چرا ادامه محدودیت دامنه نوسان به سود بازار سرمایه نیست؟

اقتصاد معاصر؛ سازمان بورس پیرو بروز هیجانات ناشی از برخی تحولات سیاسی و منطقه‌ای برای کنترل هیجانات و حفظ منافع سهامداران از یکشنبه هفته گذشته، دامنه نوسان قیمت سهام را به مثبت و منفی یک درصد کاهش داد.

این اقدام در آن برهه زمانی بسیار موثر و کارساز بود، اما روز جمعه خبری در رسانه‌ها منتشر شد که نشان از تمدید وضعیت فوق العاده در بورس ایران داشت.

رضا عیوضلو، معاون نظارت بر بورس‌ها و ناشران سازمان بورس از تداوم اعمال محدودیت دامنه نوسان معاملات سهام و صندوق‌ها طی هفته پیش رو خبر داد.

معاون نظارت بر بورس‌ها و ناشران سازمان بورس اعلام کرد: با بررسی‌های تکمیلی و پس از دریافت نظر بورس‌ها، مقرر شد محدودیت دامنه نوسان معاملات سهام و حق تقدم در هفته پیش رو نیز مشابه هفته گذشته در دامنه مثبت و منفی یک درصد و معاملات صندوق‌های سرمایه‌گذاری سهامی نیز در دامنه مثبت و منفی ۲ درصد برقرار باشد.

به گفته این مقام مسئول، این تصمیمات به منظور کنترل و کاهش هیجانات کاذب موثر اتخاذ شده و در خصوص تدوام آن در هفته‌های بعدی نیز پیوسته شرایط بازار رصد و در صورت لزوم تصمیمات تکمیلی اتخاذ و اعلام خواهد شد.

چرا ادامه محدودیت به صلاح نیست؟
ایجاد محدودیت برای بورس تنها در زمانی منطقی است که بازار دچار هیجان‌های شدید باشد و درست بعد از رفع هیجان باید دامنه نوسان در محدوده عادی قرار گیرد.

بعد از شهادت رییس جمهور در ۳۱ اردیبهشت نیز دامنه نوسان محدود شد، اما ادامه محدودیت در هفته دوم بعد از شهادت رییس جمهور نکته‌ای بود که فعالان بازار سرمایه به آن انتقاد داشتند.

این هفته نیز فعالان بازار سرمایه انتظار داشتند با فروکش کردن هیجان‌ها بعد از ترور اسماعیل هنیه وضعیت به طور عادی بازگردد.

بعد از ترور اسماعیل هنیه قیمت دلار با هیجان موقت به مرز ۶۲ هزار تومان نیز نزدیک شد، اما بعد از فروکش کردن هیجان به روند نزولی خود ادامه داده و در معاملات امروز (۲۰ مرداد ماه) به کانال ۵۹ هزار تومان بازگشت. 

چرا بورس به حالت عادی باز نمی‌گردد؟
عدم توانایی مدیریت در بازار سرمایه باعث شده بورس با هیجان‌های زیادی روبرو شود و به اصطلاح تنها دنبال بهانه‌ای برای ریزش باشد.

مولفه‌های کلان همچنان به ضرر بازار سرمایه بوده و واقعیت این است که رییس فعلی سازمان بورس و وزیر اقتصاد دولت سیزدهم به دلیل پایان دوره خود نمی‌توانند مولفه‌های کلان را به نفع بازار سرمایه تغییر دهند و باید با تغییر وزیر اقتصاد و رییس سازمان بورس، بازار سرمایه تکلیف جدید خود را بشناسد.

حفظ شاخص ۲ میلیون برای سازمان بورس حیاتی است
یکی از انتقاد‌های وارد بر دولت‌های دوازدهم و سیزدهم سنجیدن بورس با شاخص کل است، این سنجش باعث شده ذهن مدیران اقتصادی تنها به شاخص کل بورس محدود شده و از وضعیت کلی بازار سرمایه غفلت کنند.

اکنون نیز حفظ شاخص ۲ میلیون واحد برای سازمان بورس حیاتی شده و از ترس از دست رفتن این ناحیه معاملات در بازار سرمایه را محدود کرده اند. 

شاخص کل بورس به هیچ وجه برآیند دقیقی از وضعیت نماد‌های بازار سرمایه نیست، کافی است وضعیت بازار سرمایه را در معاملات امروز بررسی کنیم، شاخص کل بورس در معاملات روز شنبه با رشد ۱۲۲۶ واحدی مواجه شده است، اما ۴۵۲ نماد در وضعیت منفی قرار دارند که از این تعداد منفی، ۳۱۷ نماد در وضعیت صف فروش قرار دارند و ۱۸۷ نماد در وضعیت مثبت قرار دارند. 

به عبارتی ۷۰ درصد بازار سرمایه در معاملات روز شنبه ریزشی بوده و تنها ۳۰ درصد مثبت بود، اما شاخص کل رشد را نشان می‌دهد.

تبدیل بورس از بازاری کارا به بازاری ناکارا
نکته‌ای که باید برای بورس ایران به آن تاکید کرد این است که بورس ایران اکنون از بازاری کارا به بازاری نیمه کارا و ناکارا تغییر وضعیت داده و با ایجاد محدودیت نوسان و محدودیت‌های دیگر نمی‌توان با کد حقیقی یا حقوقی به خرید و فروش سهام پرداخت، زیرا در گام اول صرفه اقتصادی ندارد و در گام‌های بعدی بازار با مساله‌های جدی روبرو است که فعالان بازار سرمایه فکر می‌کنند کلید حل آن در دست دولت چهاردهم باشد.

البته بازار سرمایه دوست دارد دولت چهاردهم منجی بورس باشد، اما امکان دارد دولت چهاردهم نیز در شرایط فعلی صلاح بداند سیاست انقباضی پولی را ادامه داده تا سال را به پایان رسانده و در سال ۱۴۰۴ سیاست جدیدی در اقتصاد بچیند. اما شرایط فعلی به گونه‌ای است که فعالیت در بازار سرمایه ایران صرفه اقتصادی ندارد در گزارش‌های بعد به صورت جزئی به وضعیت نهاد‌های مالی و کارگزاری‌ها که با مشکل تامین مالی مواجه هستند خواهیم پرداخت.