«دامنه نوسان» مرغ عزا و عروسی بازار

اقتصاد معاصر-سرور قاراخانی، کارشناس بازار سرمایه: محدودیت دامنه نوسان کاری بوده که بارها از سمت سازمان بورس و اوراق بهادار انجام شده و روند آن نشان داده که این نوع محدودیت در اوایل واقعا موثر نبوده و همچنان فشار فروش کاذب نیز ایجاد می‌کند. در واقع محدودیت دامنه نوسان، مکانیزم عرضه و تقاضا را با مشکل مواجه کرده و قدرت نقد شوندگی بازار را از بین می‌برد.  

همچنین محدودیت دامنه نوسان، بازار را به حالت کما می‌برد و این خود باعث شده تا وضعیت بازار، نه تنها بهبود نگردد، بلکه با برگشت دامنه نوسان حتی اوضاع بدتر از قبل شود؛ چراکه هیجانات ناشی از ریسک‌های سیستماتیک خالی نشده و چه‌بسا باعث ایجاد هیجانات نیز می‌شود. 

به زعم بنده در زمان وعده‌ صادق و التهاب بازار سرمایه، بهترین راه ممکن برای کاهش هیجانات، تعطیل کردن بازار بود؛ کاری که در همه بورس‌های دنیا نیز انجام می‌شود. با اعمال محدودیت دامنه نوسان در آن زمان، فقط اوضاع بدتر شده و چه‌بسا جذابیت کوتاه‌مدت بازار را نیز تحت‌الشعاع قرار داد. 

این در حالی بوده که وقتی دامنه محدود می‌شود، نوسان‌گیران شاهد نقدشوندگی بازار نخواهند بود و همین مساله باعث از بین رفتن جذابیت برای سرمایه‌گذاران می‌شود. با این حال اکنون بازار به این محدودیت عادت کرده است. 

معامله در زمان وجود محدودیت 

سیاست‌گذاران با توجه به شرایطی که چند ماه پیش به وجود آمد و با توجه به ریسک‌های سیستماتیک، ژئوپلتیک و همچنین اثرات آنها بر هیجانات بازار سرمایه، دامنه نوسان را محدود کردند و این مساله تاکنون نیز ادامه داشته و اکنون نیز فعالان بازار با محدودیت دامنه نوسان در حال معامله هستند. 

دامنه نوسان توانست جلوی ضرر سهامداران را بگیرد 

محدودیت دامنه نوسان طی این مدت توانست تا جلوی ضرر اغلب سهامداران را در دوران رکود بازار بگیرد اما این محدودیت در بلند‌مدت جوابگو نیست و خود باعث به هم خوردن مکانیزم عرضه و تقاضا و همچنین به دلیل بازده کم در بلندمدت موجب از بین رفتن جذابیت بازار برای سرمایه‌گذاران خواهد شد.

با این حال به نظر می‌رسد که با بهبود وضعیت بازار، باید این دامنه نوسان رفته رفته زیاد شود تا بتواند مخابره‌کننده اخبار مثبت به بازار و بالا رفتن ارزش معاملات شود اما این محدودیت به دلیل وجود سایه ریسک‌های سیستماتیک همچنان پا برجا بوده و تا مادامی که این سایه‌ها وجود داشته باشند، قانون‌گذار قصد افزایش این دامنه را نخواهد داشت. 

محدودیت دامنه نوسان در زمان کنونی لازم است 

باوجود محدودیت در دامنه نوسان اما بازار برای سهامداران جذاب بوده و شاخص کل بازار سرمایه رشد خوبی را طی کرده است. همچنین تالار شیشه‌ای در چنین شرایطی، توانسته تا ارزش معاملات بالایی را ثبت کند. 

گفتنی است که به دلیل مشخص نبودن بسیاری از ابهامات در جنبه‌های خبری برای بازار و ریسک برای سرمایه‌گذاری و همچنین تمایل بالای مردم به سرمایه‌گذاری در بازار ارز و طلا، این محدودیت برای بازار بد نخواهد بود و چه‌بسا باعث رشد و اصلاح آهسته و پیوسته بازار نیز خواهد شد.