۲۹/آبان/۱۴۰۵ | ۱۱:۳۷
دو مورد جدید در کسورات بازنشستگی؛ حقوق هنگام بازنشستگی افزایش می‌یابد اصلاح ناترازی انرژی با شوک قیمتی ممکن نیست ارتقای خدمات بیمه تکمیلی بازنشستگان با افزایش 70 درصدی سقف پوشش‌ افزایش ملایم قیمت نفت در بازار جهانی طلا در آستانه ثبت بدترین عملکرد هفتگی در ۸ ماه گذشته پیش‌ بینی قیمت طلا و سکه پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵ پیش‌ بینی قیمت دلار پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵ مدیریت پیک بار زمستان با بخشنامه محقق نمی‌شود اجرای طرح حذف کارت آزاد جایگاه‌ها در ۱۱ استان بررسی شد زمان واریز حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی تامین مالی ۹۰۰ همتی شرکت‌ها از بازار سرمایه عبور ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر کشور از ۶ هزار مگاوات افزایش نسبی دمای هوا در نواحی شمال کشور ترافیک سنگین در محورهای شمالی و آزادراه‌های منتهی به تهران کاهش صادرات سیب و پرتقال، مشکل امسال باغداران بازسازی پالایشگاه‌های آسیب‌دیده پارس جنوبی با توان داخلی عبور مصرف گاز خانگی از ۴۶۴ میلیون مترمکعب در آبان‌ سازمان بورس از آغاز پذیره‌نویسی سومین صندوق ارزی خبر داد مرغ‌های بالای ۲ کیلوگرم از اول دی‌ماه به‌صورت کامل عرضه نمی‌شوند بررسی ۲۴ ساعته شدن معاملات بازار مالی بورس کالا آخرین قیمت طلا و قیمت سکه امروز چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ + جدول قیمت روغن موتور آزاد شد هشدار نسبت به بارش برف و باران در تهران تا جمعه ضوابط پلکان دوربندی‌شده در ساختمان‌های مسکونی تا ۸ طبقه ابلاغ شد خبر جدید درباره پرداخت حقوق آبانماه بازنشستگان تأمین اجتماعی+ زمان و جزییات ممنوعیت صادرات پیاز، سیب زمینی و گوجه فرنگی همراهی ۴۳۰ هزار مؤدی مالیاتی و تامین اعتبار کامل ۱۶۵۰ پروژه تا ۲۶ آبان محدودیت انتخاب دروس امتحانات نهایی دی‌ماه دانش‌آموزان برداشته شد انتشار چهل و سومین اطلاعیه ستاد پرداخت به بازماندگان سانحه هواپیمای اوکراینی از بام کارخانه تا موتورخانه اداره؛ خورشید چگونه مصرف گاز را کم می‌کند؟ قیمت شیر خام ۶۸ هزار تومان شد قیمت مصوب کنسرو تن ماهی ۳۲۹ هزار تومان تعیین شد اولین گزینه زمستانی پرسپولیس اعلام مبلغ بیمه تکمیلی بازنشستگان تأمین اجتماعی ۱۴۰۵+ جزییات قیمت سکه پارسیان امروز چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ قیمت طلا ۲۴ عیار امروز چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ شبکه بانکی به بیش از یک میلیون و ۶۶۸ هزار درخواست «حسام» پاسخ داد چراغ سبز مردم به سی ان جی/مصرف بنزین کاهشی شد قیمت جهانی طلا امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ قیمت گوشی امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ وب‌سایت جدید اطلاع‌رسانی بورس تهران رونمایی شد آغاز طرح جدید نوسازی ناوگان؛ عرضه وانت زامیاد EX با تسهیلات ویژه تأکید صادق بر اجرای سرشماری نفوس و مسکن ۱۴۰۵ با رویکرد ثبتی‌مبنا وضعیت بورس امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ + جدول انتقاد بازنشستگان از مدیریت تأمین اجتماعی وضعیت تردد در جاده‌های کشور امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ ذخیره ۶۰ میلیون لیتر نفت سفید برای مقابله با تنش احتمالی گاز افزایش سهم راه‌آهن در حمل بار بین‌المللی کشور؛ ظرفیت شبکه ریلی ارتقا می‌یابد قیمت دلار و ارز امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ زنگنه: منابع حاصل از مولدسازی باید به دستگاه‌های واگذارکننده بازگردد بازدید معاون وزیر صمت و مدیرکل حوزه وزارتی از غرفه چادرملو در نمایشگاه ایران متافو دستگاه‌های دولتی مکلف به تکمیل اطلاعات املاک و اسکان شدند مولدسازی املاک دولت با ابزارهای جدید بورسی کلید خورد مدارک ثبت نام پذیرفته‌شدگان کنکور ۱۴۰۵ چیست؟