلار می‌رسد.»
روزنامه ایران با عنوان «از توسعه پایانه نوردوز تا تقویت همکاری‌های استانی» در گزارش اقتصادی خود به توسعه همکاری‌های اقتصادی، تجاری و ترانزیتی ایران و ارمنستان با تمرکز بر افزایش ظرفیت مرز نوردوز و تقویت زیرساخت‌های حمل‌ونقل پرداخته و نوشته است: «ایران و ارمنستان در نوزدهمین اجلاس کمیسیون مشترک اقتصادی دو کشور، توسعه همکاری‌های تجاری، ترانزیتی و زیرساختی را بررسی و سند همکاری مشترکی در حوزه‌های انرژی، حمل‌ونقل، گمرک، صنعت، کشاورزی، گردشگری، فرهنگ و همکاری‌های استانی امضا کردند. افزایش ظرفیت پایانه مرزی نوردوز، بهسازی مسیرهای تبریز و جلفا به نوردوز و احداث پل جدید بر رودخانه ارس از مهم‌ترین طرح‌های مطرح‌شده در این نشست بود. ایران همچنین در نظر دارد ظرفیت عبور کامیون از مرز نوردوز را از روزانه ۳۰۰ دستگاه به ۵۰۰ دستگاه افزایش دهد و با توسعه زیرساخت‌ها، این مرز را طی یک تا یک‌ونیم سال آینده به یکی از پرترددترین مرزهای تجاری زمینی کشور تبدیل کند. در دیدار مقام‌های دو کشور، بر تکمیل طرح‌های نیمه‌تمام، اجرای توافق‌های پیشین و گسترش همکاری‌های اقتصادی تاکید شد. توسعه روابط فرهنگی، از جمله رونمایی از نسخه ارمنی شاهنامه و پیشنهاد تاسیس خانه شاهنامه در ایروان، نیز از دیگر محورهای این سفر بود.»
