۰۱/آذر/۱۴۰۵ | ۲۳:۵۱
پیش ‌بینی قیمت دلار دوشنبه ۲ آذر ۱۴۰۵ پیش ‌بینی قیمت طلا و سکه دوشنبه ۲ آذر ۱۴۰۵ ورود موج جدید بارشی به کشور از امشب؛ ۹ استان برفی و بارانی می‌شود اختیارات بودجه‌ای استان‌ها افزایش می‌یابد هزینه قاچاق سوخت کشور دوبرابر ارزش کالابرگ حذف شده، است ۱۵ شهرک تخصصی کشاورزی برای جذب سرمایه‌گذار ایجاد می‌شود آخرین خبر از زمان واریز سود سهام عدالت طرح نظارتی ویژه حراج جمعه سیاه ترافیک سنگین در آزادراه قزوین–کرج–تهران اختصاص ۸.۵ همت به تامین مسکن دهک‌های یک تا چهار سرشماری مجازی تا ۵ آذر تمدید شد ۱.۵ میلیون تن گندم به دولت تحویل نشد/ خرید تضمینی گندم به ۱۱ میلیون تن رسید هشدار نارنجی برای ۳ استان؛ بارش شدید باران و برف در راه است جزئیات ثبت‌نام، خرید و انتقال وجه با «کیف پول ایران» آغاز دوره جدید عرضه و تقاضا اعتباری گواهی اسقاط خودرو از امروز واردات بنزین امسال به صفر می رسد حقوق آبان نیرو‌های شرکتی در ۳ دستگاه مستقیم به حسابشان واریز شد تبیین راهبردهای توسعه ارکان بازار سرمایه/ برنامه‌ چشم‌انداز توسعه ۳۰ ماهه بازار سرمایه تدوین شده است ۴۰ همت سود به حساب سهامداران واریز شد برآورد ۸۵ هزار تومانی وزارت جهاد کشاورزی از نرخ جدید گندم برخورد قانونی با تخلفات قیمت‌گذاری و توزیع تخم‌مرغ سازمان غذا و دارو: اولویت خرید تجهیزات پزشکی با تولید داخلی است کریدور برق خزر تا بالکان؛ مسیر جدید انتقال انرژی پاک به اروپا قیمت طلا، قیمت دلار، قیمت سکه و قیمت ارز 1405/09/01 فعال‌سازی مجدد دسترسی استان‌ها به سامانه تأیید ضمانت‌نامه‌های بانکی تامین اعتبار کامل 2083 پروژه امسال در طرح نشان‌دار کردن مالیات بازار تایر پس از حذف قیمت‌گذاری دستوری چه می‌شود؟ کمبود سم، گندم ایران را از خودکفایی دور می‌کند؟ شیوه جدید پرداخت حق بیمه شخص ثالث خودرو علت صدای انفجار در کرج چه بود؟ مترو و اتوبوس رایگان ماند سرمربی شمس‌آذر اخراج شد شرایط پیش فروش سایپا آذر ۱۴۰۵ موسویان: امنیت خلیج فارس باید یک منفعت مشترک بین‌المللی در نظر گرفته شود باران و باد شدید در نقاط مختلف استان تهران قیمت طلا امروز یکشنبه ۱ آذر ۱۴۰۵ / طلا، سکه و پارسیان امروز چقدر قیمت خوردند؟ سایت‌های سلامت وابسته به مناطق آزاد در مجاورت فرودگاه‌های بین‌المللی ایجاد شود بورد: نفت در بورس عرضه می‌شود تأخیر در تحویل خودرو چقدر با شرایط فعلی جنگی کشور مرتبط است؟ جلسه شورای هماهنگی مجلس درباره بودجه 1406 هشدار نارنجی برای شمال غرب کشور / وقوع رگبار نسبتا شدید باران تورم نقطه‌ای تولیدکننده به 120.9 درصد رسید مصرف 60 درصد گاز در بخش خانگی، تجاری و صنایع جزء گزارش حسابرسی شورای شهر تهران تایید شد چرا اتوبوس‌های برقی دیر به تهران رسیدند؟ بازنشستگان تأمین اجتماعی برای بیمه تکمیلی کجا ثبت‌نام کنند؟ ریزش طلا و بیت‌کوین برای تتر تهدیدکننده شد ثبت‌نام 270 هزار نیروی شرکتی برای دریافت مستقیم حقوق جهش 40 هزار واحدی شاخص بورس در 15 دقیقه ابتدایی معاملات خروج ۴.