+ زمان مراجعه به دانشگاه‌ها و لینک ثبت نام ورود وزارت صمت به تخلفات بازار موبایل؛ بررسی IMEI و گارانتی گوشی‌ها مسئولی که از حسابرسی طلب ارزی صحبت می کند،حسابرسی و حسابداری بلد نیست قیمت جهانی نفت امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ قیمت میوه و سبزیجات امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ + جدول سوء‌استفاده فروشندگان جعلی از سیم کارت/مراکز معتبر خرید به زودی معرفی می‌شود آغاز پیش فروش بلیت قطارهای مسافری آذر رفع مشکل رجیستری گوشی‌های ترخیص‌شده بدون کد ساتا در زمان جنگ گزارش هواشناسی امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۵ حذف کارت سوخت جایگاه آزمایشی است/ بورد: هر ایرادی باشد برطرفت می‌کنیم افزایش دمای هوا در نیمه شمالی کشور طی چند روز آینده با ادعای نیویورک‌تایمز هیچ سدی در جهان مصون نخواهد بود تولید اوپک حداکثری می‌شود؟ کاهش ۹ درصدی مصرف بنزین در آبان بورد: سوخت مورد نیاز کشور تامین می‌شود؛ مصرف را مدیریت کنیم درآمد حاصل از صرفه‌جویی گاز چطور به مردم پرداخت می‌شود؟ توافق برای ۲۴ ساعته شدن فعالیت مرز‌های گمرکی مشترک ایران و افغانستان رئیس کل بیمه مرکزی: دریافت اسناد کاغذی بیمه از اول آذر حذف می‌شود گذرگاه مرزی سومار موقتاً تعطیل شد وزیر اقتصاد: دوره تاب‌آوری به پایان می‌رسد؛ فصل ساخت اقتصاد ایران آغاز می‌شود وضعیت بورس امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ تورم ماهانه گوشت قرمز و سفید همچنان نزولی است خبر مهم وزیر اقتصاد درباره سهام عدالت تحویل ۶۳۰ دستگاه پارس‌نوآ زودتر از موعد مقرر؛ تداوم فرآیند واگذاری خودروها به مشتریان تعیین قیمت خرید تضمینی گندم را نمی‌توان به پایان جنگ موکول کرد دیدار رئیس سازمان منابع طبیعی با مدیر منطقه‌ای صندوق اقلیم سبز توقف نماد معاملاتی ایران‌خودرو در بورس توقف ۱۷۰ کامیون صادراتی در مرز عراق رفع شد مخالفت با انتقال دبیرخانه مشاغل سخت به تأمین اجتماعی دارایی‌های دولت و بانک‌ها در قالب توکن عرضه می شود قیمت دلار امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ خرید اعتباری؛ راهکار خانوارها برای جبران کاهش قدرت خرید قیمت آپارتمان در شرق تهران؛ هفت‌حوض و پیروزی متری چند؟ قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز سه‌شنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵ + جدول صیدی: هوش مصنوعی به کمک تأمین مالی بازار سرمایه می‌آید مهاجرانی: افزایش حقوق ظرف ۶ ماه با تورم خنثی می‌شود همتی: محدودیت‌های ارزی و تجاری ابزار جنگ اقتصادی آمریکاست قیمت جهانی نفت امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ قیمت جهانی طلا امروز ۲۶ آبان ۱۴۰۵ املاک مازاد دولت به ابزار بورسی تامین مالی تبدیل می‌شود +جزئیات بورس در ایستگاه استراحت؛ شاخص ۸.۵ میلیونی سکوی پرتاب بعدی؟ فردا آخرین مهلت ثبت نام جاماندگان افزایش کالابرگ وام نوسازی خودرو از ۵۰۰ میلیون تا ۱۵ میلیارد تومان هشدار سازمان بورس درباره فعالیت سیگنال‌فروشان در فضای مجازی مالیات‌های بیش از میزان واقعی قابل اصلاح شد پیش‌فروش بلیط قطار آذر از چهارشنبه ۲۷ آبان آغاز می‌شود تسهیل واردات مواد اولیه صنایع غذایی با ارز صادرات کشاورزی تأیید شد توقف موقت افزایش سقف صادرات با ضمانت‌نامه بانکی؛دسترسی استان‌ها قطع شد طرح فروش کیلویی نان هنوز نهایی نشده است یارانه آبان به حساب سرپرستان دهک‌های اول تا سوم واریز شد ناترازی مرکب و روزمرگی عامل عدم رشد اقتصاد ماست نظارت بر کیفیت کاتالیست خودرو‌ها به سازمان ملی استاندارد واگذار شد عرضه سهام دولت در ۳ شرکت جدید/ جزئیات واگذاری‌های آذرماه اعلام شد صدور ۴ میلیون و ۸۲۰ هزار فقره چک الکترونیک در هفت ماهه ۱۴۰۵ همکاری دستگاه قضایی و بانک مرکزی برای احیای بانک ایران‌زمین؛ انتقال قطعی ۱۴۰ همت از دارایی‌های شناسایی‌ شده پرداخت ۱۴۰ همت وام ازدواج در ۶ ماه نخست سال ۱۴۰۵ قیمت محصولات بهمن‌دیزل برای آبان اعلام شد تصویب کلیات طرح افزایش حقوق کارگران متناسب با تورم قیمت گوشی‌های بازار امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ طرح ساماندهی و تسریع در فرآیند تصفیه تعاونی‌های منحل‌شده در استان تهران آغاز شد انتظار ۳۵۰ روزه برای ثبت سفارش قطعات صنعتی صدور کارت گردشگری در ۶ بانک؛ امکان دریافت دسته‌ای برای صرافی‌ها برگزاری ۱۸ برنامه ملی و بیش از ۳۰ برنامه استانی در هفته جهانی کارآفرینی ماجرای ۱ هفته ثبت گمرکی آیفون ۱۸ مسافری بعد از ابلاغیه ممنوعیت وزارت صمت قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز دوشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۵ + جدول قیمت دلار امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ امکان خرید اعتباری کالا تا دو برابر یارانه نقدی، از امروز آغاز شد دیوان محاسبات: حقوق گمرکی ماشین‌آلات و مواد اولیه تولید کاهش پیدا نکرده است مدنی زاده: صندوق مولدسازی دارایی بانک ها رونمایی می شود قیمت جهانی طلا امروز ۲۵ آبان ۱۴۰۵ پروازهای باری به نجف از سرگرفته می‌شود مشکلی در تأمین اقلام اساسی نداریم/ آزادسازی نرخ گندم و آرد باید در دستور کار قرار بگیرد ترمز تورم کجاست؟ نسخه بانک مرکزی برای مهار نقدینگی گسترش فهرست کالا‌های مشمول ترخیص ۹۰ درصدی؛ ۵ ردیف تعرفه جدید اضافه شد تامین مالی کامل یک‌هزار و ۳۱۵ پروژه تا ۲۴ آبان‌ماه از محل طرح نشان‌دارکردن ابلاغ تعلیق دو مصوبه واردات خودرو دولت به گمرکات کشور قیمت گوشی‌های بازار امروز ۲۴ آبان ۱۴۰۵ جزئیات طرح دولت برای پرداخت حقوق کارمندان ۳ مطالبه اتاق ایران از دولت؛ اصلاح مالیات، تسویه بدهی‌ها و حمایت از تولید قیمت آپارتمان در مناطق اداری تهران؛ ولیعصر و سنایی متری چند؟ بازگشت به توافقات دستمزد؛ کلید تأمین امنیت معیشتی کارگران ۲۰ برابر گران‌تر از واقعیت؛ ترفند جدید روغن‌فروشان قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز یکشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵ + جدول قیمت دلار امروز ۲۴ آبان ۱۴۰۵ شکایت واردکنندگان کالای اساسی از ترک فعل پورمحمدی در نامه صریح به پزشکیان تداوم مشکلات مسافران هوایی در آمریکا/ بیش از ۳۳۰۰ پرواز داخلی و خارجی لغو شد در یک ماه اخیر طلا ۲.۴ میلیون و سکه ۱۵ میلیون ارزان شد واکنش همتی به اظهارات جدید اسکات بسنت جزییات ثبت نام کوییک آبان ۱۴۰۵ + شرایط جدید فروش مشارکت در تولید سایپا نظارت بانک مرکزی بر تخلفات بانک‌ها نتایج قرعه‌کشی بهمن‌موتور مشخص شد وام ۱.۱ میلیارد تومانی برای جایگزینی وانت‌های فرسوده هر شمش طلا در مرکز مبادله چند میلیارد تومان معامله شد؟ شروط جدید بانک مرکزی برای پرداخت‌یارها آخرین اخبار از افزایش حقوق کارگران در نیمه دوم ۱۴۰۵ خبر مهم درباره افزایش حقوق سال ۱۴۰۶ انتشار یک میلیارد یورو اوراق ارزی برای تأمین مالی طرح‌های صادراتی قیمت جهانی طلا امروز ۲۰ آبان ۱۴۰۵ حاکمیت شرکتی اثربخش، زیربنای خلق ارزش پایدار و صیانت از منابع بانک‌هاست سخنگوی دولت: مقرر شد بخشی از طلب ارزی واردکنندگان پرداخت شود خضریان خواستار رسیدگی به تعهدات ارزی خارج از بودجه شد قیمت گوشی امروز ۱۹ آبان ۱۴۰۵ ایران‌خودرو و بانک ملی ایران تفاهم‌نامه همکاری امضا کردند قیمت خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز سه‌شنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵ + جدول بررسی روند اجرای پروژه‌های نهضت ملی اردبیل در دیدار مدیرعامل بانک مسکن و استاندار پذیرش سهام سایپادیزل در فرابورس ایران پس از 8 سال دیدار مدیرعامل بانك ملت با مدیران شركت های فعال در صنعت برق دلیل انفعال وزارت صمت در نحوه واگذاری سهام سپهر کیش ایرانیان چیست؟ قیمت گوشی امروز ۱۸ آبان ۱۴۰۵ حسابرسی داخلی بانک ایران زمین در مسیر ارتقای شفافیت و پاسخگویی تغییر ساعتی قیمت عمده‌فروشی موبایل؛ افزایش ۵ درصدی در یک روز معاملات خرید و فروش خودرو برخط می شود تعرفه جدید اینترنت همچنان کفاف هزینه‌ها را نمی‌دهد افزایش قیمت بسته‌های اینترنت از امروز/ بسته‌های خریداری‌شده تغییر نمی‌کنند تلگرام می‌خواهد صفحه‌ای شبیه اکسپلور اینستاگرام بسازد تعرفه‌های اینترنت اپراتورهای تلفن همراه تغییر می‌کند؟ معاون وزیر ارتباطات: در صورت تکرار جنگ، احتمال قطع اینترنت وجود دارد رونمایی گوگل‌ارت ایرانی به زودی آغاز مرحله دوم طرح توانمندسازی کسب‌وکارهای روستایی اینترنت باکیفیت و پایدار بدون حل پرونده فیلترینگ محقق نمی‌شود دانسته‌های گمرکی اربعین ویژه زائران کدام خانه‌ها مشمول مالیات برخانه‌های خالی می‌شوند؟ میزان تقاضای مصرف برق همچنان نزدیک ۸۰ هزار مگاوات صدور صورتحساب الکترونیکی در ۱۲۰ ثانیه قیمت ارز اربعین/دلار مبادله‌ای رشد کرد افت قیمت دام زنده/ متعادل شدن قیمت گوشت قرمز در بازار تولید محصولات لبنی ؛ صنعتی حساس و استراتژیک در صنایع غذایی کشور خشکی تالاب گاو خونی منشأ ریز گرد‌ها و آلودگی هوا‌ی استان اصفهان تنور نفت
۱۱:۲۱ ۱۴۰۵/۰۸/۲۹

