تبخیر ۶۰ هزار میلیارد تومان پول بانک مرکزی در بازار سرمایه

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ بانک مرکزی در ۱۱ تیرماه در خبری کوتاه اعلام کرد: «پیرو جلسات متعدد و فشرده میان بانک مرکزی و سازمان بورس و اوراق بهادار طی دو هفته اخیر، در اولین گام، ۶۰ همت برای ثبات بازار سرمایه تخصیص یافت.» 

این سیاست با هدف جلوگیری از روند خروج سرمایه از بازار سرمایه و کاهش شاخص بورس اتخاذ شد اما نتوانست مانع از استمرار سیر نزولی بازار شود. بررسی شاخص کل بورس نشان می‌دهد در روز ۱۱ تیرماه که دقیقا همان روز اعلام خبر تخصیص ۶۰ هزار میلیارد تومان اعتبار به بازار سرمایه بود، شاخص بورس در عدد ۲ میلیون و ۶۸۹ هزار و ۵۴۳ واحد ایستاد. 

روز بعدی (۱۶ تیرماه)، فعالیت بازار سرمایه به گونه‌ای بود که شاخص با ۱۹ هزار و ۸۷۱ واحد افزایش به ۲ میلیون و ۷۰۹ هزار و ۵۱۴ واحد افزایش یافت اما روز بعد مجدد شاخص بورس ۵۱ هزار واحد کاهش یافت. به تدریج شاخص اندکی مثبت شد و در ۳۱ تیرماه، شاخص به ۲ میلیون و ۸۴۳ هزار و ۹۰۴ واحد رسید. اما از اول مردادماه، شاخص دوباره نزولی شد و این روند تا روز شنبه ۱۱ تیرماه ادامه یافت، به طوری که در روز گذشته شاخص بورس به ۲ میلیون و ۶۵۵ هزار و ۱۸۷ واحد کاهش یافت. 

در واقع شاخص بورس در ۱۱ مردادماه از عدد ۱۱ تیرماه هم کمتر است. بررسی ارقام خروج پول از بازار سرمایه نشان می‌دهد از ۱۶ تیرماه تا ۱۱ مردادماه، در مجموع ۱۸ هزار و ۲۴۰ میلیارد تومان از بازار سهام خارج شده است. همچنین ارزش روز بازار سرمایه از ۸ هزار و ۵۰۴ هزار و ۲۲۱ میلیارد تومان در ۱۱ تیرماه ۱۴۰۴ به ۸ هزار و ۲۴۵ هزار و ۹۴۳ میلیارد تومان کاهش یافته که نشان‌دهنده کاهش ۲۴۵ هزار و ۲۷۸ میلیارد تومانی ارزش بازار در این دوره زمانی است. 

در چنین شرایطی، ارزش سهامی که از محل ۶۰ هزار میلیارد تومان پول تزریق‌شده بانک مرکزی خریداری شده، کاهش یافته و بانک مرکزی نیز در این موقعیت امکان وصول این اعتبار پرداخت‌شده را ندارد؛ چرا که وصول اندکی از این مبلغ موج خروج منابع از بازار سرمایه را تشدید و ارزش روز سهام را با افت بیشتری مواجه خواهد کرد. سیاست تزریق مستقیم نقدینگی به صندوق تثبیت بازار سرمایه با هدف خرید سهام و جلوگیری از افت شاخص‌ها، تاکنون سیاستی بی‌ثمر و بی‌فایده‌ای بوده و صرفا به افزایش پایه پولی و نقدینگی منجر شده است. 

این تزریق نقدینگی به بازار سرمایه در حالی انجام شده که بسیاری از پروژه‌های حیاتی عمرانی کشور در انتظار منابع مالی هستند. به عنوان مثال کل پروژه خط آهن ۴۲۳ کیلومتری شیراز-بوشهر که با احداث آن، راه‌آهن سراسری کشور به بندر بوشهر متصل می‌شود و ظرفیت حمل‌ونقل و بارگیری کالا را به میزان قابل توجهی افزایش می‌دهد، نیازمند ۴۰ هزار میلیارد تومان اعتبار است و همچنین خط آهن چابهار-زاهدان که حدود ۸۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و با تکمیل آن، راه آهن به بندر چابهار و ساحل دریای عمان متصل خواهد شد، با تزریق ۲۰ هزار میلیارد تومان دیگر، تا پایان سال جاری به بهره‌برداری خواهد رسید. 

در واقع این مبلغ ۶۰ هزار میلیارد تومانی که می‌توانست چنین پروژه‌های مهمی را در کشور به ثمر برساند، در مدت یک ماه با تزریق به بازار سرمایه، به معنای حقیقی کلمه به هدر رفت.