۵ هزار میلیارد تومان پول حقیقی از بورس ورود دو موج بارشی جدید به کشور طی امروز و چهارشنبه/ وزش باد شدید در انتظار تهران زنگ خطر گاز برای زمستان/کسری به ۴۳۰ میلیون مترمعکب رسید سرنوشت افزایش تعداد نمایندگان مجلس به کجا رسید؟ هشدار بارش برف و باران در 10 استان جمع‌آوری کارت‌های آزاد جایگاه‌ها مصرف بنزین را ۱۰ درصد کاهش داد اعمال محدودیت‌های برق از اول آذر رشد ۲.۳ درصدی بخش کشاورزی با وجود شرایط سخت تحمیلی / ثبت صادرات ۳ میلیارد دلاری ۲ هزار واحد نهضت ملی مسکن در سهند طی ۸ ماه حذف شد ورود موج جدید بارش‌ها به کشور از یکشنبه؛ تشدید آلودگی هوا در ۴ استان ورود موج جدید بارشی به کشور از اول آذر ترافیک سنگین در چند محور مواصلاتی منتهی به تهران راه‌آهن چابهار - زاهدان؛ طلوع افق پیشرفت در قلب مکران وابستگی ۷۰ درصد تولید برق به گاز هشدار شرکت ملی گاز درباره رشد مصرف خانگی؛ احتمال قطع گاز در برخی استان‌ها جزییات ثبت نام اطلس بدون قرعه کشی + شرایط مشارکت در تولید سایپا قیمت جدید کودهای پایه کشاورزی اعلام شد واریز یارانه نقدی دهک‌های ۴ تا ۹ اطلاعیه توانیر درباره اعمال محدودیت‌های برق ناشی از محدودیت در تامین سوخت نیروگاه‌ها کمتر از ۵ درصد حقوق دولتی به بخش معدن بازمی‌گردد تشدید نظارت بر کیفیت تجهیزات وارداتی نیروگاه‌های خورشیدی کاهش ۳۳ درصدی تولید خودرو در ۷ ماهه سال پرداخت وام ۱.۲ میلیارد تومانی به متقاضیان تاکسی برقی صدور بیمه شخص ثالث خودروهای نوشماره منوط به پرداخت کامل حق بیمه شد امروز؛ آخرین فرصت صاحبان مشاغل برای تعیین تکلیف مالیات عملکرد ۱۴۰۴ ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر انشعابی به ۱۵ هزار مگاوات می‌رسد قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵ + جدول حداقل دستمزد کارگران چگونه تعیین خواهد شد؟ قبض سنگین و قطع چند هفته‌ای در انتظار پرمصرف‌های برق وضعیت بورس امروز ۳۰ آبان ۱۴۰۵ بازسازی اقتصادی باید بر حفظ اشتغال و احیای بنگاه‌ها متمرکز شود/ بهبود اقتصاد در گرو عبور از روزمرگی است چادرملو و شرکت‌های تابعه در کانون توجه مقامات و مدیران ارشد زنجیره فولاد در ایران متافو ذخایر سد‌های تهران به ۳۶۴ میلیون مترمکعب رسید پایان دریافت حق بیمه هنگام ثبت‌ نام خودروی صفر از اول آذر نرخ سود بین‌بانکی به ۳۳.۶۵ درصد رسید؛ عقب‌نشینی آرام از اوج؟ پزشکیان: برق و گاز صنایع باید آخرین بخش در اولویت قطع انرژی باشد وزیر اقتصاد: موانع حقوقی آزادسازی سهام عدالت رفع شد قیمت دلار امروز ۳۰ آبان ۱۴۰۵ باید از ظرفیت‌های سرزمینی در شرایط تحریم و پساجنگ حداکثر استفاده را ببریم جمع‌آوری کارت‌ سوخت جایگاه‌ها مصرف بنزین را ۱۰ درصد کاهش داد پنج خواسته رییس سازمان بورس از رییس جمهور اصلاح سبد سرمایه‌گذاری مهم‌ترین تصمیم راهبردی شستا است همتی: بازار پول و سرمایه دو حوزه مستقل و رقیب یکدیگر نیستند قیمت جهانی طلا امروز ۳۰ آبان ۱۴۰۵ قیمت جهانی نفت امروز ۳۰ آبان ۱۴۰۵ کوچک‌ترهای بورس، مورد اقبال بازار سقوط سنگین بورس‌های جهان؛ ۹ تریلیون دلار از بین رفت ورود ۹۸ همت پول حقیقی به بورس از ابتدای