اصلاح ناترازی انرژی با شوک قیمتی ممکن نیست

عضو کمیسیون انرژی مجلس، راهکار مدیریت ناترازی انرژی را اصلاح تدریجی قیمت‌گذاری و حمایت از مصرف‌کنندگان دانست.
ناترازی
کد خبر:۶۶۴۰۵

به گزارش اقتصاد معاصر، مالک شریعتی عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی در کارگاه انرژی پیشگامان پیشرفت که به همت بسیج دانشجویی در دانشگاه تهران برگزار شد، گفت: ورودی انرژی ایران معادل حدود 8 میلیون بشکه نفت خام در روز است؛ رقمی که مجموع نفت، گاز و سهم محدودی از انرژی هسته‌ای و خورشیدی را دربرمی‌گیرد. این انرژی پس از ورود به زنجیره تولید و تبدیل، میان بخش‌های مختلف توزیع می‌شود و در نهایت به مصرف‌کنندگان خانگی، صنعتی، نیروگاهی و سایر بخش‌ها می‌رسد.

وی با اشاره به مسیر حرکت انرژی از مرحله تولید تا مصرف نهایی توضیح داد: بخشی از گاز وارد نیروگاه‌ها می‌شود و بخشی از نفت نیز در پالایشگاه‌ها به فرآورده تبدیل می‌شود. در این مسیر، بخشی از انرژی صادر می‌شود و بخشی دیگر به دلایلی مانند تلفات انتقال، بازدهی پایین نیروگاه‌ها و صنایع، نشتی، قاچاق و سرقت از دست می‌رود. در انتهای این زنجیره نیز بخش‌های مختلف مصرف، از جمله بخش خانگی، صنایع عمده، صنایع کوچک و اداری و نیروگاه‌ها قرار دارند.

سهم بخش‌های مختلف از مصرف انرژی

عضو کمیسیون انرژی مجلس با بیان اینکه سهم مصرف بخش‌های مختلف باید با درنظرگرفتن دوره زمانی و شرایط آب‌وهوایی بررسی شود، افزود: به‌طور میانگین، سهم بخش خانگی از مصرف نهایی انرژی حدود یک‌سوم است. البته در فصل زمستان، به‌دلیل افزایش مصرف گاز خانگی، این سهم بیشتر می‌شود. صنایع عمده نیز سهم قابل‌توجهی از مصرف دارند و نیروگاه‌ها هم در کنار این بخش‌ها، از مصرف‌کنندگان اصلی انرژی هستند.

شریعتی ادامه داد: در کنار بررسی سهم مصرف‌کنندگان، باید به میزان انرژی ازدست‌رفته نیز توجه کرد. برآوردها نشان می‌دهد حدود یک‌سوم از ورودی انرژی کشور، در مراحل مختلف تولید، انتقال و مصرف، به‌دلیل تلفات و بازدهی پایین از بین می‌رود. درحالی‌که در برخی بخش‌ها، از جمله نیروگاه‌ها و بعضی صنایع، میانگین بازدهی در حدود 38 تا 40 درصد است، بخش قابل‌توجهی از انرژی اولیه به محصول یا خدمت نهایی تبدیل نمی‌شود.

وی با طرح این پرسش که برای اصلاح شدت مصرف انرژی چه باید کرد، اقتصاد انرژی و نحوه قیمت‌گذاری را از موضوعات اساسی این حوزه دانست و گفت: در تصمیم‌گیری‌های اقتصادی، چه در سطح خانوار، چه در بنگاه و کارخانه و چه در سطح دولت، هزینه‌ها و درآمدها باید در کنار یکدیگر بررسی شوند. خانوار درآمد و هزینه خود را می‌سنجد، بنگاه هزینه تولید و قیمت محصول را محاسبه می‌کند و دولت نیز با توجه به منابع و مصارف، بودجه خود را می‌بندد. بنابراین، ناترازی مالی در هر یک از این سطوح می‌تواند بر تصمیم‌گیری و عملکرد آن بخش اثر بگذارد.

دو نگاه افراطی به قیمت انرژی

عضو کمیسیون انرژی مجلس با اشاره به دو دیدگاه رایج در تعیین قیمت انرژی، هر دو رویکرد را نادرست دانست و گفت: یک دیدگاه بر این مبناست که قیمت انرژی در داخل باید معادل قیمت صادراتی یا وارداتی، از جمله قیمت موسوم به «فوق خلیج فارس»، تعیین شود. بر اساس این نگاه، باید ارزش انرژی را با قیمتی سنجید که در صورت صادرات یا واردات آن به دست می‌آید یا پرداخت می‌شود.

