واکنش بازارهای دنیا به تعرفه ۱۰۴ درصدی ترامپ بر کالاهای چینی

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر به نقل از رویترز؛ از بامداد چهارشنبه، تعرفه‌های جدیدی که دونالد ترامپ، رئیس‌ جمهور آمریکا، آن‌ها را «متقابل» خوانده، به اجرا درآمد. این تعرفه‌ها ده‌ها کشور را در بر می‌گیرد و در مورد چین، رقم کم‌سابقه‌ ۱۰۴ درصد را شامل می‌شود. با این تصمیم، جنگ تجاری که از مدت‌ها پیش آغاز شده بود، وارد مرحله تازه‌ای شد و به سرعت واکنش بازارهای مالی جهانی را به‌ دنبال داشت. 

این اقدامات، نظم دیرپای تجارت بین‌المللی را دچار تزلزل کرده و بر نگرانی‌ها در مورد رکود اقتصادی جهانی دامن زده‌اند. ارزش بازار شرکت‌های بزرگ، میلیاردها دلار کاهش یافته و بازارهای بورس به‌ شدت تحت تاثیر قرار گرفته‌اند. 

در آمریکا، شاخص بورس S&P ۵۰۰ که یکی از شاخص‌های اصلی اقتصادی به شمار می‌آید، طی روزهای گذشته یکی از سنگین‌ترین سقوط‌های خود را از دهه ۱۹۵۰ تجربه کرده و در آستانه ورود به محدوده بازار نزولی قرار گرفته است. بازار اوراق قرضه که معمولا پناهگاهی امن برای سرمایه‌گذاران تلقی می‌شود، این بار از این قاعده مستثنا نبود و به‌ دلیل فشار فروش‌های سنگین دچار نوسان شد؛ موضوعی که زنگ خطر را برای بسیاری از فعالان اقتصادی به صدا درآورده است. 

بازارهای سهام در اروپا و آمریکا نیز چشم‌انداز روشنی ندارند و اکثر شاخص‌ها به روند نزولی ادامه می‌دهند. در آسیا هم اوضاع چندان بهتر نبود، مگر در چین؛ جایی که دخالت دولت باعث شد بازار تا حدی سرپا بماند. 

ترامپ واکنشی نشان نداد

ترامپ اما نسبت به واکنش منفی بازارها واکنشی نشان نداده و در اظهاراتش هم موضع مشخصی ندارد. گاهی می‌گوید تعرفه‌ها دائمی‌اند و گاهی از احتمال مذاکره سخن به میان می‌آورد. وی می‌گوید که این فشارها، کشورهای دیگر را به پای میز مذاکره کشانده است. 

ترامپ همچنین در یکی از مراسم‌های رسمی در کاخ سفید اظهار کرد که کشورهای زیادی مایل به توافق هستند و در همچنین گفت که انتظار دارد تا چین نیز برای رسیدن به توافق وارد عمل شود. 

در همین راستا، دولت آمریکا گفت‌وگوهایی با کره جنوبی و ژاپن در برنامه دارد و نخست‌ وزیر ایتالیا نیز قرار است تا هفته آینده به واشنگتن سفر کند. همچنین معاون نخست‌ وزیر ویتنام، کشوری که از برخی از بالاترین تعرفه‌ها آسیب دیده، با وزیر خزانه‌داری آمریکا دیدار خواهد کرد. امید به توافق با دیگر کشورها در اوایل روز سه‌شنبه باعث شد تا بازارها کمی جان بگیرند اما این امید خیلی دوام نیاورد و شاخص‌ها دوباره به روند کاهشی برگشتند. 

در اروپا نیز نگرانی‌ها بالاست. وزیر دارایی آلمان هشدار داده که اقتصاد این کشور ممکن است دوباره وارد رکود شود. از سوی دیگر، موسسه جی‌پی مورگان نیز احتمال وقوع رکود جهانی تا پایان سال را ۶۰ درصد اعلام کرده است.