سال تورم ژاپن برای دومین ماه متوالی بالاتر از هدف بانک مرکزی ماند اصلاح استوری در اینستاگرام ممکن شد دو مورد جدید در کسورات بازنشستگی؛ حقوق هنگام بازنشستگی افزایش می‌یابد اصلاح ناترازی انرژی با شوک قیمتی ممکن نیست ارتقای خدمات بیمه تکمیلی بازنشستگان با افزایش 70 درصدی سقف پوشش‌ کاهش صادرات سیب و پرتقال، مشکل امسال باغداران مرغ‌های بالای ۲ کیلوگرم از اول دی‌ماه به‌صورت کامل عرضه نمی‌شوند قیمت روغن موتور آزاد شد خبر جدید درباره پرداخت حقوق آبانماه بازنشستگان تأمین اجتماعی+ زمان و جزییات همراهی ۴۳۰ هزار مؤدی مالیاتی و تامین اعتبار کامل ۱۶۵۰ پروژه تا ۲۶ آبان اعلام مبلغ بیمه تکمیلی بازنشستگان تأمین اجتماعی ۱۴۰۵+ جزییات شبکه بانکی به بیش از یک میلیون و ۶۶۸ هزار درخواست «حسام» پاسخ داد قیمت جهانی طلا امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ قیمت گوشی امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ آغاز طرح جدید نوسازی ناوگان؛ عرضه وانت زامیاد EX با تسهیلات ویژه قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ + جدول انتقاد بازنشستگان از مدیریت تأمین اجتماعی قیمت دلار و ارز امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ زنگنه: منابع حاصل از مولدسازی باید به دستگاه‌های واگذارکننده بازگردد بازدید معاون وزیر صمت و مدیرکل حوزه وزارتی از غرفه چادرملو در نمایشگاه ایران متافو مولدسازی املاک دولت با ابزارهای جدید بورسی کلید خورد ورود وزارت صمت به تخلفات بازار موبایل؛ بررسی IMEI و گارانتی گوشی‌ها قیمت جهانی نفت امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ سوء‌استفاده فروشندگان جعلی از سیم کارت/مراکز معتبر خرید به زودی معرفی می‌شود رفع مشکل رجیستری گوشی‌های ترخیص‌شده بدون کد ساتا در زمان جنگ تولید اوپک حداکثری می‌شود؟ توافق برای ۲۴ ساعته شدن فعالیت مرز‌های گمرکی مشترک ایران و افغانستان رئیس کل بیمه مرکزی: دریافت اسناد کاغذی بیمه از اول آذر حذف می‌شود وزیر اقتصاد: دوره تاب‌آوری به پایان می‌رسد؛ فصل ساخت اقتصاد ایران آغاز می‌شود تحویل ۶۳۰ دستگاه پارس‌نوآ زودتر از موعد مقرر؛ تداوم فرآیند واگذاری خودروها به مشتریان توقف ۱۷۰ کامیون صادراتی در مرز عراق رفع شد مخالفت با انتقال دبیرخانه مشاغل سخت به تأمین اجتماعی قیمت دلار امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ خرید اعتباری؛ راهکار خانوارها برای جبران کاهش قدرت خرید قیمت آپارتمان در شرق تهران؛ هفت‌حوض و پیروزی متری چند؟ قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز سه‌شنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵ + جدول مهاجرانی: افزایش حقوق ظرف ۶ ماه با تورم خنثی می‌شود همتی: محدودیت‌های ارزی و تجاری ابزار جنگ اقتصادی آمریکاست قیمت جهانی نفت امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ قیمت جهانی طلا امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ فردا آخرین مهلت ثبت نام جاماندگان افزایش کالابرگ وام