شریعتی افزود: طرفداران این دیدگاه می‌گویند اگر انرژی در داخل مصرف نمی‌شد، می‌توانستیم آن را صادر کنیم و درآمد به دست آوریم؛ بنابراین مصرف داخلی هزینه فرصت دارد. اما نمی‌توان بدون توجه به شرایط اقتصادی کشور و توان پرداخت مردم، قیمت داخلی را به‌صورت مستقیم با نرخ‌های صادراتی یا دلاری برابر دانست. زندگی اقتصادی مردم، دستمزدها و بخش بزرگی از هزینه‌های کشور با ارز خارجی محاسبه نمی‌شود و قیمت‌گذاری دلاری می‌تواند به شوک‌های سنگین و فشار بر خانوارها و تولیدکنندگان منجر شود.

وی ادامه داد: افزایش ناگهانی قیمت انرژی ممکن است در کوتاه‌مدت مصرف را کاهش دهد، اما باید پرسید این کاهش مصرف به چه بهایی حاصل می‌شود. اگر خانوارهای کم‌درآمد یا متوسط به پایین، به‌دلیل ناتوانی در پرداخت هزینه از مصرف ضروری خود محروم شوند، مسئله مدیریت مصرف حل نشده، بلکه بخشی از مصرف‌کنندگان از چرخه مصرف کنار گذاشته شده‌اند. چنین اقدامی به‌تنهایی به معنای بهبود بهره‌وری یا اصلاح شدت مصرف انرژی نیست.

این نماینده مجلس توضیح داد: برای اصلاح شدت مصرف انرژی باید میزان انرژی مصرفی برای تولید کالا و خدمات کاهش یابد، درحالی‌که سطح تولید حفظ شود. اگر تولیدی که پیش‌تر با 10 واحد انرژی انجام می‌شد، با 5 واحد انرژی انجام شود، بهره‌وری افزایش یافته است؛ اما اگر با افزایش شدید قیمت، کارخانه‌ها و کارگاه‌های ضعیف از فعالیت بازبمانند یا خانوارها از مصرف محروم شوند، صرفاً بخشی از مصرف و تولید حذف شده است.

چرا توزیع رایگان انرژی هم راهکار مناسبی نیست؟

شریعتی در توضیح رویکرد دوم گفت: در مقابل دیدگاه گران‌سازی، گروهی معتقدند چون منابع نفت و گاز متعلق به کشور و مردم است، انرژی باید با قیمت بسیار پایین یا به‌صورت رایگان در اختیار مصرف‌کنندگان قرار گیرد و به‌جای افزایش قیمت، دولت باید قاچاق را مهار کند، تجهیزات را اصلاح کند و فناوری‌های جدید به کار بگیرد.

وی افزود: کنترل قاچاق، اصلاح تجهیزات و توسعه فناوری، اقداماتی ضروری هستند؛ اما از این ضرورت نمی‌توان نتیجه گرفت که هزینه تولید، انتقال و عرضه انرژی نادیده گرفته شود. دولت برای استخراج، فرآورش، انتقال و رساندن انرژی به مصرف‌کننده هزینه می‌کند. اگر درآمد حاصل از فروش انرژی حتی هزینه‌های واقعی این زنجیره را پوشش ندهد، توان دولت برای تأمین منابع موردنیاز، پرداخت هزینه‌ها و سرمایه‌گذاری در فناوری و زیرساخت کاهش می‌یابد.

عضو کمیسیون انرژی مجلس با تأکید بر پیامدهای کم‌ارزش‌شدن انرژی گفت: وقتی یک منبع کمیاب، بدون درنظرگرفتن ارزش و محدودیت آن عرضه شود، زمینه مصرف بی‌رویه فراهم می‌شود. همان‌طور که فرد در مواجهه با محدودیت منابع مالی، هزینه‌های خود را مدیریت می‌کند، آگاهی از محدودیت منابع انرژی نیز باید در تصمیم‌گیری‌های مصرف‌کنندگان اثر بگذارد. منابع نفت و گاز فقط متعلق به نسل حاضر نیستند و در سیاست‌گذاری باید حقوق نسل‌های آینده نیز در نظر گرفته شود.

شریعتی تأکید کرد: بنابراین، نه می‌توان با شوک قیمتی و دلاری‌سازی، گروهی از مردم و تولیدکنندگان را از چرخه مصرف و تولید حذف کرد و نه می‌توان منابع را بدون توجه به هزینه‌ها و محدودیت‌های آن مصرف کرد. سیاست صحیح باید میان عدالت اجتماعی، تأمین هزینه‌های واقعی، بهره‌وری و حفظ منابع برای آینده تعادل برقرار کند.

بهای تمام‌شده؛ مبنای محاسبه قیمت انرژی

وی با تشریح مبنای محاسبه بهای تمام‌شده گفت: برای تعیین قیمت واقعی یک محصول، باید همه عوامل تولید را محاسبه کرد؛ از زمین، مواد اولیه، تجهیزات، طراحی و مهندسی گرفته تا نیروی انسانی، مالیات، عوارض، هزینه‌های مالی و استهلاک. سپس مجموع این هزینه‌ها با توجه به میزان محصول تولیدشده محاسبه می‌شود تا بهای تمام‌شده هر واحد به دست آید. در فعالیت‌های اقتصادی، هزینه سرمایه‌گذاری و استهلاک تجهیزات نیز باید در دوره مناسب محاسبه شود و بنگاه بتواند با حاشیه سود معقول به فعالیت خود ادامه دهد.

