قمار بزرگ در صرافی‌های رمزارز؛ مردم مراقب دارایی خود باشند

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ با افزایش علاقه‌مندی کاربران به سرمایه‌گذاری در بازار رمزارزها، صرافی‌های رمزارزی به یکی از ابزارهای اصلی برای خرید و فروش این دارایی‌ها تبدیل شده‌اند. با این حال، استفاده از این صرافی‌ها، چالش‌ها و مخاطرات اختصاصی خود را به همراه دارند که باید مورد توجه قرار گیرند. 

یکی از مهم‌ترین ریسک‌ها، ضعف در زیرساخت‌های امنیتی این صرافی‌ها تلقی می‌شود. صرافی‌های داخلی اغلب به دلیل محدودیت‌های فنی و منابع، سطح امنیتی پایین‌تری نسبت به نمونه‌های بین‌المللی دارند و از طرف دیگر، برخلاف بانک‌ها یا کارگزاری‌های بورس، خود را ملزم به دریافت تاییدیه‌های امنیتی برای ارائه این خدمات نمی‌دانند. 

با این توصیف مشخص نیست در صورت وقوع حملات سایبری یا اختلالات فنی که موجب از دست رفتن دارایی‌های کاربران نزد این صرافی خواهد شد، چه کسی پاسخگوی کاربران این سکوها است. 

از سوی دیگر، عدم شفافیت در عملکرد مالی این صرافی‌ها نیز یکی از چالش‌های جدی فعالیت آنها خواهد بود. بسیاری از این صرافی‌ها، صورت‌های مالی شفافی ارائه نمی‌دهند و اطلاعات کافی نیز درباره وضعیت نقدینگی و دارایی‌های تحت مدیریت خود در اختیار کاربران قرار نخواهند داد. 

در مواردی، این صرافی‌ها به دلیل کمبود نقدینگی یا مدیریت نادرست، دارایی‌های کاربران را بدون اجازه به فروش می‌رسانند یا از آن‌ها برای تامین نقدینگی خود استفاده می‌کنند. 

در موارد دیگری صرافی برای کسب سود بیشتر از مبالغ دریافتی از کاربران، به جای تخصیص این مبالغ برای تامین رمزارز مورد نیاز کاربران، آن را در بازارهای دیگری از جمله املاک یا طلا صرف کرده و در پروفایل کاربر، فقط اعدادی را نمایش می‌دهد که کاربر گمان کند واقعا معادل مبلغ پرداختی خود نزد صرافی رمزارز دارد. 

در این شرایط وقتی کاربر بخواهد تا موجودی رمزارزی خود را به کیف دیگری منتقل کند، با انواع پیام خطا و بهانه از سوی صرافی مواجه می‌شود؛ چراکه اساسا رمزارزی برای انتقال وجود ندارد. 

این موارد که در فقدان نهاد ناظر وقوع آنها دور از تصور نیست، می‌توانند علاوه بر تشدید مساله تامین نقدینگی کاربران در نوسانات شدید بازار، موجب شکل‌گیری انواع کلاهبرداری‌ها از جمله عملیات پانزی و خالی‌فروشی باشد که متضرر نهایی آن باز هم کاربران خواهند بود. 

نوع دیگر مخاطره مرتبط با صرافی‌های رمزارزی در کشور، وابستگی امنیت دارایی‌های آنها به اشخاص است. 

وقتی کلیدهای خصوصی موجودی‌های رمزارزی بسیاری از صرافی‌ها در فقدان نهاد کاستودین مورد اعتماد عموم، نزد مدیر یا مدیران این صرافی‌ها نگهداری می‌شوند، مشخص نیست در صورت لو رفتن این کلیدها به صورت سهوی یا با تهدید و ارعاب سارقان یا با درگذشت یا خروج بی‌بازگشت مدیر یا مدیران از کشور، تکلیف دارایی‌های صرافی و سرمایه کاربران آن چه خواهد بود. 

برای کاهش این خطرات، تنظیم قوانین و نظارت قوی از سوی مراجع ذی‌ربط ضروری است. 

صرافی‌ها ملزم به ارائه گزارش هستند

صرافی‌ها باید ملزم به ارائه گزارش‌های مالی شفاف و پاسخگویی به نهادهای نظارتی باشند. این کار می‌تواند بسیاری از مشکلات، از جمله خالی‌فروشی و سوءمدیریت مالی را کاهش دهد. کاربران نیز باید دارایی‌های بلندمدت خود را در کیف‌پول‌های شخصی نگهداری کرده و فقط برای معاملات از صرافی‌ها استفاده کنند. 

همچنین، تحقیق و بررسی کامل در مورد امنیت و اعتبار صرافی، پیش از شروع فعالیت در آن بسیار مهم خواهد بود. 

با ترکیب نظارت‌های قانونی قوی و اقدامات آگاهانه از سوی کاربران، می‌توان تا حد زیادی خطرات فعالیت در صرافی‌های رمزارزی داخلی را کاهش داد و فضایی امن‌تر برای معاملات ایجاد کرد. 