نوسازی خودرو از ۵۰۰ میلیون تا ۱۵ میلیارد تومان تسهیل واردات مواد اولیه صنایع غذایی با ارز صادرات کشاورزی تأیید شد توقف موقت افزایش سقف صادرات با ضمانت‌نامه بانکی؛دسترسی استان‌ها قطع شد طرح فروش کیلویی نان هنوز نهایی نشده است ناترازی مرکب و روزمرگی عامل عدم رشد اقتصاد ماست نظارت بر کیفیت کاتالیست خودرو‌ها به سازمان ملی استاندارد واگذار شد صدور ۴ میلیون و ۸۲۰ هزار فقره چک الکترونیک در هفت ماهه ۱۴۰۵ همکاری دستگاه قضایی و بانک مرکزی برای احیای بانک ایران‌زمین؛ انتقال قطعی ۱۴۰ همت از دارایی‌های شناسایی‌ شده قیمت گوشی‌های بازار امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ طرح ساماندهی و تسریع در فرآیند تصفیه تعاونی‌های منحل‌شده در استان تهران آغاز شد انتظار ۳۵۰ روزه برای ثبت سفارش قطعات صنعتی صدور کارت گردشگری در ۶ بانک؛ امکان دریافت دسته‌ای برای صرافی‌ها برگزاری ۱۸ برنامه ملی و بیش از ۳۰ برنامه استانی در هفته جهانی کارآفرینی ماجرای ۱ هفته ثبت گمرکی آیفون ۱۸ مسافری بعد از ابلاغیه ممنوعیت وزارت صمت قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵ + جدول قیمت دلار امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ ترمز تورم کجاست؟ نسخه بانک مرکزی برای مهار نقدینگی قیمت گوشی‌های بازار امروز ۲۴ آبان ۱۴۰۵ قیمت آپارتمان در مناطق اداری تهران؛ ولیعصر و سنایی متری چند؟ قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز یکشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵ + جدول قیمت دلار امروز ۲۴ آبان ۱۴۰۵ حاکمیت شرکتی اثربخش، زیربنای خلق ارزش پایدار و صیانت از منابع بانک‌هاست قیمت گوشی امروز ۱۹ آبان ۱۴۰۵ ایران‌خودرو و بانک ملی ایران تفاهم‌نامه همکاری امضا کردند قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز سه‌شنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵ + جدول بررسی روند اجرای پروژه‌های نهضت ملی اردبیل در دیدار مدیرعامل بانک مسکن و استاندار تغییر ساعتی قیمت عمده‌فروشی موبایل؛ افزایش ۵ درصدی در یک روز معاملات خرید و فروش خودرو برخط می شود تعرفه جدید اینترنت همچنان کفاف هزینه‌ها را نمی‌دهد افزایش قیمت بسته‌های اینترنت از امروز/ بسته‌های خریداری‌شده تغییر نمی‌کنند تلگرام می‌خواهد صفحه‌ای شبیه اکسپلور اینستاگرام بسازد تعرفه‌های اینترنت اپراتورهای تلفن همراه تغییر می‌کند؟ معاون وزیر ارتباطات: در صورت تکرار جنگ، احتمال قطع اینترنت وجود دارد رونمایی گوگل‌ارت ایرانی به زودی دانسته‌های گمرکی اربعین ویژه زائران کدام خانه‌ها مشمول مالیات برخانه‌های خالی می‌شوند؟ میزان تقاضای مصرف برق همچنان نزدیک ۸۰ هزار مگاوات صدور صورتحساب الکترونیکی در ۱۲۰ ثانیه قیمت ارز اربعین/دلار مبادله‌ای رشد کرد افت قیمت دام زنده/ متعادل شدن قیمت گوشت قرمز در بازار تولید محصولات لبنی ؛ صنعتی حساس و استراتژیک در صنایع غذایی کشور خشکی تالاب گاو خونی منشأ ریز گرد‌ها و آلودگی هوا‌ی استان اصفهان تنور نفت
اقتصاد معاصر گزارش می‌دهد