شریعتی با اشاره به نمونه تولید بنزین گفت: در زنجیره تولید فرآورده‌های نفتی، هزینه‌ها از مراحل اکتشاف و استخراج آغاز می‌شود و فرآورش اولیه، بهره‌برداری، جداسازی، انتقال نفت با خط لوله به پالایشگاه، هزینه‌های پالایش، نگهداری تجهیزات و فناوری را دربرمی‌گیرد. پس از تولید نیز انتقال فرآورده به انبارها، نگهداری آن و حمل با تانکر به جایگاه‌ها هزینه دارد. هزینه‌های جایگاه‌داری، مالیات و عوارض نیز در ادامه این زنجیره قرار می‌گیرند.

وی ادامه داد: اگر بخواهیم بهای تمام‌شده هر لیتر بنزین را محاسبه کنیم، باید مجموع هزینه‌های واقعی این زنجیره را در نظر بگیریم. در عین حال، باید میان هزینه‌های ریالی و هزینه‌هایی که به‌دلیل واردات فناوری، تجهیزات یا لایسنس با ارز خارجی انجام می‌شود، تفاوت قائل شد. همه هزینه‌های یک پالایشگاه دلاری نیستند و نمی‌توان تمام قیمت را با نرخ صادراتی سنجید؛ همان‌طور که نمی‌توان هزینه‌های واقعی تولید و انتقال را نادیده گرفت.

عضو کمیسیون انرژی مجلس با اشاره به اختلاف میان قیمت فعلی و هزینه‌های زنجیره تولید گفت: وقتی درآمد حاصل از فروش انرژی کمتر از هزینه‌های واقعی آن باشد، منابع لازم برای تداوم تولید و سرمایه‌گذاری تأمین نمی‌شود. این مسئله در نهایت به ناترازی مالی دولت و محدود شدن امکان تأمین منابع برای تولید، زیرساخت و سیاست‌های حمایتی منجر می‌شود.

پیوند قیمت انرژی با منابع یارانه‌ای دولت

شریعتی با اشاره به ارتباط درآمدهای انرژی با منابع حمایتی دولت اظهار کرد: بخشی از منابعی که برای پرداخت یارانه‌ها و تأمین منابع سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها به کار می‌رود، از محل فروش داخلی حامل‌هایی مانند گاز، بنزین، گازوئیل، نفت سفید و سایر فرآورده‌ها تأمین می‌شود. اگر قیمت فروش این حامل‌ها به‌طور مستمر پایین‌تر از هزینه‌های واقعی باقی بماند، منابع موردنیاز برای تأمین هزینه‌ها و اجرای سیاست‌های حمایتی محدود خواهد شد.

وی تأکید کرد: راهکار این نیست که بهای تمام‌شده از همه مصرف‌کنندگان، بدون تفکیک و ملاحظه شرایط اقتصادی، دریافت شود. دولت باید با شناسایی دقیق‌تر وضعیت خانوارها و گروه‌های نیازمند، حمایت را به کسانی اختصاص دهد که واقعاً به آن نیاز دارند. یارانه برای کمک به افراد نیازمند است و اگر منابع حمایتی بدون توجه به میزان نیاز میان همه توزیع شود، بخشی از منابع به گروه‌هایی می‌رسد که برای دریافت حمایت اولویت ندارند.

تأمین یارانه از مسیر مالیات و عوارض بر مصرف مازاد

عضو کمیسیون انرژی مجلس با اشاره به ضرورت اصلاح نظام حمایتی گفت: بخشی از مصرف‌کنندگان باید بتوانند انرژی را با قیمتی پایین‌تر از بهای تمام‌شده دریافت کنند؛ اما هزینه این حمایت باید از محل مشخص و پایداری تأمین شود. یکی از راه‌ها، دریافت مالیات و عوارض از مصرف مازاد و از گروه‌هایی است که مصرف بالاتر یا توان مالی بیشتری دارند.

شریعتی افزود: منطق این سیاست آن است که حمایت از مصرف‌کنندگان نیازمند در نظر گرفته شود و هزینه آن از منابعی مانند مالیات بر مصرف مازاد و عوارض تأمین شود. در این چارچوب، مصرف پایین‌تر از بهای تمام‌شده می‌تواند مشمول حمایت باشد و مصرف بالاتر از سطح تعیین‌شده، متناسب با میزان مصرف، هزینه بیشتری داشته باشد. این تفکیک می‌تواند هم به حفظ حمایت از خانوارهای نیازمند کمک کند و هم فشار مالی حمایت را به‌صورت هدفمند توزیع کند.

وی با اشاره به قوانین مرتبط با مالیات بر سوداگری و سفته‌بازی گفت: در کنار سیاست‌های انرژی، اجرای قوانین مالیاتی نیز اهمیت دارد. فعالیت‌های غیرمولد و نگهداری دارایی‌های متعدد با هدف سوداگری، از جمله مواردی است که باید در نظام مالیاتی مورد توجه قرار گیرد. همچنین، مالیات بر مصرف مازاد می‌تواند بخشی از ابزارهای تأمین منابع و تنظیم مصرف باشد.