واکنش قاطع چین

در واکنش به تعرفه‌های جدید، ترامپ میزان مالیات بر واردات کالاهای چینی را که پیش از این ۵۴ درصد بود را تقریبا دو برابر کرد. چین که این اقدامات را «باج‌خواهی» خوانده، گفته که به‌ شدت با آن مقابله خواهد کرد. گزارش‌ها حاکی از آن است که مقامات ارشد چین به‌ زودی جلسه‌ای اضطراری برگزار خواهند کرد تا برای حمایت از اقتصاد و بازار سرمایه برنامه‌ریزی کنند. 

لین جیان، سخنگوی وزارت خارجه چین در نشست خبری روز چهارشنبه گفت: «آمریکا بار دیگر از حربه تعرفه برای فشار بر چین استفاده کرده و ما قاطعانه با این روش مخالفت می‌کنیم. چین هرگز چنین زورگویی‌ را نخواهد پذیرفت.»

واکنش دیگر کشورها 

کشورهای دیگر نیز بی‌کار ننشسته‌اند. کره جنوبی بسته‌ای حمایتی برای صنعت خودروسازی خود در نظر گرفته که شامل معافیت‌های مالیاتی و یارانه می‌شود. بانک‌های مرکزی هند و نیوزیلند هم با کاهش نرخ بهره تلاش کرده‌اند تا فشار تعرفه‌ها را بر اقتصاد خود کاهش دهند. 

در این میان، بسیاری از تحلیلگران معتقدند که نهایتا مصرف‌کننده آمریکایی بیشترین فشار را تحمل خواهد کرد. بالا رفتن قیمت کالاهای روزمره مانند کفش، نوشیدنی و وسایل خانگی از جمله پیامدهای مستقیم این تعرفه‌ها خواهد بود. 

شرکت دانمارکی Bang & Olufsen که به تولید سیستم‌های صوتی لوکس شهرت دارد، اعلام کرده از ماه آینده قیمت برخی محصولات خود را افزایش خواهد داد. طبق یک نظرسنجی از خبرگزاری رویترز و موسسه ایپسوس، حدود ۷۵ درصد از مردم آمریکا انتظار دارند تا قیمت کالاها در شش ماه آینده افزایش یابد. 

البته تاثیر کامل این تعرفه‌ها بلافاصله احساس نخواهد شد. آن دسته از کالاهایی که پیش از زمان اجرای تعرفه‌ها وارد مسیر حمل‌ونقل شده‌اند، در صورتی که تا ۲۷ مه وارد آمریکا شوند، مشمول تعرفه‌های جدید نخواهند بود. 

آغاز دور جدیدی از تعرفه‌ها

تعرفه‌های ۱۰ درصدی قبلی که بر بیشتر واردات اعمال شده بودند، از شنبه اجرایی شده‌اند. اکنون دور جدیدی از تعرفه‌ها که از بامداد چهارشنبه اجرایی شده‌اند، کشورهایی را هدف قرار داده‌اند که ترامپ آن‌ها را «سوءاستفاده‌گر» خوانده است. در میان این کشورها حتی برخی از نزدیک‌ترین متحدان آمریکا، از جمله اتحادیه اروپا نیز حضور دارند. اتحادیه اروپا که با تعرفه ۲۰ درصدی و برخی تعرفه‌های صنعتی مواجه شده، قرار است تا روز چهارشنبه درباره اقدامات تلافی‌جویانه تصمیم‌گیری کند. 

ترامپ می‌گوید که این اقدامات برای مقابله با موانع تجاری و اصلاح کسری تجاری آمریکا لازم است. وی حتی برخی کشورها، از جمله ژاپن را به دستکاری نرخ ارز متهم کرده؛ هرچند توکیو این ادعا را رد کرده است.

وزیر دارایی ژاپن هم اعلام کرده که احتمال دارد موضوع نرخ ارز در مذاکرات تجاری با واشنگتن مطرح شود.

ترامپ همچنین از احتمال اعمال تعرفه‌های جدید بر داروهای وارداتی خبر داده است؛ بخشی که تاکنون از تعرفه‌های تازه در امان مانده بود.