تنگه هرمز، باب‌المندب و دریای سیاه؛ اختلال حمل‌ونقل در بازار جهانی نفت

تنش هم‌زمان در تنگه‌های هرمز، باب‌المندب و همچنین دریای سیاه، بخش مهمی از تجارت دریایی انرژی را تهدید کرده و اختلال در این مسیرها، عرضه نفت، هزینه حمل‌ونقل و بهای بیمه را افزایش داده و قیمت‌های جهانی انرژی را تحت فشار قرار می‌دهد.
تنگه
کد خبر:۵۶۶۴۶

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ پس از حملات آمریکایی-صهیونی علیه ایران و واکنش پشیمان‌کننده ایران از طریق انسداد تنگه هرمز، توجهات به نقش و سهم مسیرهایی دریایی به ویژه آبراه‌های کلیدی در تجارت جهان، به ویژه انرژی معطوف شده؛ به طوری که تاثیر این امر در دورترین نقاط از کانون درگیری نیز قابل لمس بود. در روزهای اخیر و با افزودن شدن انسداد باب‌المندب بر نفتکش‌های سعودی به عنوان یکی از بزرگترین صادرکنندگان نفت جهان، این روند تشدید شده است.

بازارهای بین‌المللی انرژی به مسیرهای حمل‌ونقل مطمئن مانند تنگه هرمز پیش از جنگ وابسته هستند. انسداد ترانزیت نفت از طریق یک گلوگاه، حتی به طور موقت، می‌تواند منجر به تاخیر تاثیرگذار در عرضه و افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل شود و در نتیجه قیمت‌های جهانی انرژی را افزایش دهد. هرچند می‌توان تاثیر برخی از گلوگاه‌ها را با استفاده از مسیرهای دیگر جایگزین کرد اما برخی از آن‌ها هیچ جایگزین عملی ندارند. برای نمونه، اخیرا الجزیره گزارش داده که بیش از ۷۰ درصد نفت صادراتی از تنگه هرمز قابل جایگزینی نیست.

در نیمه نخست سال ۲۰۲۵، کل عرضه نفت و سایر مایعات در جهان حدود ۱۰۴.۴ میلیون بشکه در روز بود که حدود ۷۶ درصد از این میزان، ۷۹.۸ میلیون بشکه در روز، از طریق تجارت دریایی حمل شده است. همچنین در سال ۲۰۲۴ عرضه جهانی گاز طبیعی حدود ۴۰۷ میلیارد فوت مکعب در روز بود که حدود ۱۳ درصد از آن از طریق تجارت دریایی منتقل شده است.

تنگه هرمز بی‌جایگزین

براساس داده‌های اداره اطلاعات انرژی ایالات متحده تنگه هرمز بین عمان و ایران، خلیج فارس را به دریای عمان و دریای عرب متصل می‌کند. این آبراه به دلیل عمق و پهنای مناسب خود می‌تواند بزرگترین تانکرهای نفت خام جهان را عبور دهد. در نیمه نخست سال ۲۰۲۵، کل صادرات نفت از طریق این تنگه به طور متوسط ۲۰.۹ میلیون بشکه در روز یا معادل حدود ۲۰ درصد از مصرف جهانی مایعات نفتی و یک‌چهارم از کل نفت تجارت شده دریایی جهان بود. بین سال‌های ۲۰۲۲ و نیمه نخست سال ۲۰۲۵، حجم نفت خام و میعانات گازی که از تنگه هرمز عبور می‌کردند، ۱.۵ میلیون بشکه در روز کاهش یافت که فقط بخشی از آن با افزایش ۰.۵ میلیون بشکه در روز محموله‌های فرآورده‌های نفتی جبران شد.

خطوط لوله در عربستان سعودی، امارات متحده عربی و ایران روی کاغذ جایگزین‌هایی برای تنگه هرمز هستند. خط لوله نفت خام شرق-غرب آرامکوی سعودی و خط لوله ابوظبی امارات در مجموع می‌توانند حدود ۴.۷ میلیون بشکه در روز ظرفیت برای دور زدن تنگه فراهم کنند. تا سال ۲۰۲۷، امارات متحده عربی قصد دارد خط لوله دیگری با ظرفیت ۱.۵ میلیون بشکه در روز بسازد که تنگه را دور می‌زند و از پایانه صادراتی جبل ذنا به فجیره می‌رود. ایران نیز خط لوله نفتی گوره-جاسک و پایانه صادراتی نفت جاسک در دریای عمان را با یک محموله صادراتی در سال ۲۰۲۱ افتتاح و در اواخر سال ۲۰۲۴ چند محموله کوچک ارسال کرد. ظرفیت موثر این خط لوله حدود ۰.۳ میلیون بشکه در روز باقی مانده است.