ضرورت اجرای همزمان سیاست‌های قیمتی و غیرقیمتی

شریعتی با تأکید بر اینکه اصلاح قیمت به‌تنهایی کافی نیست، گفت: سیاست‌های قیمتی باید در کنار سیاست‌های غیرقیمتی اجرا شوند. اگر دولت تنها به افزایش قیمت تکیه کند، ممکن است شوک قیمتی و آثار تورمی ایجاد شود و در شرایط تورمی و رکودی، فشار بیشتری بر خانوارها و بنگاه‌ها وارد آید.

وی سیاست‌های غیرقیمتی را شامل اصلاح ساختارها و روندها، بهبود تجهیزات، صرفه‌جویی، پرداخت پاداش برای کاهش مصرف و فرهنگ‌سازی دانست و افزود: باید همزمان با اصلاح تدریجی قیمت‌ها، زمینه کاهش مصرف از طریق بهبود فناوری و اصلاح تجهیزات فراهم شود. در غیر این صورت، ممکن است از مردم انتظار کاهش مصرف داشته باشیم، درحالی‌که ابزار و امکان لازم برای این کار را در اختیار ندارند.

عضو کمیسیون انرژی مجلس برای توضیح این موضوع به وضعیت خانوارهای کم‌درآمد اشاره کرد و گفت: برخی خانوارها امکانات محدودی دارند و از تجهیزات پرمصرف متعددی برخوردار نیستند که بتوانند با تعویض آن‌ها مصرف خود را کاهش دهند. اگر چنین خانواری تنها با توصیه به صرفه‌جویی روبه‌رو شود، اما منابع مالی لازم برای خرید تجهیزات کم‌مصرف را نداشته باشد، امکان مشارکت مؤثر در برنامه‌های صرفه‌جویی را پیدا نمی‌کند.

وی افزود: همین مسئله درباره حمل‌ونقل نیز وجود دارد. فردی که خودرو ندارد یا امکان خرید خودروی مناسب و کم‌مصرف برای او فراهم نیست، نمی‌تواند به همان شیوه‌ای در برنامه‌های کاهش مصرف سوخت مشارکت کند که یک مصرف‌کننده برخوردار امکان آن را دارد. بنابراین، برنامه‌ریزی برای کاهش مصرف باید تفاوت سطح درآمد و امکانات خانوارها را در نظر بگیرد.

بازنگری در الگوی مصرف و توجه به سطح رفاه خانوار

شریعتی با اشاره به نظام تعرفه‌گذاری پلکانی برق و گاز گفت: تعیین الگوی مصرف و افزایش پلکانی قیمت برای مصرف بالاتر از الگو، می‌تواند تا حدی به مدیریت مصرف کمک کند؛ اما صرفاً در نظر گرفتن یک خط مبنا کافی نیست. ممکن است برخی خانوارها کمتر از الگوی مصرف، نه به دلیل بهره‌وری یا استفاده از تجهیزات کم‌مصرف، بلکه به‌دلیل فقر و محدودیت امکانات مصرف کنند.

وی ادامه داد: اگر خانواری زیر سطحی از مصرف باشد که برای برخورداری از حداقل رفاه لازم است، نمی‌توان کم‌مصرف بودن آن را نشانه بهره‌وری دانست یا صرفاً از آن انتظار مشارکت در طرح‌های پاداش صرفه‌جویی داشت. این خانوار ممکن است اساساً امکان مصرف بیشتر یا تعویض تجهیزات را نداشته باشد.

عضو کمیسیون انرژی مجلس توضیح داد: در سیاست‌گذاری باید هم الگوی مصرف و هم سطح رفاه خانوار مورد توجه قرار گیرد. این دو شاخص باید به‌تدریج و در یک دوره زمانی مناسب به یکدیگر نزدیک شوند؛ به این معنا که از یک‌سو، با اصلاح تجهیزات و رفتار مصرفی، الگوی مصرف کاهش یابد و از سوی دیگر، خانوارهایی که زیر سطح رفاه مناسب قرار دارند، با سیاست‌های حمایتی به سطحی از مصرف دسترسی پیدا کنند که نیازهای متعارف آن‌ها را تأمین کند.

شریعتی تأکید کرد: چنین تغییری یک‌شبه انجام نمی‌شود و باید تدریجی باشد. در این مسیر، سیاست‌های قیمتی برای مصرف بالاتر از الگو، سیاست‌های غیرقیمتی برای افزایش بهره‌وری و سیاست‌های حمایتی برای خانوارهای نیازمند باید در کنار هم قرار گیرند.

پاداش به صرفه‌جویی و مشارکت مصرف‌کنندگان در بازار انرژی

وی با اشاره به ظرفیت گواهی‌های صرفه‌جویی انرژی گفت: خانوارها یا بنگاه‌هایی که امکان کاهش مصرف دارند، باید بتوانند از صرفه‌جویی خود منفعت اقتصادی به دست آورند. اگر مصرف‌کننده‌ای با اصلاح تجهیزات یا تغییر شیوه مصرف، میزان مصرف خود را کاهش دهد، می‌توان میزان انرژی صرفه‌جویی‌شده را در قالب گواهی ثبت کرد و امکان فروش آن را در بازار انرژی برای او فراهم ساخت.