انواع تخلفات و ریسک‌های صرافی‌های رمز ارزی 

صرافی‌های رمز ارزی به عنوان پل ارتباطی بین دنیای ارزهای دیجیتال و ارزهای فیات، نقش بسیار مهمی در این بازار ایفا می‌کنند. با این حال، مانند هر بازار دیگری، این صرافی‌ها نیز مستعد انواع تخلفات و ریسک‌ها هستند. 

در ادامه به بررسی برخی از مهم‌ترین آن‌ها می‌پردازیم. 

کلاهبرداری 

طرح‌های پانزی: وعده سودهای بالا و غیر واقعی برای جذب سرمایه و سپس ناپدید شدن، نمونه این مورد است. 

هک شدن: سرقت ارزهای دیجیتال مشتریان به دلیل ضعف‌های امنیتی، نمونه‌ این تخلف است. 

اخبار دروغین و دستکاری بازار: انتشار اخبار دروغین برای دستکاری قیمت ارزها و کسب سود، نمونه این نوع از تخلف خواهد بود. 

عدم رعایت قوانین 

قوانین ضد پولشویی: استفاده از صرافی برای پولشویی و فعالیت‌های غیرقانونی، نمونه این مورد خواهد بود. 

قوانین مالیاتی: عدم پرداخت مالیات بر درآمد حاصل از فعالیت‌های صرافی، نمونه این مورد خواهد بود. 

قوانین ثبت‌نام و احراز هویت: عدم رعایت استانداردهای لازم در فرآیند ثبت‌نام و احراز هویت مشتریان، نمونه این تخلف است. 

اطلاعات نادرست و گمراه‌کننده 

اطلاعات نادرست در مورد ارزهای دیجیتال: ارائه اطلاعات نادرست یا گمراه‌کننده در مورد ارزهای دیجیتال برای فریب مشتریان، از نمونه کارها در این حوزه خواهد بود. 

عدم شفافیت در کارمزدها: عدم شفافیت در مورد کارمزدهای معاملات و سایر هزینه‌ها، نمونه این تخلف است. 

عدم ارائه خدمات پس از فروش مناسب 

عدم پاسخگویی به مشکلات مشتریان: عدم رسیدگی به مشکلات و شکایات مشتریان، نمونه این تخلف است. 

عدم ارائه پشتیبانی فنی مناسب: عدم ارائه پشتیبانی فنی کافی در صورت بروز مشکل در پلتفرم صرافی، از نمونه‌های عدم ارائه پشتیبانی فنی است. 

ریسک‌های سرمایه‌گذاری در صرافی‌های رمز ارزی 

نوسانات شدید قیمت: قیمت ارزهای دیجیتال بسیار نوسانی بوده و ممکن است سرمایه شما به سرعت کاهش یابد. 

هک شدن صرافی: در صورت هک شدن صرافی، ممکن است تمام یا بخشی از سرمایه شما به سرقت رود. 

کلاهبرداری: خطر کلاهبرداری در این بازار بسیار بالا بوده و ممکن است سرمایه شما به طور کامل از بین برود. 

عدم نظارت کافی: بازار ارزهای دیجیتال هنوز به طور کامل تحت نظارت نیست و ممکن است قوانین و مقررات آن به سرعت تغییر کند. 

ریسک‌های عملیاتی: ممکن است به دلیل مشکلات فنی یا سایر عوامل، دسترسی شما به حساب کاربری یا ارزهای دیجیتال خود محدود شود. 

درگاه‌‌های غیرشفاف پرداخت ریالی صرافی‌های ارز دیجیتال: عملیات غیرشفاف و خارج از ضوابط این صرافی‌ها و پرداخت‌یارهای متخلف، همچنان مورد سوال افکار عمومی است. 

گفته می‌شود پولشویی و عملیات سفته‌بازی در بازار تتر، دلیل اصلی مسدود شدن ورودی درگاه‌‌های ریالی پرداخت‌یار صرافی‌های رمزارز تلقی می‌شود. درگاه خروجی این پرداخت‌یارها همچنان باز است. 

طبق اطلاعیه‌های صرافی‌های رمزارزی، بانک مرکزی ورودی درگاه‌های پرداخت ریالی صرافی‌های ارز دیجیتال را مسدود کرده است. 

کما اینکه، پنهان بودن ترازنامه‌های مالی و عملیات غیرشفاف بانکی و خارج از ضوابط این صرافی‌ها و پرداخت‌یارهای متخلف، همچنان مورد سوال افکار عمومی و نهادهای نظارتی است. 

این تخلفات که از طریق ایجاد زیرساخت غیرقانونی تسویه آنی و خارج از چارچوب نظام پولی و بانکی توسط شرکت‌های پرداخت‌یار انجام شده، علاوه‌بر اینکه به‌نوعی پولشویی محسوب شده، عملیات سفته‌بازی برخی صرافی‌ها را پوشش می‌دهد. 

ظاهرا بانک مرکزی و نهادهای نظارتی در ماه‌های گذشته نسبت به تخلفات ریالی شرکت‌های پرداخت‌یار در ایجاد سیستم تسویه آنی در معاملات متعدد هشدار داده بودند اما آنها این هشدار را جدی نگرفته و به تخلفات خود ادامه داده‌اند.