باب‌المندب و فشار بر ریاض

در روزهای اخیر، انصارالله یمن در واکنش به تحریم اقتصادی از سوی عربستان، اقدامات متقابلی مانند بستن باب‌المندب بر روی کشتی‌های سعودی را آغاز کرده است. تنگه باب‌المندب ۳۲ کیلومتر عرض دارد و بین یمن و جیبوتی، در تنها ورودی دریای سرخ از اقیانوس هند قرار دارد. یمنی‌ها یکی از کرانه‌های آن را کنترل می‌کنند. طبق گزارش شورای روابط خارجی ایالات متحده، بین ۱۲ تا ۱۵ درصد از تجارت دریایی جهانی، به ارزش سالانه بیش از ۱ تریلیون دلار، به همراه ۳۰ درصد از ترافیک کانتینری جهانی از این تنگه عبور می‌کند. محموله‌های نفت، غلات، کود، مواد اولیه، مواد معدنی، لوازم الکترونیکی و قطعات خودرو که برای زنجیره‌های تامین جهانی حیاتی هستند، از این تنگه عبور می‌کنند.

پیش از سال ۲۰۲۴، بیشتر صادرات نفت و گاز طبیعی از خلیج فارس به اروپا و سواحل اقیانوس اطلس در آمریکای شمالی از طریق کانال سوئز یا خط لوله سومد و همچنین باب المندب و تنگه هرمز انجام می‌شد. با این حال، پس از انسداد باب‌المندب در نوامبر ۲۰۲۳ و بستن بر روی نفکتش‌های سعودی، برخی از کشتی‌ها مسیرهای طولانی‌تر و پرهزینه‌تری را در پیرامون دماغه امید نیک طی کردند. حدود ۴.۹ میلیون بشکه در روز نفت خام و فرآورده‌های نفتی در نیمه اول سال ۲۵ از کانال سوئز و خط لوله سومد و حدود ۴.۲ میلیون بشکه در روز نیز از باب‌المندب عبور کرده است.

همچنین، صادرات LNG از طریق باب‌المندب در سال ۲۰۲۴ و نیمه نخست سال ۲۵ نزدیک به صفر بود، زیرا کشتی‌ها به دلیل نگرانی‌های امنیتی و نرخ بالای بیمه از باب‌المندب اجتناب کردند. هنگامی که ایران تنگه هرمز را پس از جنگ رمضان بست، عربستان بخشی از نفت صادراتی خود را از طریق خط لوله شرق-غرب به بندر ینبع تغییر داد. طبق گزارش کپلر، صادرات از طریق باب‌المندب از ۲۴۰ هزار بشکه در روز ماه ژوئن به ۳.۵ میلیون بشکه در روز افزایش یافته و این مسیر اکنون حدود ۷۵ درصد از صادرات عربستان را دربر می‌گیرد. در واقع با انسداد باب‌المندب، اکنون عربستان سعودی هیچ خروجی برای صادرات نفت خود ندارد.

کانال سوئز در انتهای دیگر دریای سرخ قرار دارد و کشتی‌های دریای سرخ می‌توانند در هر زمانی به سمت شمال از آن خارج شوند. در واقع، هم سوئز و هم باب‌المندب در دو انتهای یک آبراه قرار دارند و همه کشتی‌های بین اروپا و آسیا، باید از آن‌ها عبور کنند. در کانال سوئز نیز به علت باریکی آبراه، بزرگترین تانکرهای نفتی نمی‌توانند با بار کامل از آن عبور کنند. از همین‌رو خط لوله «سومد» ساخته شد که از دریای سرخ تا مدیترانه امتداد دارد و به تانکرهای غول‌پیکر اجازه می‌دهد تا بخشی از محموله خود را تخلیه و با بار سبک‌تری از کانال سوئز عبور کنند و سپس نفت را در طرف دیگر مجددا بارگیری کنند. بنابراین، مسیر دور زدن آفریقا تنها جایگزین مناسب است. دور زدن دماغه امید نیک ۷ هزار کیلومتر و ۱۰ تا ۱۴ روز دیگر به زمان سفر می‌افزاید.