شریعتی افزود: این سازوکار می‌تواند میان مصرف‌کنندگان کم‌مصرف و صنایع یا بنگاه‌هایی که به انرژی بیشتری نیاز دارند، ارتباط ایجاد کند. مصرف‌کننده‌ای که صرفه‌جویی کرده است، بتواند گواهی صرفه‌جویی را به متقاضی انرژی عرضه کند و از محل آن درآمد داشته باشد. در مقابل، بنگاهی که برای استمرار تولید به انرژی نیاز دارد، از طریق خرید این گواهی یا انرژی صرفه‌جویی‌شده، امکان تأمین بخشی از نیاز خود را پیدا می‌کند.

وی تأکید کرد: پرمصرف بودن الزاماً به معنای برخورداری مالی نیست و نباید همه مصرف‌کنندگان را صرفاً بر اساس میزان مصرف، ثروتمند فرض کرد. آنچه اهمیت دارد، مصرف بهینه و رعایت الگوی تعیین‌شده است. ممکن است یک واحد تولیدی یا خانوار به‌دلیل نوع فعالیت یا شرایط خاص، مصرف بیشتری داشته باشد؛ اما اگر مصرف آن در چارچوبی بهینه و با پرداخت هزینه مربوط انجام شود، هدف سیاست‌گذاری باید اصلاح مصرف ناکارآمد باشد، نه تعطیل کردن فعالیت اقتصادی.

سهمیه حمایتی و ایجاد امکان فروش انرژی صرفه‌جویی‌شده

عضو کمیسیون انرژی مجلس در توضیح سازوکار حمایتی مورد نظر خود گفت: می‌توان برای هر خانوار، متناسب با سطح رفاهی که دولت تعریف می‌کند، سهمیه‌ای از انرژی در نظر گرفت. در این مدل، اگر خانواری کمتر از سهمیه حمایتی خود مصرف کند، امکان خواهد داشت بخش استفاده‌نشده را در بازار انرژی عرضه کند و از محل صرفه‌جویی درآمد به دست آورد.

وی افزود: چنین رویکردی می‌تواند به خانوارهای کم‌درآمد کمک کند تا تنها دریافت‌کننده حمایت نباشند، بلکه در صورت صرفه‌جویی، از آن منفعت اقتصادی نیز کسب کنند. از سوی دیگر، صنایع و مصرف‌کنندگانی که در دوره‌های کمبود انرژی برای استمرار فعالیت به انرژی نیاز دارند، می‌توانند با خرید گواهی صرفه‌جویی به منابع انرژی دسترسی پیدا کنند.

شریعتی با اشاره به ناترازی گاز و برق گفت: در شرایطی که برخی صنایع با محدودیت تأمین انرژی روبه‌رو هستند، امکان معامله گواهی‌های صرفه‌جویی می‌تواند بخشی از انرژی را از مصرف‌کنندگان دارای ظرفیت صرفه‌جویی به مصرف‌کنندگان نیازمند منتقل کند. در این سازوکار، خریداران گواهی صرفه‌جویی می‌توانند بر اساس ضوابط در اولویت تأمین انرژی قرار گیرند و از کاهش یا توقف تولید جلوگیری کنند.

نقش شرکت‌های خدمات انرژی در کاهش مصرف

وی شرکت‌های خدمات انرژی یا اسکوها (ESCOs) را یکی از بازیگران این سازوکار دانست و گفت: این شرکت‌ها می‌توانند به‌عنوان مجری یا واسطه وارد عمل شوند؛ از یک‌سو در منازل، واحدهای صنعتی و بخش‌های تجاری، تجهیزات و فرایندهای پرمصرف را اصلاح کنند و از سوی دیگر، صرفه‌جویی ایجادشده را در قالب گواهی ثبت و پیگیری کنند.

شریعتی افزود: نمونه این اقدامات می‌تواند تعویض موتور کولرهای آبی یا اصلاح پمپ‌های آب باشد. اگر با تعویض تجهیزات، مصرف برق به میزان مشخصی کاهش پیدا کند، شرکت مجری می‌تواند میزان صرفه‌جویی را محاسبه کند و مطابق سازوکار تعیین‌شده، از محل گواهی یا تضمین خرید صرفه‌جویی، هزینه سرمایه‌گذاری خود را جبران کند. در نتیجه، هم مصرف‌کننده از کاهش مصرف و هزینه بهره‌مند می‌شود و هم شرکت مجری برای اجرای طرح‌های بهینه‌سازی انگیزه پیدا می‌کند.

وی در پایان تأکید کرد: گواهی‌های صرفه‌جویی، امکان صدور گواهی‌های پیشینی و ورود شرکت‌های تخصصی به حوزه اصلاح مصرف، می‌تواند الگوی جدیدی برای مدیریت انرژی ایجاد کند. شرط موفقیت این مدل، طراحی دقیق قواعد بازار، تضمین اعتبار صرفه‌جویی، حمایت هدفمند از خانوارهای نیازمند و اجرای همزمان سیاست‌های قیمتی، غیرقیمتی و حمایتی است./تسنیم

هیجو دسکتاپ خبر چپ
محک دسکتاپ خبر چپ