گشودن جبهه سوم

هرچند تمرکز بازارهای جهانی بیشتر معطوف به تنگه هرمز و باب‌المندب بود، جبهه دیگری برای ایجاد چالش در مسیرهای صادراتی نفت جهان گشوده شد. اخیرا اوکراین کشتی‌های روسی را در دریای سیاه و مسیر صادرات نفت قزاقستان و همچنین روسیه را هدف قرار داد؛ به طوری که کنسرسیوم خط لوله خزر اعلام کرده که حملات پهپادی به زیرساخت‌های بین‌المللی، خسارات قابل توجهی به منافع اقتصادی قزاقستان و سهامداران غربی کنسرسیوم وارد کرده است. قزاقستان پس از حملات، صادرات نفت خام از طریق سیستم کنسرسیوم خط لوله خزر (CPC) به پایانه صادراتی دریای سیاه در نزدیکی نووروسیسک را متوقف کرد.

خط لوله CPC کریدور اصلی صادرات نفت قزاقستان است که روزانه بیش از یک میلیون بشکه نفت خام را منتقل می‌کند و حدود ۸۰ درصد از صادرات نفت این کشور را شامل می‌شود. بیشتر نفت خام از میادین تنگیز، کاشاگان و کاراچاگاناک وارد خط لوله شده و سپس از پایانه فراساحلی در نزدیکی نووروسیسک صادر می‌شود.

کنسرسیوم خط لوله خزر یک پروژه بزرگ بین‌المللی انتقال نفت و سیستم خط لوله است که نفت خام را از میادین عظیم قزاقستان به بندری در روسیه در دریای سیاه منتقل می‌کند. این کنسرسیوم حدود یک درصد از نفت جهان را حمل و تقریبا ۸۰ درصد از صادرات نفت قزاقستان را مدیریت می‌کند. هرچند این رقم در مقایسه با مبادلات نفتی جهان ناچیز است اما در شرایط انسداد هرمز و باب‌المندب تاثیرگذاری آن افزایش می‌یابد.

نیروهای اوکراینی در ماه‌های اخیر حملات خود را بر زیرساخت‌های انرژی روسیه متمرکز کرده‌اند و کنسرسیوم خط لوله خزر نیز به عنوان یکی از مهم‌ترین شریان‌های صادراتی منطقه، چندین بار هدف این حملات قرار گرفته است. در پی آخرین توقف فعالیت این خط لوله که یک هفته به طول انجامید، بیش از یک میلیون بشکه در روز از نفت صادراتی قزاقستان از بازارهای جهانی حذف شد که این امر نگرانی‌های تازه‌ای را در خصوص امنیت عرضه انرژی ایجاد کرده است.

این اختلال در شرایطی رخ می‌دهد که بازارهای جهانی نفت به دلیل ناامنی در مسیرهای کشتیرانی دریای سیاه و غرب آسیا با چالش‌های لجستیکی متعددی روبه‌رو هستند. توقف موقت فعالیت کنسرسیوم خط لوله خزر نشان می‌دهد که تنش‌های ژئوپلیتیکی در حوزه دریای سیاه تا چه میزان می‌تواند بر جریان صادرات انرژی کشورهای آسیای مرکزی تاثیر بگذارد و ثبات بازار جهانی نفت را به مخاطره بیندازد.

در مجموع هرمز، باب‌المندب و دریای سیاه سه آبراهی که تقریبا نیمی از نفت دریایی جهان از آن‌ها عبور می‌کند، به طور همزمان در معرض درگیری و تنش هستند. این امر سمت عرضه را تحت فشار قرار داده و عملا قدرت را در دست چند کشور نفت‌خیز متمرکز می‌کند که می‌توانند به صادرات خود ادامه دهند. در مقابل، بخش بزرگی از اقتصاد جهان به شدت در معرض آسیب قرار می‌گیرد.

هیجو دسکتاپ خبر چپ
محک دسکتاپ خبر چپ